Araştırma Makalesi

Borsa İstanbul’da İşlem Gören Konaklama İşletmelerinde Kazanç Manipülasyon Riskinin Beneish M-Skor Modeli Kullanılarak Analizi

Cilt: 9 Sayı: 2 25 Eylül 2025
PDF İndir
EN TR

Borsa İstanbul’da İşlem Gören Konaklama İşletmelerinde Kazanç Manipülasyon Riskinin Beneish M-Skor Modeli Kullanılarak Analizi

Öz

Finansal manipülasyon, günümüzde hem yatırımcı güvenini sarsmakta hem de işletmelerin uzun vadeli sürdürülebilirliğini tehdit etmektedir. Muhasebe uygulamalarındaki esneklikle gerçekleştirilen kazanç manipülasyonu ise yasal çerçevede kalsa bile paydaşların yanlış bilgilendirilmesine ve yatırımcı güvensizliğine yol açabilmektedir. Bu nedenle, kazanç manipülasyonunun tespiti yatırımcılar ve finansal analistler için kritik öneme sahiptir. Konaklama işletmelerinde manipülasyonun tespiti ise sektörde şeffaflık ve güvenilirliği sağlamak açısından büyük önem taşımaktadır. Bu çalışma, Borsa İstanbul’da işlem gören konaklama işletmelerinin 2018-2023 yıllarına ait finansal tablolarını analiz ederek, kazanç manipülasyonu riskini Beneish M-Skoru modeliyle değerlendirmeyi amaçlamaktadır. Araştırma kapsamında 48 işletme-yıl gözlemi gerçekleştirilmiş, her bir işletme için Beneish M-Skorları hesaplanmış ve modeldeki sekiz finansal değişkenin manipülasyon potansiyeli incelenmiştir. Bulgular, işletmelerin %67’sinde manipülasyon riski olduğunu, en yüksek riskin ise 2020 ve 2022 yıllarında gerçekleştiğini göstermiştir. En çok manipülasyon yapılan değişkenlerin satış, pazarlama ve genel yönetim giderleri indeksi ile tahakkukların toplam varlıklara oranı indeksi olduğu, en az manipülasyon yapılan değişkenlerin ise brüt kar marjı, varlık kalitesi ve kaldıraç indeksleri olduğu saptanmıştır. Gerçekleştirilen Mann Whitney U testi sonuçları ise kazanç manipülasyon riski taşıyan ve taşımayan işletmeler arasında Beneish M-Skoru, tahakkukların toplam varlıklara oranı ve satış büyümesi indeksleri açısından istatistiksel olarak anlamlı farklılık olduğunu ortaya koymuştur.

Anahtar Kelimeler

Kaynakça

  1. Aghghaleh, S. F., Mohamed, Z. M., & Rahmat, M. M. (2016). Detecting financial statement frauds in Malaysia: Comparing the abilities of beneish and dechow models. Asian Journal of Accounting & Governance, 7, 57-65. http://dx.doi.org/10.17576/AJAG-2016-07-05
  2. Anh, N., & Linh, N. (2016). Using the M-score model in detecting earnings management: evidence from non-financial Vietnamese listed companies. VNU Journal of Economics And Business, 32(2), 14-23. https://js.vnu.edu.vn/EAB/article/view/1287
  3. Beneish, M. D. (1997). Detecting GAAP violation: Implications for assessing earnings management among firms with extreme financial performance. Journal of Accounting and Public Policy, 16(3), 271-309. https://doi.org/10.1016/S0278-4254(97)00023-9
  4. Beneish, M. D. (1999). The detection of earnings manipulation. Financial Analysts Journal, 55(5), 24-36. https://doi.org/10.2469/faj.v55.n5.2296
  5. Benligiray, S., & Onay, A. (2021). Kazanç manipülasyonu tespit modellerinin Borsa İstanbul şirketlerinde test edilmesi. Muhasebe ve Denetime Bakış, 21(64), 179-204. https://dergipark.org.tr/tr/download/article-file/1486954
  6. Can, E. N., & Özarı, Ç. (2023). Benford yasası ve beneish model ile muhasebe manipülasyonunun belirlenmesi: ampirik bir uygulama. Denetişim, (28), 88-103. https://doi.org/10.58348/denetisim.1312567
  7. Conover, W. J. (1999). Practical nonparametric statistics (3. baskı). John Wiley & Sons Inc. Costa, R. A., & Mota, J. (2021). Earnings management in hospitality firms: Evidence from Portugal. Tourism: An International Interdisciplinary Journal, 69(4), 578-594.
  8. Čović, I., Adamović, М., Milojević, S., Travica, D., & Đurić, D. (2022). Fraudulent financial reporting and behavioural approaches. International Academic Journal, 3(1), 49-56. https://ia-institute.com/wp-content/uploads/2022/09/ IAI-Journal_June-2022.pdf#page=49

