Yozgat İlinde Yetiştirilen Siyah Alaca, Simmental ve Esmer Sığırlarda Süt ve Döl Verim Özellikleri Üzerine Bazı Çevre Faktörlerinin Etkisi
Öz
Amaç:
Bu araştırma, Yozgat ilinde yetiştirilen Siyah Alaca, Simmental ve Esmer sığırlarda süt ve döl verim özelliklerini belirlemek ve bu özellikler üzerine bazı çevre faktörlerinin etkilerini ortaya koymak amacıyla yürütülmüştür.
Materyal ve Metot:
Araştırma materyalini, 2005–2022 yılları arasında buzağılayan Siyah Alaca (n=1840), Simmental (n=2293) ve Esmer (n=764) olmak üzere toplam 4897 baş ineğe ait kayıtlar oluşturmuştur. Çalışmada 305 gün süt verimi, laktasyon süresi, kuruda kalma süresi, servis periyodu ve buzağılama aralığı özellikleri incelenmiştir. Verilerin analizinde Genel Doğrusal Model (GLM) prosedürü kullanılmıştır.
Bulgular:
Araştırmada genel ortalama 305 gün süt verimi 5925.92 kg, laktasyon süresi 341.50 gün, kuruda kalma süresi 59.34 gün, servis periyodu 123.99 gün ve buzağılama aralığı 403.99 gün olarak belirlenmiştir. Irk faktörünün incelenen tüm özellikler üzerine etkisi önemli bulunmuştur (P<0.001). En yüksek 305 gün süt verimi Siyah Alaca ineklerde (7356.33 kg), en düşük süt verimi ise Esmer ineklerde (3705.39 kg) belirlenmiştir. İşletme büyüklüğünün 305 gün süt verimi, laktasyon süresi ve kuruda kalma süresi; laktasyon sırasının 305 gün süt verimi ve kuruda kalma süresi; buzağılama mevsiminin ise 305 gün süt verimi, laktasyon süresi ve buzağılama aralığı üzerine etkileri önemli bulunmuştur (P<0.05). Siyah Alaca ineklerde en yüksek süt verimi ileri laktasyonlarda, Simmental ve Esmer ineklerde ise ilk üç laktasyonda belirlenmiştir. Ayrıca sonbahar döneminde buzağılayan Simmental ineklerde süt ve döl verim özellikleri bakımından daha olumlu sonuçlar elde edilmiştir.
Sonuç:
Yozgat ilinde yetiştirilen kültür ırkı sığırlarda süt ve döl verim özelliklerinin genetik faktörlerin yanı sıra işletme büyüklüğü, laktasyon sırası ve buzağılama mevsimi gibi çevresel faktörlerden de önemli düzeyde etkilendiği belirlenmiştir. İşletmelerde bakım-besleme ve sürü yönetimi uygulamalarının geliştirilmesi, verim düzeylerinin artırılmasına katkı sağlayabilir.
Anahtar Kelimeler: Siyah Alaca, Simmental, Esmer, süt verimi, döl verimi, çevre faktörleri
Anahtar Kelimeler
Siyah Alaca, Simmental, Esmer, Süt verimi, Döl verimi, Çevre faktörleri
Teşekkür
Yazarlar, veri temini ve katkılardan dolayı Türkiye Damızlık Sığır Yetiştiricileri Merkez Birliği’ne teşekkür ederler.
Bu çalışma, Orhan Ermetin danışmanlığında Hilmi Yeter tarafından yürütülen yüksek lisans tez çalışmasından elde edilen verilerden yararlanılarak hazırlanmıştır.
Kaynakça
- Abdallah, J. M., McDaniel, B.T. 2000. Genetic parameters and trends of milk, fat, days open, and body weight after calving in North Carolina experimental herds. Journal of Dairy Science, 83(6), 1364-1370.
- Akbulut, Ö., Tüzemen, N. 1992. Sığırlarda döl verimi ölçüleri. Atatürk Üniversitesi Ziraat Fakültesi Dergisi, 23(1), 104–110.
- Akman, N. 1998. Pratik Sığır Yetiştiriciliği. Türk Ziraat Mühendisleri Birliği Vakfı Yayını.
- Akman, N., Ulutaş, Z., Efil, H., Biçer, S. 2001. Gelemen Tarım İşletmesi’nde yetiştirilen Siyah Alaca sürüsünde süt ve döl verimi özellikleri. Atatürk Üniversitesi Ziraat Fakültesi Dergisi, 32(2), 173–179.
- Aytekin, İ., Boztepe, S. 2014. Süt sığırlarında somatik hücre sayısı, önemi ve etki eden faktörler. Turkish Journal of Agriculture-Food Science and Technology, 2(3), 112-121.
- Aytekin, İ., Boztepe, S. 2014. Süt sığırlarında somatik hücre sayısı, önemi ve etki eden faktörler. Turkish Journal of Agriculture-Food Science and Technology, 2(3), 112-121.
- Bakır, G., Çetin, M. 2003. Reyhanlı Tarım İşletmesi’nde yetiştirilen Siyah Alaca sığırlarda süt ve döl verim özellikleri. TÜBİTAK Türk Veterinerlik ve Hayvancılık Dergisi, 27, 173–180.
- Bakır, G., Kaygısız, A. 2009. Siyah Alaca sığırlarda bazı süt verim özelliklerinin genetik ve fenotipik yönelimi ile kalıtım ve tekrarlama derecelerinin tahmini. Kafkas Üniversitesi Veteriner Fakültesi Dergisi, 15(6), 879–884.
- Baykan, K., Mustafa, Ö. 2017. Determination of reproduction and lactation parameters in the first production year of Brown Swiss and Simmental cows imported from Austria. İstanbul Üniversitesi Veteriner Fakültesi Dergisi, 43(2), 132–139.
- Bolacalı, M., Öztürk, Y. 2018. Effect of non-genetic factors on milk yields traits in Simmental cows raised subtropical climate condition. Arquivos Brasileiros de Medicina Veterinária e Zootecnia, 70(1), 297–305.