-

Öz

This study was conducted to investigate the effects of birth and weaning time of ewes body condition score, age of ewes, sex of lambs and birth type of lambs on the growth performance and survival rate of Gökçeada lambs. In total, 40 head Gökçeada ewes, ranging from ages 2-7 year and 75 heads their lambs were used in the study. The average of birth weight, weaning weight (at the 90th day), and the post-weaning daily live weight gain of Gökçeada lambs were found as 3.22 kg, 19.38 kg, and 179.81g/day, respectively. The effects of age, birth type, and age of dam on birth weight of lambs were found to be significant. But sex of lambs and body condition score of ewes had no significant effect (P> 0.05).The effect of the sex and type of birth on lambs weaning weight and daily weight gain between birth to weaning period were significant (P<0.01), but the effect of the age of ewes and ewes body condition scores was not significant (P>0.05). All examined factors on lambs survival rate were found to be significant (P<0.01), except the sex of lambs. The average survival rate of lambs at weaning was found to be 0.92

Anahtar Kelimeler

• Gökçeada sheep, body condition score, live weight, survival rate

Gökçeada Kuzularının Büyüme ve Yaşama Gücü Özellikleri Üzerine Bazı Çevre Faktörlerinin Etkisi

Öz

Bu çalışmada, Gökçeada koyunlarının doğum ve sütten kesim dönemindeki vücut kondisyon puanı, ana yaşı, doğum tipi ve cinsiyetin kuzularda büyüme ve yaşama gücü özellikleri üzerine etkileri incelenmiştir. Araştırmada yaşları 2-7 arasında değişen 40 baş Gökçeada koyunu ve bunlardan doğan 75 baş kuzu kullanılmıştır. Gökçeada kuzularında ortalama doğum ağırlığı, sütten kesim canlı ağrılığı (90. gün) ve doğum ile sütten kesim arası ortalama günlük canlı ağırlık artışları sırasıyla; 3.22 kg, 19.38 kg ve 179.81g/gün olarak saptanmıştır. Kuzuların doğum ağırlığı üzerine ana yaşı (P<0.05) ve doğum tipi etkili olurken (P<0.01), cinsiyet ve vücut kondisyon puanının etkilemediği tespit edilmiştir. Sütten kesim ağırlığı ve doğum ile sütten kesim arası ortalama günlük canlı ağırlık kazancı üzerine cinsiyet (P<0.01) ve doğum tipinin etkisi önemli (P<0.05), ana yaşı ve vücut
kondisyon puanın etkisi ise önemsiz bulunmuştur . Kuzuların sütten kesime kadar (90. gün) yaşama gücünün cinsiyet hariç diğer faktörlerden etkilendiği belirlenmiştir. Gökçeada kuzularının sütten kesimde ortalama yaşama gücü oranı 0.92 olarak hesaplanmıştır.
Anahtar kelimeler: Gökçeada koyunu, vücut kondisyon puanı, canlı ağırlık, yaşama gücü

Anahtar Kelimeler

• Gökçeada koyunu, vücut kondisyon puanı, canlı ağırlık, yaşama gücü

Kaynakça

1. Anonim, 2013. Türkiye İstatistik Kurumu. Resmi web adresi: www.tuik.gov.tr. Erişim tarihi:11.06.2013.
2. Biçer, O. 1991. Koyunlarda vücut kondisyon puanlaması ve koyun yetiştiriciliğinde önemi. Çukurova Üniversitesi Ziraat Fakültesi Dergisi 6(4): 81-89.
3. Ceyhan, A., Torun, O., Erdoğan, İ. 2004. İmroz, Kıvırcık ve Merinos yerli koyun ırklarının verim performansları. Çukurova Üniversitesi Ziraat Fakültesi Dergisi. 19(2): 11-20.
4. Ceyhan, A., Erdoğan, İ., Sezenler, T. 2007. Gen kaynağı olarak korunan Kıvırcık, Gökçeada ve Sakız koyun ırklarının bazı verim özellikleri. Tekirdağ Ziraat Fakültesi Dergisi. 4(2): 211-218.
5. Çörekçi, Ş.G., Evrim, M. 2001. Sakız ve İmroz koyunlarının yarı-entansif koşullardaki verim performansları konusunda karşılaştırmalı
6. araştırmalar: Döl verimi, yaşama gücü, kuzularda büyüme. Turk J. Vet. Anim. Sci. 25: 421-429.
7. Duncan, D.B. 1955. Multiple range and multiple F tests. Biometrics 11: 1-42.
8. Duru, S., Koyuncu, M. 2005. İmroz kuzuların doğum ağırlığına ait direkt ve anaya bağlı etkiler için varyans unsurları ve genetik parametre tahminleri. Uludağ Üniv. Zir. Fak. Dergisi. 19(2): 13-21.

9. Konyalı, A., Daş G., Savaş, T., Yurtman, İ.Y. 2004. Gökçeada’da İmroz koyunu yetiştiriciliği. 1.Uluslararası Organik Hayvansal üretim ve Gıda Güvenliği Kongresi, 28 Nisan- 1 Mayıs, Kuşadası-Aydın.
10. Meat and Livestock Commission (MLC), 1981. Feeding The Ewe. Sheep Improvement Service. Technical Report. 52 s.
11. Özcan, H. 1965. Çeşme (Sakız) ve İmroz koyunlarında beden yapısı, süt ve yavru verimleri, yapağı karakterleri ve bunların diğer memleketlerdeki süt koyunları ile mukayesesi ve bilhassa sütçülük
12. yönünden ıslahı tedbirleri. Ankara Üniversitesi Ziraat Fakültesi Yayın No:117, Ankara
13. Russel, A.J.F., Doney J.M., Gunn, R.G. 1969. Subjective assessment of body fat in live sheep. J. Agric. Sci. Camb. 72: 451-454.
14. Sezenler, T., Köycü, E., Özder, M. 2008. Karacabey Merinosu koyunlarda doğum kondüsyon puanının kuzuların gelişimi üzerine etkileri. Tekirdağ Ziraat Fakültesi Dergisi. 5(1): 45-51.
15. Sezenler, T., Özder M., Yıldırır, M., Ceyhan. A., Yüksel, M. A. 2011. The relationship between body weight and body condition score some ındigenous sheep breeds in Turkey. The Journal of Animal and Plant Science. 21(3): 443-447.
16. SPSS, 1999. SPSS Base 10.0 User's Guide. SPSS Inc., Chicago, IL, USA.
17. Vatankhah, M., Talebi, M.A., Zamnai, F. 2012. Relationship between ewe body condition score (BSC) at mating and reproductive and productive traits in Lori-Bakhtiari sheep. Small Ruminant
18. Research. 106: 105-109.
19. Yıldırır, M., Sezenler, T., Erdoğan, İ., Yüksel, M. A., Soysal, D., Ceyhan, A. 2011. The present studies on animal genetic resources in Bandırma Sheep Research Station: a Review. J. Anim. Sci. Adv. 1(2):
20. -78.
21. Yılmaz, A., Ozcan, M., Ekiz, B., Ceyhan, A., Altınel, A. 2003. The production characteristics of the indigenous Imroz and Kivircik sheep breeds in Turkey. Animal Genetic Resources Information. 34:
22. -66.