Analysis of the Impact of the Covid-19 Pandemic on Liquidity and Financial Failures Risks of the Land, Sea and Airline Passenger Transportation Sectors

Öz

The aim of this research is to comparatively analyze the impact of the Covid-19 pandemic on the liquidity and financial failure risk of the land, sea and airline passenger transportation sectors in Turkey. For this purpose, the liquidity risks of Other Passenger Land Transportation, Sea and Coastal Passenger Water Transportation and Air and Passenger Transportation sectors for the years 2019-2020 on the company accounts published by the Central Bank of the Republic of Turkey; nine financial ratios were calculated and financial failure risks were analyzed using Altman Z, Altman Z’, Altman Z”, Fulmer H and Ohlson models. As a result of the analysis, it was found that the liquidity and financial failure risks of all the sectors examined were high. However, it has been determined that the liquidity and financial failure risks of the airline passenger transportation sector have increased significantly compared to the period before the Covid-19 epidemic, and the sector most negatively affected by the Covid-19 epidemic is the Airline and Passenger Transportation sector.

Anahtar Kelimeler

• Liquidity Risk
• Financial Failure Risk
• Passenger Transport Sectors
• Covid-19 Pandemic

Covid-19 Salgınının Kara, Deniz ve Havayolu Yolcu Taşımacılığı Sektörlerinin Likidite ve Finansal Başarısızlık Risklerine Etkisinin Analizi

Öz

Bu araştırmanın amacı Covid-19 salgınının Türkiye’deki kara, deniz ve havayolu yolcu taşımacılığı sektörlerinin likidite ve finansal başarısızlık riskine etkisini karşılaştırmalı olarak analiz etmektir. Bu amaç doğrultusunda Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası’nın yayınladığı sektör bilançoları üzerinde Kara Taşımacılığı ile Yapılan Diğer Yolcu Taşımacılığı, Deniz ve Kıyı Sularında Yolcu Taşımacılığı ve Havayolu ile Yolcu Taşımacılığı sektörlerinin 2019-2020 yıllarına ait likidite riskleri; dokuz adet finansal oran hesaplanarak, finansal başarısızlık riskleri ise Altman Z, Altman Z’, Altman Z”, Fulmer H ve Ohlson modelleri kullanılarak analiz edilmiştir. Analiz sonucunda incelenen tüm sektörlerin likidite ve finansal başarısızlık risklerinin yüksek olduğu görülmüştür. Bununla birlikte Covid-19 salgın dönemi öncesine göre havayolu yolcu taşımacılığı sektörünün likidite ve finansal başarısızlık risklerinin ciddi oranda arttığı ve Covid-19 salgınından en olumsuz etkilenen sektörün Havayolu ile Yolcu Taşımacılığı sektörü olduğu saptanmıştır.

Anahtar Kelimeler

• Likidite Riski
• Finansal Başarısızlık Riski
• Yolcu Taşımacılığı Sektörleri
• Covid-19 Salgını

Kaynakça

1. Akca, M. (2020). COVID-19’un havacılık sektörüne etkisi. Avrasya Sosyal ve Ekonomi Araştırmaları Dergisi, 7(4), 45-64.
2. Akgüç, Ö. (2011). Mali Tablolar Analizi. İstanbul: Avcıol Basım Yayın.
3. Aktaş, R. (1993). Endüstri İşletmeleri İçin Mali Başarısızlık Tahmini (Çok Boyutlu Model Uygulaması). Ankara: Türkiye İş Bankası Kültür Yayınları.
4. Aktaş, R. (2003). Mali başarısızlığın öngörülmesi: İstatistiksel yöntemler ve yapay sinir ağı karşılaştırılması. Ankara Üniversitesi SBF Dergisi, 58(4), 1-24.
5. Albayrak, Ö. K. (2021). Türkiye’nin demiryolu yük taşımacılığı talebinin zaman serisi analizi ile tahmini. Erciyes Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi, (58), 137-154.
6. Altman, E. I. (1968). Financial ratios, discriminant analysis and the prediction of corporate bankruptcy. The Journal of Finance, 23(4), 589-609.
7. Altman, E. (1993). Corporate Financial Distress and Bankruptcy. (3rd ed.). New York: John Wiley & Sons, Inc.
8. Altman, E. I. (2013). Predicting Financial Distress of Companies: Revisiting the Z-Score and ZETA® Models, Adrian et al. (eds.) Handbook of Research Methods and Applications in Empirical Finance, United Kingdom, Edward Elgar Publishing.

