Forced Migration to Rural Areas and Adaptation Problems After Natural Disasters: Example of Madenboyu/Antakya

Öz

The phenomenon of migration, which is frequently seen in the historical process and can affect the processes of social change, has been one of the most important subjects of sociology. Although migration is defined as a spatial displacement in the simplest sense, it causes changes in many areas with its physical, psychological, economic and social dimensions. It is an undeniable fact that adaptation problems will be encountered, especially if the migration movement is massive in terms of size, because both the migrant and the individuals living in the place of migration have different individual and cultural habits. Throughout history, there have been migration movements that were large enough to mobilize masses. These migrations took place either as a result of human-induced events such as war, invasion, conflict or natural events such as floods, earthquakes, and climatic conditions. Forced migration is a type of spatial displacement that occurs when individuals are unable to sustain their lives in their current location and, in most cases, have limited access to basic needs, and are forced to do so unplanned. The subject of our research is the sociological examination of the problems faced by individuals who migrated from the areas where intense destruction was experienced as a result of the earthquakes in Kahraman Maras; on February 6, 2023, to rural areas where access to relatively safer needs can be provided, and the new social relations that emerged as a result of migration. The aim of the research is to reveal what kind of adaptation problems this forced migration creates for the immigrants and to make the situation of the new social relations established sociologically visible. In our research, which is a qualitative study, interview and observation techniques were used to collect data in the field. Our research will contribute to the literature by revealing the new social relations and changes developed by individuals who migrated due to the effect of natural disasters.

Anahtar Kelimeler

• Natural Disaster
• Earthquake
• Migration
• Forced Migration
• February 6 Earthquake

Doğal Afet Sonrası Kırsal Alana Yapılan Zorunlu Göç ve Uyum Problemleri: Antakya Madenboyu Örneği

Öz

Tarihsel süreçte sıklıkla görülen, toplumsal değişim süreçlerine etki edebilen göç olgusu; sosyolojinin de en önemli konularından biri olmuştur. Göç, en yalın anlamıyla mekânsal bir yer değiştirme olarak tanımlansa da fiziksel, psikolojik, ekonomik ve sosyal boyutlarıyla birçok alanda değişimlere sebep olmaktadır. Özellikle gerçekleştirilen göç hareketi boyutu açısından kitlesel nitelikte ise hem göç eden hem de göç edilen yerde bulunanların farklı bireysel ve kültürel alışkanlıklara sahip olmaları nedeniyle karşılaşılacak adaptasyon problemleri yadsınamaz bir gerçektir. Tarih boyunca kitleleri hareketi geçirecek boyutlarda yaşanan göç hareketleri var olmuştur. Bu göçler; ya savaş, istila, çatışma gibi insan kaynaklı ya da sel, deprem, iklim koşulları gibi doğa kaynaklı olaylar neticesinde gerçekleşmiştir. Bireylerin bulundukları yerde yaşamlarını idame ettiremeyecekleri, çoğu durumda temel ihtiyaçlara erişimlerinin kısıtlı olduğu, planlanmamış olan, mecbur kalarak yaptıkları mekânsal yer değiştirme hareketleri; zorunlu göç türünü ortaya çıkarır. Araştırmamızın konusu, 6 Şubat 2023’te yaşanan Kahramanmaraş merkezli depremler sonucu yoğun yıkımın yaşandığı alanlardan, nispeten daha güvenli ve ihtiyaçlara erişimin sağlanabileceği kırsal alanlara doğru zorunlu olarak göç eden bireylerin karşılaştıkları problemler ve göç sonucunda ortaya çıkan yeni toplumsal ilişkilerin sosyolojik olarak incelenmesidir. Araştırmanın amacı, yapılan bu zorunlu göçün, göç edenler açısından ne tür uyum problemleri oluşturduğunu ortaya çıkarmak ve kurulan yeni sosyal ilişkilerin durumunu sosyolojik olarak görünür kılmaktır. Nitel bir çalışma olan araştırmamızda, sahadaki verilerin toplanmasında mülakat ve gözlem teknikleri kullanılmıştır. Araştırmamız, doğal afet etkisiyle zorunlu olarak göç eden bireylerin, göç sonrası geliştirdikleri yeni sosyal ilişkilerin ve değişimlerin ortaya çıkarılmasıyla literatüre katkı sağlayacaktır.

Anahtar Kelimeler

• Doğal Afet
• Deprem
• Göç
• Zorunlu Göç
• 6 Şubat Depremi

Kaynakça

1. Akbaş, Emrah, “Afetler ve Sosyal Politika”, Afet Sosyolojisi, Editör; İslam Can, İstanbul: Çizgi Kitabevi Yayınları, 2020.
2. Arslan, Ali, “Samsun Ve Orta Karadeniz Bölgesinde Göçün Sosyolojik Tahlili”, Geçmişten Günümüze Göç 3, Ed.; Osman Köse, Samsun: Canik Belediyesi Kültür Yayınları,2017, 1785-1805.
3. Aydemir, Salih ve Şahin, Mehmet Cem, “Tek Tanrılı Dinlerde Göç Olgusuna Sosyolojik Bir Yaklaşım: Göç Teorileri Açısından Bir Analiz”, Journal of Islamic Research, 28(3), 2017, ss. 359-371.
4. Bartram, David-Poros, Marıtsa V.- Monforte, Pierre, Göç Meselesinde Temel Kavramlar. Çev.; I. Ağabeyoğlu Tuncay, Ankara: Hece Yayınları, 2017.
5. Duruel, Mehmet, “Afetlerde Göçmen Olmak: 6 Şubat Depremi Hatay Örneği”. Mukaddime Dergisi, 14(2), 2023, ss. 227-255.
6. Genç, Fatma Neval (2022) “Doğal Afet Riskleri Ve Türkiye’de Kentleşme”,2022. (Erişim Tarihi;15.06.2025)
7. Kaya, Deniz Altay, “Zorunlu Göç Ve Dayanıklılık Planlaması: Türkiye’nin Suriye Zorunlu Göçü Deneyimi”, Metu Jfa, 38(2),2021, ss. 115-144.
8. Mutlu, Ahmet-Reyhan, Hakan-Doğan, Hasan Hüseyin, Kentleşme, Ankara: Palme Yayıncılık, 2016.

9. Ökde, Fatma- Özer, Revşen, Kentlerde Zorunlu Göçün Etkileri: Hakkâri Örneği, Pamukkale Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 1(55),2023, ss. 61-80.
10. Şeker, Betül Dilara, “Doğal Afetlerin Göç Üzerindeki Etkileri: Depremler ve Türkiye”, Göç Dergisi, 10(2), 2023, ss. 173–187.
11. Sipahioğlu, Buket Ökten, “Göç Ve Doğal Afet İlişkisi: Deprem Göçü”, Akademik Yaklaşımlar Dergisi /Journal of Academic Approaches, 15(1), 2024, 292-313.
12. Yılmaz, Gaye Gökalp-Turan, Şikar, Aylin, “Afetlerin Etkilerinin Zorunlu Göç Bağlamında İncelenmesi: 2023 Kahramanmaraş Depremi”, Afet ve Risk Dergisi, 6(4),2023, ss.1247-1268.