Yöresel Lezzet Kültürünün Yiyecek İçecek İşletmelerinin Sunumuna Yansıması

Öz

Bu çalışmanın amacı, Türkiye'de Sinop ili Boyabat ilçesinde faaliyet gösteren yiyecek-içecek işletmelerinin menülerinde destinasyonun yöresel yemeklerine yer verme durumunu araştırmaktır. Nitel araştırma yaklaşımını benimseyen çalışmada literatür taraması yapılmış ve yarı yapılandırılmış görüşme tekniği kullanılmıştır. Bu amaçla Boyabat destinasyonundaki on yedi yiyecek-içecek işletmesi yetkilisinden veri toplanmıştır. Çalışma sonucunda pilav, sırık kebabı ve keşkek ürünlerinin destinasyonda yöresel ürünler olarak öne çıktığı ve bu ürünlerle ilgili yiyeceklerin işletme menülerinde yer aldığı görülmüştür. Diğer yandan, bu yiyeceklerin destinasyona gelen yerli ve yabancı ziyaretçiler tarafından satış noktalarında özel olarak talep edilmediği, sipariş ve sunum sürecinde personelin verdiği tavsiye ve bilgiler sonucunda talep edildiği bulunmuştur.

Anahtar Kelimeler

• Yerel kültür
• yiyecek ve içecek işletmesi
• gastronomi turizmi
• Boyabat (Sinop)

Reflection of Local Taste Culture in the Presentation of Food and Beverage Establishments

Öz

The aim of this study is to investigate the inclusion of local meals of the destination in the menus of food and beverage establishments operating in Boyabat district, Sinop province in Türkiye. The study, which adopted a qualitative research approach, conducted a literature review and used a semi-structured interview technique. For this purpose, data was collected from seventeen officials of food and beverage establishments in Boyabat destination. As a result of the study, it was found that rice, sırık kebab and keskek products stand out as local products in the destination and foods related to these products are included in the business menus. On the other hand, it was found that these foods are not specifically requested in the outlets by local and foreign visitors to the destination, but are requested as a result of advice and information given by the staff during the ordering and presentation process.

Anahtar Kelimeler

• Local culture
• food and beverage establishment
• gastronomy tourism
• Boyabat (Sinop)

Kaynakça

1. Adirestuty, Fitranty; Ratnasari, Ririn Tri; Wardhana, Akhmad Kusuma; Miraj, Denizar Abdurrahman; Battour, Mohamed (2025). “Gastronomy of Religious Tourism: Overview and Future Research Agenda”, Geojournal of Tourism and Geosites, V. 58, I. 1, p. 188-199, https://doi.org/10.30892/gtg.58116-1401.
2. Akhan, Can Efecan (2015). Tüketicilerin Yerli ve Yabancı Ürünlere Yönelik Tutumları: Kozmopolit Bakış Açısına Yönelik Bir Araştırma [Consumer Attitudes towards Domestic and Foreign Products: A Research on the Cosmopolitan Perspective]. Master Thesis. Bursa: Uludağ University, Social Science Institution.
3. Akyol, Ceyhun (2018). “Boyabat Mutfak Kültüründe Sırık Kebabının Gastronomi Açısından Önemi” [Importance of Sırık Kebab for Gastronomy in Boyabat Culinary Culture], Güncel Turizm Araştırmaları Dergisi, V. 2, I. 1, p. 142-156.
4. Algün, Volkan (2016). Gastronomik Bir Öge Olarak Üzümün Görsel Sanatlardaki Biçimleri: Sosyo-Kültürel ve Tarihsel Bir İnceleme [Forms of Grape in Visual Arts as A Gastronomical Element: A Socio-Cultural and Historical Study]. Master Thesis. Gaziantep: Gaziantep University, Social Science Institution.
5. Ayyıldız, Sibel; Sağır, Yunus Emre (2024). “Turistik Destinasyonlarda Yerel Mutfak Unsurlarının Kullanılma Durumu: İstanbul Tarihi Yarımada Örneği” [Usage of Local Cuisine Elements in Food and Beverage Establishments in Touristic Destinations: İstanbul Historical Peninsula], Journal of Turkish Tourism Research, V. 8, I. 3, p. 217-234, https://doi.org/ 10.26677/TR.1010.2024.1443.
6. Azavedo, Mark (2019). “Why do Tourists Attend Cooking Classes? Some Indications from Thailand”, Academic Journal of Economic Studies, V. 5, I. 4, p. 44-51.
7. Bell, Claudia (2015). “Tourists Infiltrating Authentic Domestic Space at Balinese Home Cooking Schools”, Tourist Studies, V. 15, I. 1, p. 86-100, https://doi.org/10.1177/1468797614550958.
8. Boyabat District Governorship (2020). Local Administrations. (http://www.boyabat.gov.tr/mahalli-idareler) Accessed 15 October 2024.