9. Andrew, P. ve Schmidgall, R. (1993). Financial Management For The Hospitality Industry. USA: AH&MA.
10. Avcı, T. ve Çınaroğlu, E. (2018). AHP temelli TOPSIS yaklaşımı ile havayolu işletmelerinin finansal performans değerlemesi. Cumhuriyet Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Dergisi, 19(1), 316-335.
11. Bakırcı, M. (2020). COVID-19 pandemisinin Türkiye havayolu ulaşımına etkisi, Türk Coğrafya Dergisi, (76), 45-58.
12. Batır, T. E. ve Salihoğlu, E. (2021). COVID-19’un kısıtlamalardan etkilenen BIST sektör endeks getirileri üzerindeki etkisi: Seçilmiş sektörler üzerine bir uygulama, Muhasebe ve Finansman Dergisi, 491-500.
13. Beaver, W. H. (1966). Financial ratios as predictors of failure. Journal of Accounting Research, 4, 71-111.
14. Buzgurescu, O. L. P. ve Elena, N. (2020). Bankruptcy risk prediction in assuring the financial performance of Romanian ındustrial companies. Contemporary Issues in Business Economics and Finance. Emerald Publishing Limited.
15. Ceylan, A. ve Korkmaz, T. (2012). İşletmelerde Finansal Yönetim. Bursa: Ekin Yayınevi.
16. Cui, Q., He, L., Liu, Y., Zheng, Y., Wei, W., Yang, B., ve Zhou, M. (2021). The impacts of COVID-19 pandemic on China’s transport sectors based on the CGE model coupled with a decomposition analysis approach. Transport Policy, 103, 103-115.
17. Çabuk, A., ve Lazol, İ. (2013). Mali Tablolar Analizi. Bursa: Ekin Basım Yayın Dağıtım.
18. Daştan, E. (2020). Covid-19 salgının sınai, hizmetler ve teknoloji endeksindeki sektörlerin hisse senetlerine olan etkisi: BİST örneği. IBAD Sosyal Bilimler Dergisi, (11), 64-76.
19. Deran, A. ve Erduru, İ. (2018). Karayolu ve denizyolu yük taşımacılığı sektörlerinin finansal performans analizi: Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası sektör bilançoları üzerine bir araştırma. Muhasebe ve Vergi Uygulamaları Dergisi, 11(3), 479-504.
20. Doğan, Ö. (2020). TC Merkez Bankası sektör bilançoları üzerinden deniz yolu yük taşımacılığının finansal performans analizi. Turkish Journal of Maritime and Marine Sciences, 6(2), 191-206.
21. Dursun, A. ve Erol, S. (2012). Denizyolu yük taşımacılığı sektöründe faaliyet gösteren firmaların finansal yapı analizi. Atatürk Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 16(3), 367-382.
22. Ece, N. J. (2020). Covid-19 salgınının konteyner taşımacılığı ve limanlarına etkisi. Mersin Üniversitesi Denizcilik ve Lojistik Araştırmaları Dergisi, 2(2), 47-66.
23. Erduru, İ. (2021). Covid-19 Salgınının yolcu taşımacılığı sektörlerinin finansal performansına olan etkisinin incelenmesi. Uluslararası İşletme, Ekonomi ve Yönetim Perspektifleri Dergisi (IJBEMP), 5(2), 877-891.
24. Erkek, E. E., ve Çabuk, S. N. (2021). COVID-19 pandemi sürecinde toplu ulaşım sistemlerinin değerlendirilmesi. GSI Journals Serie B: Advancements in Business and Economics, 3(2), 17-31.
25. Euler Hermes. (2020). Alacak Sigortası Şirketi Euler Hermes Küresel İflas Raporu. https://www.eulerhermes.com/tr/documents/allianz-rapor-dizgi.pdf (14.01.2022).
26. Feng, C. M. ve Wang, R. T. (2001). Considering the financial ratios on the performance evaluation of highway bus İndustry. Transport Reviews: A Transnational Transdisciplinary Journal, 21(4), 449-467.
27. Fulmer, J. G. (1984). A bankruptcy classification model for small firms. The Journal Of Commercial Bank Lending, 66(11), 25-37.
28. Gümüş, A. ve Hacıevliyagil, N. (2020). Covid-19 salgın hastalığının borsaya etkisi: Turizm ve ulaştırma endeksleri üzerine bir uygulama. Akademik Yaklaşımlar Dergisi, 11(1), 76-97.
29. Isa, C. M. M., Nusa, F. N. M., Ishak, S. Z., ve Fam, S. F. (2021, June). Impacts of COVID-19 pandemic on the road and transport sectors using relative importance index. In 2021 IEEE International Conference on Automatic Control & Intelligent Systems (I2CACIS) (pp. 305-310). IEEE.
30. Karadeniz, E. , Koşan, L., Kahiloğulları, S. ve Zencir, B. (2015). Konaklama ve yiyecek hizmeti faaliyetleri alt sektöründeki küçük, orta ve büyük ölçekli işletmelerin likidite durumunun analizi. Turar Turizm ve Araştırma Dergisi, 4(2), 18-27.
