Derleme

Programlı Hücre Ölümü; Apoptoz

Cilt: 13 Sayı: 3 26 Aralık 2021
PDF İndir
TR EN

Programlı Hücre Ölümü; Apoptoz

Öz

Organizmada yaşam, belirli aşamalardan oluşmaktadır. Bunlar; doğum, canlılığın devamı olan üreme, yaşlanma ve nihayetinde ölümdür. Yaşamın bu şekilde devam edebilmesi için canlıyı oluşturan temel fonksiyonlar arasında bir denge vardır. Organizmada yeni hücreler oluşurken, var olan hücrelerin bir kısmı da hücre ölümü ile ortadan kaldırılmaktadır ve böylece ölüm ile yaşam arasındaki denge korunmaktadır. Fizyolojik ve patolojik durumlarda hücreyi ölüme götüren ve işleyişleri farklı olan iki mekanizma vardır, nekroz ve apoptoz. Apoptoz, programlı hücre ölümü olarak bilinen enerjiye bağımlı fizyolojik bir süreçtir. Apoptoz, embriyolojik gelişim ve erişkin dokuların devamlılığında kritik rol oynar. Programlı hücre ölümü organizmanın ihtiyaç duymadığı, biyolojik görevini tamamlamış ya da hasarlı hücreleri genetik düzeyde de kontrol ederek yok eden bir mekanizmadır. Apoptoz hızının bozulduğu, yavaşladığı veya arttığı durumlarda çeşitli hastalıklar ortaya çıkmaktadır. Apoptozu düzenleyen mekanizma, çeşitli proteinleri ve molekülleri içerir. Bu moleküllerin karşılıklı aktivasyonu apoptozun gerçekleşmesi için önemlidir. Bu derlemede, programlı hücre ölümünün nasıl gerçekleştiği, apoptotik yolaklara ait moleküler mekanizmaların neler olduğu ve apoptozun belirlenmesinde kullanılan çeşitli yöntemler genel hatlarıyla ifade edilmiştir.

Anahtar Kelimeler

Kaynakça

  1. 1.Celepli S, Bigat İ, Celepli P, Karagin PH. Apoptoz ve apoptotik yolların gözden geçirilmesi. Ankara: Türkiye Bilimsel ve Teknik Araştırma Kurumu; 2020.
  2. 2.Coşkun G, Özgür H. Apoptoz ve nekrozun moleküler mekanizması. Arşiv Kaynak Tarama Dergisi. 2001;20(3):145-14.
  3. 3.Aykaç A, Cabadak H. Post-traumatic stress disorder: The importance of apoptosis. Clinical and Experimental Health Sciences. 2016;6(4): 173-5.
  4. 4.Kerr JF, Wylie AH, Currie AR. Apoptosis: a basic biological phenomenon with wide-ranging implications in tissue kinetics. Br J Cancer. 1972;26:239-19.
  5. 5.Dağdeviren T. Peri-implantasyon döneminde sıçan endometriumunda Wnt-Β katenin yolağının Tcf, lef ve caspase-9 ekspresyonundaki rolü (Yüksek Lisans Tezi). Sivas: Sivas Cumhuriyet Üniversitesi; 2019.
  6. 6.Hengartner MO. The biochemistry of apoptosis. Nature. 2000; 407: 770-6.
  7. 7.Renehan AG, Booth C, Potten CS. What is apoptosis, and why is it important BMJ. 2001;322(7301):1536-3.
  8. 8.Çalışkan, M. Apoptosis: Pogramlanmış Hücre Ölümleri. Turk J Zool. 200;24:31-6.

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

Klinik Tıp Bilimleri

Bölüm

Derleme

Yazarlar

Yayımlanma Tarihi

26 Aralık 2021

Gönderilme Tarihi

1 Nisan 2021

Kabul Tarihi

-

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2021 Cilt: 13 Sayı: 3

Kaynak Göster

APA
Dağdeviren, T. (2021). Programlı Hücre Ölümü; Apoptoz. Gaziosmanpaşa Üniversitesi Tıp Fakültesi Dergisi, 13(3), 120-135. https://izlik.org/JA72EN66BL
AMA
1.Dağdeviren T. Programlı Hücre Ölümü; Apoptoz. Gaziosmanpaşa Tıp Dergisi. 2021;13(3):120-135. https://izlik.org/JA72EN66BL
Chicago
Dağdeviren, Tuğba. 2021. “Programlı Hücre Ölümü; Apoptoz”. Gaziosmanpaşa Üniversitesi Tıp Fakültesi Dergisi 13 (3): 120-35. https://izlik.org/JA72EN66BL.
EndNote
Dağdeviren T (01 Aralık 2021) Programlı Hücre Ölümü; Apoptoz. Gaziosmanpaşa Üniversitesi Tıp Fakültesi Dergisi 13 3 120–135.
IEEE
[1]T. Dağdeviren, “Programlı Hücre Ölümü; Apoptoz”, Gaziosmanpaşa Tıp Dergisi, c. 13, sy 3, ss. 120–135, Ara. 2021, [çevrimiçi]. Erişim adresi: https://izlik.org/JA72EN66BL
ISNAD
Dağdeviren, Tuğba. “Programlı Hücre Ölümü; Apoptoz”. Gaziosmanpaşa Üniversitesi Tıp Fakültesi Dergisi 13/3 (01 Aralık 2021): 120-135. https://izlik.org/JA72EN66BL.
JAMA
1.Dağdeviren T. Programlı Hücre Ölümü; Apoptoz. Gaziosmanpaşa Tıp Dergisi. 2021;13:120–135.
MLA
Dağdeviren, Tuğba. “Programlı Hücre Ölümü; Apoptoz”. Gaziosmanpaşa Üniversitesi Tıp Fakültesi Dergisi, c. 13, sy 3, Aralık 2021, ss. 120-35, https://izlik.org/JA72EN66BL.
Vancouver
1.Tuğba Dağdeviren. Programlı Hücre Ölümü; Apoptoz. Gaziosmanpaşa Tıp Dergisi [Internet]. 01 Aralık 2021;13(3):120-35. Erişim adresi: https://izlik.org/JA72EN66BL

-