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

Turizm (Diğer)

Bölüm

Araştırma Makalesi

Yayımlanma Tarihi

25 Eylül 2025

Gönderilme Tarihi

25 Ocak 2025

Kabul Tarihi

25 Nisan 2025

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2025 Cilt: 9 Sayı: 2

Kaynak Göster

APA
Karadeniz, E., & İskenderoğlu, Ö. (2025). Borsa İstanbul’da İşlem Gören Konaklama İşletmelerinde Kazanç Manipülasyon Riskinin Beneish M-Skor Modeli Kullanılarak Analizi. Güncel Turizm Araştırmaları Dergisi, 9(2), 535-557. https://doi.org/10.32572/guntad.1626925
AMA
1.Karadeniz E, İskenderoğlu Ö. Borsa İstanbul’da İşlem Gören Konaklama İşletmelerinde Kazanç Manipülasyon Riskinin Beneish M-Skor Modeli Kullanılarak Analizi. GTAD. 2025;9(2):535-557. doi:10.32572/guntad.1626925
Chicago
Karadeniz, Erdinç, ve Ömer İskenderoğlu. 2025. “Borsa İstanbul’da İşlem Gören Konaklama İşletmelerinde Kazanç Manipülasyon Riskinin Beneish M-Skor Modeli Kullanılarak Analizi”. Güncel Turizm Araştırmaları Dergisi 9 (2): 535-57. https://doi.org/10.32572/guntad.1626925.
EndNote
Karadeniz E, İskenderoğlu Ö (01 Eylül 2025) Borsa İstanbul’da İşlem Gören Konaklama İşletmelerinde Kazanç Manipülasyon Riskinin Beneish M-Skor Modeli Kullanılarak Analizi. Güncel Turizm Araştırmaları Dergisi 9 2 535–557.
IEEE
[1]E. Karadeniz ve Ö. İskenderoğlu, “Borsa İstanbul’da İşlem Gören Konaklama İşletmelerinde Kazanç Manipülasyon Riskinin Beneish M-Skor Modeli Kullanılarak Analizi”, GTAD, c. 9, sy 2, ss. 535–557, Eyl. 2025, doi: 10.32572/guntad.1626925.
ISNAD
Karadeniz, Erdinç - İskenderoğlu, Ömer. “Borsa İstanbul’da İşlem Gören Konaklama İşletmelerinde Kazanç Manipülasyon Riskinin Beneish M-Skor Modeli Kullanılarak Analizi”. Güncel Turizm Araştırmaları Dergisi 9/2 (01 Eylül 2025): 535-557. https://doi.org/10.32572/guntad.1626925.
JAMA
1.Karadeniz E, İskenderoğlu Ö. Borsa İstanbul’da İşlem Gören Konaklama İşletmelerinde Kazanç Manipülasyon Riskinin Beneish M-Skor Modeli Kullanılarak Analizi. GTAD. 2025;9:535–557.
MLA
Karadeniz, Erdinç, ve Ömer İskenderoğlu. “Borsa İstanbul’da İşlem Gören Konaklama İşletmelerinde Kazanç Manipülasyon Riskinin Beneish M-Skor Modeli Kullanılarak Analizi”. Güncel Turizm Araştırmaları Dergisi, c. 9, sy 2, Eylül 2025, ss. 535-57, doi:10.32572/guntad.1626925.
Vancouver
1.Erdinç Karadeniz, Ömer İskenderoğlu. Borsa İstanbul’da İşlem Gören Konaklama İşletmelerinde Kazanç Manipülasyon Riskinin Beneish M-Skor Modeli Kullanılarak Analizi. GTAD. 01 Eylül 2025;9(2):535-57. doi:10.32572/guntad.1626925

Değerli Araştırmacılar,

Dergimize gönderilen çalışmalar geliş sırasına ve konusuna göre öncelikle editör değerlendirmesinden geçmekte, editör görüşü doğrultusunda hakem değerlendirmesine karar verilmektedir.

Değerlendirme süreci tamamlanan çalışmalar da aynı şekilde değerlendirmenin tamamlanma tarihlerine, türlerine ve kapsamlarına göre yayıma kabul edilmektedir. Editör, benzer çalışmaların yoğunlaştığı dönemlerde, kabul edilen çalışmaların tarihini dikkate almaksızın başka bir sayıya atayabilir.

Bu yüzden GTAD'a gönderilen çalışmaların herhangi bir sayı için yayıma kabul edileceğinin planlanarak önerilmemesi gerektiğini tekrar hatırlatmak isteriz.