9. Bucak, Turgay; Aracı, Ülker Erdoğan (2013). “Türkiye’de Gastronomi Turizmi Üzerine Genel Bir Değerlendirme” [An Overall Assessment on the Gastronomic Tourism in Turkey], Balıkesir University the Journal of Social Sciences Institute, V. 16, I. 30, p. 203-216.
10. Cassandra, C Pierrie (2025). “Alienation, Trauma and Food Memory in Aimee Bender‘s the Particular Sadness of Lemon Cake”, Academic Research News, V. 1, I. 1, p. 98-101.
11. Çavuş, Muhammet Nimet (2024). “Tourism and Gastronomy: An Evaluation on the Promotion of Local Delicacies and their Relationships with Tourism”, Journal of Travel and Tourism Research, V. 24, I. 24, p. 36-66.
12. Çekal, Nurten; Doğan, Esradeniz (2021). “Sürdürülebilir Gastronomide Standart Reçete ve Coğrafi İşaretlerin Önemi” [The Importance of Standard Recipe and Geographical Indications in Sustainable Gastronomy], Journal of Tourism Studies, V. 4, I. 1, p. 49-60.
13. Esen, Mustafa Kadir (2022). “Yöresel Lezzetlerin Gastronomi Turizmi Açısından Önemi: Türkiye’deki Helvalar” [Importance of Regional Tastes in Terms of Gastronomy Tourism: Halva in Turkey], Aydın Gastronomy, V. 6, I. 2, p. 283-294.
14. Giray, Handan; Özkan, F Zehra; Oran, Hülya (2012). “The Importance of Local Products in Economic Development”, Journal of Productivity, V. 4, p. 109-115.
15. Gönül, Eren (2025). “Gelalı Archestratus’un Anadolu Gezilerinin Gastronomi Turizmi Kapsamında Değerlendirilmesi” [Evaluation of Archestratus of Gela’s Anatolian Travels within the Scope of Gastronomy Tourism], Tourism Academic Journal, V. 12, I. 1, p. 53-69.
16. Holloway, Lewis; Goodman, Michael K.; Maye, Damian; Kneafsey, Moya; Sexton, Alexandra E.; Moragues-Faus, Ana (2025). Elgar Encyclopedia of Food and Society. Cheltenham: Edward Elgar Publishing Limited.
17. İslam, Yücel (2013). “Kaynak Araştırması Yapma”, (Eds. Z. Kaya, M. Şahin), In Araştırma Yöntemleri ve Teknikleri (2nd Ed.), p. 31-63, Konya: Eğitim Yayınevi.
18. Kelemci Schneider, Gülpınar; Ceritoğlu, Ayşe Bahar (2010). “Yöresel Ürün İmajının Tüketici Satınalma Davranışı ve Yüksek Fiyat Ödeme Eğilimi Üzerindeki Etkisi - İstanbul İlinde Bir Uygulama” [The Role of the Local Products in A Global World - An Investigation in İstanbul], Pazarlama ve Pazarlama Araştırmaları Dergisi, V. 3, I. 6, p. 29-52.
19. Khun, Vitor Roslindo; dos Anjos, Sara Joana Gadotti; Krause, Rodolfo Wendhausen (2024). “Innovation and Creativity in Gastronomic Tourism: A Bibliometric Analysis”, International Journal of Gastronomy and Food Science, V. 35, 100813, https://doi.org/10.1016/j.ijgfs.2023.100813.
20. Kızıldemir, Özgür; Şimşek, Enver (2021). “Gastronomi Turizmi Kapsamında Yöresel Yemeklerin Restoranlarda Sunulması Üzerine Bir Araştırma: Şarköy Örneği” [A Research on the Presentation of Local Foods in Restaurants within the scope of Gastronomy Tourism: The Case of Şarköy], Journal of Travel and Hospitality Management, V. 18, I. 1, p. 224-239, https://doi.org/10.24010/soid.815269.
