Adolesan Öğrencilerin Sağlık Algılarının Sağlığı Geliştirme Davranışları Üzerindeki Etkisi
Öz
Amaç: Bu araştırmanın temel amacı, adolesan bireylerin sağlık algısı düzeyleri ile sağlığı geliştirme davranışları arasındaki ilişkiyi incelemek ve sağlık algısının bu davranışlar üzerindeki yordayıcı etkisini belirlemektir. Gereç ve Yöntem: Korelasyonel (ilişkisel) tipteki bu araştırma, Ocak-Şubat 2025 tarihleri arasında Osmaniye ili Düziçi ilçesinde bir ortaokulda öğrenim gören 140 adolesan ile yürütülmüştür. Veriler, tanımlayıcı bilgi formu, Sağlık Algısı Ölçeği ve Adolesan Sağlığını Geliştirme Davranışları Ölçeği kullanılarak toplanmıştır. Normal dağılım gösteren verilerin analizinde tanımlayıcı istatistikler, t-testi, ANOVA, korelasyon ve regresyon analizleri kullanılmıştır. Bulgular: Araştırmada, adolesanların sağlık algısı ile sağlığı geliştirme davranışları arasında pozitif yönde, güçlü ve anlamlı bir ilişki saptanmıştır (r=0,730, p<0,01). Yapılan regresyon analizi sonucunda, sağlık algısının adolesanların sağlığı geliştirme davranışlarındaki varyansın %53,3'ünü açıkladığı belirlenmiştir (R²=0,533, p<0,001). Sonuç: Araştırma bulguları, adolesan bireylerde sağlık algısı düzeyinin, sağlığı geliştirme davranışları üzerinde güçlü bir yordayıcı olduğunu göstermektedir. Bu doğrultuda, adolesanların sağlık algılarını güçlendirmeye yönelik müdahale programlarının geliştirilmesi ve uygulanmasının, sağlıklı yaşam davranışlarının benimsenmesi ve sürdürülmesinde kritik bir rol oynayacağı düşünülmektedir.
Anahtar Kelimeler
Sağlık algısı, adolesan sağlığı, sağlığı geliştirme davranışları, ergenlik dönemi.
Destekleyen Kurum
Bu çalışma için herhangi bir kurumdan destek alınmamıştır. Çalışma için gereken harcamalar yazarlar tarafından karşılanmıştır.
Etik Beyan
Bu çalışmanın etik kurul raporu Dicle Üniversitesi Bilimsel Araştırma ve Yayın Etik Kurulundan alınmıştır (Karar sayısı: 768944, Karar tarihi: 06.09.2024).
Kaynakça
- Açıksöz, S., Uzun, Ş., & Arslan, F. (2013). Relationship between perceptions of health status and health promotion behaviors in nursing students. Gülhane Tıp Dergisi, 55(3), 181-7. https://doi.org/10.5455/gulhane.15228
- Alkan, S. A., Özdelikara, A., & Boğa, N. M. (2017). Hemşirelik öğrencilerinin sağlık algılarının belirlenmesi. Gümüşhane Üniversitesi Sağlık Bilimleri Dergisi, 6(2), 11-21.
- Alyafei, A., & Easton-Carr, R. (2024). The health belief model of behavior change. StatPearls.
- Bahar, A., Beşer, A., Gördes, N., Ersin, F., & Kıssal, A. (2008). Sağlıklı yaşam biçimi davranışları ölçeği II’nin geçerlik ve güvenirlik çalışması. Cumhuriyet Hemşirelik Dergisi, 12(1), 1-13.
- Caron, R. M., Noel, K., Reed, R. N., Sibel, J., & Smith, H. J. (2023). Health promotion, health protection, and disease prevention: Challenges and opportunities in a dynamic landscape. AJPM Focus, 3 (1), 100167. https://doi.org/10.1016/j.focus.2023.100167
- Çaka, S. Y., Topal, S., Suzan, Ö. K., Çınar, N., & Altınkaynak, S. (2017). Hemşirelik öğrencilerin sağlık algısı ile özgüvenleri arasındaki ilişki. Journal of Human Rhythm, 3(4), 198-203.
- Çetinkaya, A., Cankurtaran, D. O., & Önat, G. (2019). Endüstriyel alanda çalışan işçilerin sağlık algıları ve sağlığı geliştirme davranışları. Sağlık Bilimleri ve Meslekleri Dergisi, 6(3), 564-574. https://doi.org/10.5152/hsp.2019.576916
- Diamond, J. J., Becker, J. A., Arenson, C. A., Chambers, C. V., & Rosenthal, M. P. (2007). Development of a scale to measure adults' perceptions of health: Preliminary findings. Journal of Community Psychology, 35(5), 557-561. https://doi.org/10.1002/jcop.20164
- Dönder, V. (2023). Bireylerin sağlık algısı ve sağlık bilişlerinin sağlık arama davranışı ile ilişkisinin değerlendirilmesi (Doctoral dissertation). Dokuz Eylul Universitesi, Izmir, Türkiye.
- Durak, H. S. (2022). Sağlık programları algısı ile sağlıklı yaşama biçimi davranışı arasındaki ilişkisinin incelenmesi. Güncel Pazarlama Yaklaşımları ve Araştırmaları Dergisi, 3(1), 30-46. https://doi.org/10.54439/gupayad.1125508