Hanefî ve Ehl-i Hadis Prensipleri Açısından Keşmîrî ile Mübârekpûrî’nin Tirmizî Şerhleri
Öz
Muhaddisler, bir yandan hadislerin aslına uygun bir şekilde nakledilmesine çabalarken bir yandan da hadislerin doğru anlaşılması için prensipler geliştirmişlerdir. Hadislerin anlaşılması konusunda ortaya çıkan ekoller, genelde hadislerin zâhirini esas alan lafızcı yaklaşım ile hadislerdeki makâsıdı esas alan gâî yaklaşım olmak üzere ikiye ayrılmaktadır. Zâhiri esas alan yaklaşımı ehl-i hadis, makâsıdı esas alan yaklaşımı ise ehl-i re’y temsil etmiştir. Lafızcılık ve makâsıdı genel bir metot olarak benimseyen bu iki ekolden de nasslara yaklaşımı ve yorumları farklı, değişik ekoller çıkmıştır.
Kökleri sahâbe dönemine dayanan bu anlayış farklılıkları yüzlerce yıl devam etmiş ve günümüze kadar ulaşmıştır. Keşmîrî (ö. 1352/1933) ve Mübârekpûrî (ö. 1353/1934), ilk asırlarda başlayan bu tartışmalara katılmıştır. Keşmîrî, ehl-i re’yin bir temsilcisi olarak genellikle makâsıdı öne almış, hadislerden hüküm çıkarırken zâhirden ziyade makâsıdı önemsemiştir. Mübârekpûrî ise, ehl-i hadisin genellikle bağlı kaldığı zâhirci bakış açısını benimsemiş, hadisleri yorumlarken zâhire büyük bir önem atfetmiştir.
Anahtar Kelimeler
Kaynakça
- Abdürrezzâk b. Hemmâm b. Nâfi‘ es-San‘ânî el-Himyerî. Musannef. 10 Cilt. Beyrut: el-Mektebetü’l-İslâmî, 1403.
- Adıgüzel, Hanefi. Din Dili Bağlamında Haberî sıfatlar. Erzurum. Atatürk Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Yüksek Lisans Tezi, 2007.
- Aktepe, İshâk. Emin. Erken Dönem İslâm Hukukçularının Sünnet Anlayışı. İstanbul: İnsan Yayınları, 2008.
- Aktepe, “Ebû Hanîfe ve Ehl-i Hadisin Sünnet Anlayışındaki Temel Farklar”, İslam Hukuku Araştırmaları Dergisi 19 (2012): 115-130.
- Âmidî, Ali b. Muhammed el-Âmidî. el-İhkâm fî usûli’l-ahkâm. 4 Cilt. nşr. Abdurrezzâk Afîfî. Beyrut: el-Mektebü’l-İslâmî 2003.
- Atar, Fahrettin. Fıkıh Usûlü. İstanbul: İFAV Yayınları, 1998.
- Aydın, Ömer. “Haberî sıfatları Anlama Anlama Yolları”. İstanbul Ünv. İlahiyat Fak. Dergisi 1 (1999): 134-158.
- Bağdâdî, Ebû Bekr Ahmed b. Alî b. Sâbit. el-Kifâye fî İlmi’r-Rivâye, nşr. Ahmet Ömer Haşim, Beyrut: 1406.
Ayrıntılar
Birincil Dil
Türkçe
Konular
Din Araştırmaları
Bölüm
Araştırma Makalesi
Yazarlar
Yayımlanma Tarihi
31 Aralık 2019
Gönderilme Tarihi
2 Kasım 2019
Kabul Tarihi
26 Aralık 2019
Yayımlandığı Sayı
Yıl 2019 Sayı: 3