21. Kokkranikal, Jithendran; Carabelli, Elisa (2024). “Gastronomy Tourism Experiences: The Cooking Classes of Cinque Terre”, Tourism Recreation Research, V. 49, I. 1, p. 161-172, https://doi.org/10.1080/02508281.2021.1975213.
22. Köksal, Yelda; Şeyhanlıoğlu, Hasan Önal; Oğuz, Okan (2023). “Yöresel Mutfak Kültürünün Bölgesel Kalkınmadaki Rolü ve Yerel Halkın Algılarının Belirlenmesi: Ağrı Örneği” [The Role of Local Cuisine Culture in Regional Development and Determining the Perceptions of Local People: The Case of Ağrı], Journal of Gastronomy, Hospitality and Travel, V. 6, I. 3, p. 1456-1476, https://doi.org/10.33083/joghat.2023.347.
23. Küçükkömürler, Saime; Şirvan, Nağme Boran; Sezgin, Aybuke Ceyhun (2018). “Dünyada ve Türkiye’de Gastronomi Turizmi” [Gastronomy Tourism in the World and Turkey], International Journal of Tourism, Economic and Business Sciences, V. 2, I. 2, p. 78-85.
24. Li, Tongzhe; Messer, Kent D; Mamadzhanov, Alisher; McCluskey, Jill J (2020). “Preferences for Local Food: Tourists versus Local Residents”, Canadian Journal of Agricultural Economics, V. 68, I. 4 p. 429-444, https://doi.org/10.1111/cjag.12261.
25. Mercan, Şefik Okan; Üzülmez, Meral (2014). “Coğrafi İşaretlerin Bölgesel Turizm Gelişimindeki Önemi: Çanakkale İli Örneği” [The Importance of Geographical Indications in Regional Tourism Development: The Case of Çanakkale], Dokuz Eylül Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi, V.2, I.2, p. 67-94.
26. Özdemir, Gözde; Altıner, Dilek Dülger (2019). “Gastronomi Kavramları ve Gastronomi Turizmi Üzerine Bir İnceleme” [An Examination of the Gastronomic Terms and Gastronomic Tourism], Erzincan University Journal of Social Sciences Institute, V. 12, I. 1, p. 1-14.
27. Özen, Fatmanur; Hendekçi, Esmanur Arslan (2016). “The Descriptive Analysis of Academic Studies Published in Turkey about Education Supervision between the Years of 2005-2015”, OPUS - International Journal of Society Researches, V. 6, I. 11, p. 619-650, https://doi.org/10.26466/opus.255105.
28. Sarıışık, Mehmet; Özbay, Gülçin (2015). “Gastronomi Turizmi Üzerine Bir Literatür İncelemesi” [A Literature Review about Gastronomy Tourism], Anatolia: Journal of Tourism Research, V. 26, I. 2, p. 264-278, https://doi.org/10.17123/atad.vol26iss218417.
29. Seyitoğlu, Faruk (2018). “Gastronomi ve Turizm İlişkisi Bağlamında Temel Konuların İncelenmesi” [Investigation of Research Related to Gastronomy and Tourism Relationship], Journal of Human Studies, V. 1, I. 2, p. 316-344.
30. Sio, Ka Pou; Fraser, Barry; Fredline, Liz (2024). “A Contemporary Systematic Literature Review of Gastronomy Tourism and Destination Image”, Tourism Recreation Research, V. 49, I. 2, p. 312-328, https://doi.org/10.1080/02508281.2021.1997491.
31. Soeroso, Amiluhur; Susilo, Y Sri (2014). “Traditional Indonesian Gastronomy as a Cultural Tourism Attraction”, Journal of Applied Economics in Developing Countries, V. 1, I. 1, p. 29-43, https://doi.org/10.20961/jaedc.v1i1.89991.