31. Karadeniz, E. ve Kılıç, E. (2015). Deniz ve kıyı sularında yolcu taşımacılığı sektörünün finansal performansının oran yöntemiyle analizi. Bolu Abant İzzet Baysal Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 15(2), 79-98.
32. Karadeniz, E., Kahiloğulları, S. ve Kılıç, E. (2015). Karayolları yolcu taşımacılığı işletmelerinin finansal analizi: Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası sektör bilançolarında bir araştırma. Muhasebe ve Denetime Bakış, (46), 81-96.
33. Karapınar, A. ve Zaif, F.A. (2013). Finansal Analiz: Uluslararası Finansal Raporlama Standartları İle Uyumlu. Ankara: Gazi Kitabevi.
34. Lee, P. T. W., Lin, C. W., ve Shin, S. H. (2012). A comparative study on financial positions of shipping companies in Taiwan and Korea using entropy and grey relation analysis. Expert Systems with Applications, 39(5), 5649-5657.
35. Ohlson, J. A. (1980). Financial ratios and the probabilistic prediction of bankruptcy. Journal of Accounting Research, 18(1), 109-131.
36. Özata Canlı, S. N. ve Özdemir, M. (2021). Covid-19 pandemisinin finansal etkilerinin belirlenmesi: Türkiye havayolu sektörü üzerine bir uygulama. Üçüncü Sektör Sosyal Ekonomi Dergisi, İ. B., 56(2), 657-681.
37. Özcan, M. (2021). COVID 19 pandemisinin turizm ve ulaştırma işletmelerinin finansal performansına etkisi. OPUS Uluslararası Toplum Araştırmaları Dergisi, 17(Pandemi Özel Sayısı)(11), 3543-3567.
38. Özdemir, F. S. (2011). Finansal raporlama sistemlerinin bilginin ihtiyaca uygunluğu açısından değerlendirilmesi: İMKB şirketlerinde finansal başarısızlık tahminleri yönüyle bir uygulama, Doktora tezi, Ankara Üniversitesi, Ankara.
39. Pineda, P. J. G., Liou, J. J. H., Hsu, C. C., ve Chuang, Y. C. (2018). An integrated MCDM model for improving airline operational and financial performance. Journal of Air Transport Management, 68, 103-117.
40. Ramelli, S., ve Wagner, A. (2020). What the stock market tells us about the consequences of COVID-19. Mitigating the COVID Economic Crisis: Act Fast and Do Whatever, 63.
41. Riani, M., Muda, I., ve Rini, E. S. (2020). The Analysis of the Influence of financial performance on stock prices with earning growth as a moderating variable in infrastructure, utility and transportation sector companies listed on the Indonesia Stock Exchange. International Journal of Innovative Science and Research Technology 5, 5(I8), 897-904.
42. Şaban, M. ve Trabzon, O. (2021). COVID-19 salgınının havacılık sektöründeki şirket performansları üzerindeki etkileri: Türk Havayolları örneği. International Review of Economics and Management, 9(1), 64-79.
43. Shrestha, N., Shad, M. Y., Ulvi, O., Khan, M. H., Karamehic-Muratovic, A., Nguyen, U. S. D., Baghbanzadeh, M., Wardrup, R., Aghamohammadi N., Cervantes, D., Nahiduzzaman, Kh. Md., Zaki, R. A., ve Haque, U. (2020). The impact of COVID-19 on globalization. One Health, 11, 100180.
44. Springate, G. L. V. (1978). Predicting the possibility of failure in a Canadian firm. Master’s thesis, Simon Eraser University.
45. Supitriyani, S., Siahaan, Y., Astuti, A., Putri, J. A., ve Susanti, E. (2021). Analysis of financial distress in measuring bankruptcy before and after the Covid-19 pandemic. Journal of Governance Risk Management Compliance and Sustainability, 1(2), 53-60.
46. Şen, G. ve Bütün, E. (2021). Covid-19’un pandemi salgınının havacılık sektörüne etkisi: Gig ekonomisi alternatifi, Journal of Aviation Research 3(1), 106-127.
47. Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası. https://www3.tcmb.gov.tr/sektor/#/tr/H/ulastirma-ve-depolama (Erişim Tarihi: 20 Aralık 2021).
48. World Health Organization (2020). WHO Director-General’s opening remarks at the media briefing on COVID-19 [URL: https://www.who.int/directorgeneral/speeches/detail/who-director-general-s-opening-remarks-at-the-mediabriefing-on-covid-19---11-march-2020] (Erişim Tarihi: 20 Aralık 2021).
49. Zhang, J., Hayashi, Y., ve Frank, L. D. (2021). COVID-19 and transport: Findings from a world-wide expert survey. Transport Policy, 103, 68-85.
50. Zhiyong, W., ve Xiuhui, Q. (2010). Financial input-output efficiency analysis of water-transporting logistics enterprises in China based on DEA. In 2010 International Conference on e-Business and e-Government, 5172-5175.