32. Somekh, Bridget; Lewin, Cathy (2005). Research Met¬hods in the Social Sciences. London: Sage Publications. Sormaz, Ümit (2024). “Yabancı Turistlerin Yöresel Ürün, Yemek ve Restoranları Tercih Etme Nedenleri: Kırgızistan Örneği” [Reasons for Foreign Tourists to Prefer Local Products, Food and Restaurants: The Example of Kyrgyzstan], Saffron Journal of Culture and Tourism Research, V. 7, I. 3, p. 479-492.
33. Şahin, Güven (2013). “Coğrafi İşaretlerin Önemi ve Vize (Kırklareli)’nin Coğrafi İşaretleri” [Importance of the Geographical Indications and Geographical Indications of Vize (Kırklareli)], Pamukkale University Journal of Social Sciences Institute, V. 15, p. 23-37.
34. Şehirli, Mustafa (2025). “Pazarlama Araştırmalarında Dijital Dönüşüm ve Uygulamaları Konusunda Türk Otomotiv Sektörünün Nitel Bir Analizi” [A Qualitative Analysis of the Turkish Automotive Sector on Digital Transformation and its Applications in Marketing Research], Kastamonu Journal of Social Sciences, V. 1, I. 2, p. 65-88.
35. Turkish Patent and Trademark Office (2024). Geographical Indications of Turkey. (https://ci.turkpatent.gov.tr/cografi-isaretler/liste?il=57) Accessed 15 October 2024.
36. Ünal, Faruk (2021). Boyabat Yiyecek İçecek Kültürü [Boyabat Food and Beverage Culture]. In Sinop Culture and Tourism Symposium Proceedings Book Volume-II, Sinop University, p. 717-726.
37. Ünal, Faruk; Akyol, Ceyhun (2024). Yiyecek İçecek İşletmeleri Yöneticilerinin Coğrafi İşaretli Ürünlere Yönelik Görüşleri: Boyabat (Sinop) Örneği [Opinions of Food and Beverage Business Managers on Geographically Indicated Products: Boyabat (Sinop) Case]. Aydın Gastronomy, V. 8, I. 1, p. 143-154, https://doi.org/ 10.17932/IAU.GASTRONOMY.2017.016/gastronomy_v08i1009.
38. Ünal, Faruk; Akyol, Ceyhun (2022). Coğrafi İşaret Tescilli Ürünlerin Yiyecek İçecek İşletmeleri Menülerinde Yer Alması ile İlgili Bir Araştırma [A Research about the Involvement of Geographically Indicated Products in Menus of Food and Beverage Businesses]. In Sinop Flavors Symposium Proceedings Book, Sinop University, p. 48-53.
39. Vu, Oanh Thi Kim; Alonso, D Abel; Nguyen, Trung Thanh; Ngo, Anh Thuc Tran (2025). “Gastronomy and Beverages as Key Resources of A Nation’s Destination Image Potential”, Current Issues in Tourism, p. 48-53, https://doi.org/10.1080/13683500.2025.2501676.
40. Yentür, Feray; Demir, Cengiz (2022). “Travel Agencies’ Role in Gastronomy Tourism Development and A Gastronomy Tour Example”, Journal of Tourism, Leisure and Hospitality, V. 4, I. 2, p. 165-171, https://doi.org/ 10.48119/toleho.1175826.
41. Zeyrek, Ahmet Gazi (2013). North Anatolian Development Agency. Boyabat District Analysis. (https://www.kuzka.gov.tr/Icerik/Dosya/www.kuzka.gov.tr_18_WW9W32SE_boyabat_ilce_analizi.pdf) Accessed 15 October 2024.