Kanatlı Kırmızı Akarı (Dermanyssus gallinae): Biyolojisi ve Etkileri
Öz
Dermanyssus
gallinae, kanatlı kırmızı akarı ya da kısaca
kırmızı akar (KA), olumsuz etkileri itibariyle kanatlı yetiştiriciliğinde önemi
günden güne kavranan bir dış parazittir. Kan ile beslenen bu dış parazitin hayvanlarda
sağlık ve verim üzerine birçok etkisi bulunmaktadır. Söz konusu akarın hayvan
refahı üzerindeki olumsuz etkilerinin yanında konunun halk sağlığı açısından da
ciddi bir boyutu bulunmaktadır. Avrupa başta olmak üzere dünya genelinde
varlığı bildirilen ve adı sıkça anılan bu parazite olan dikkat ülkemizde
nispeten azdır. Birçok ülkede prevalansına yönelik bildiriler olmakla birlikte
ülkemizde yaygınlığına dair çok az bildiri bulunmaktadır. Bu derlemenin
yazarlarının yaptıkları ve henüz yayınlanmamış olan çalışmanın verilerine göre
25 Ağustos- 30 Eylül tarihleri arasında Çanakkale il genelindeki köylerde,
kümeslerin %72,39'unda akar varlığının tespit edilmesi, söz konusu dış
parazitin ülkemizdeki tehlikesini ortaya koymaktadır. Bu derlemenin yazarlarının
yaptıkları ve henüz yayınlanmamış çalışmanın sonuçlarına göre ergin bir akarın
yaklaşık 0,203 µl kan emebildiği görülmüştür. Gerek hayvan sağlığı, gerekse
verime olan etkilerinin yanı sıra konunun halk sağlığı açısından da ele
alınması, bu konuya farkındalık yaratma bakımından önemlidir. Bu bağlamda, bu
derlemenin amacı kanatlı kırmızı akarının biyolojisi ve epidemiyolojisine
yönelik bilginin derlenerek, kanatlı yetiştiriciliğindeki etkilerinin ortaya
konmasıdır.
Anahtar Kelimeler
Kaynakça
- Akdemir C, Gülcan E, Tanrıtanır P. 2009. Case report: Dermanyssus gallinae in a patient with pruritus and skin lesions. Türkiye Parazitoloji Dergisi 33(3):242–244.
- Aldemir OS. 2004. Kars ilinde tavuklarda bulunan ektoparazitler. Türkiye Parazitoloji Dergisi 28(3):154-157.
- Arends JJ. 2008. External parasites and poultry pests. In: Saif YM (ed) Diseases of poultry. 12th edition. Blackwell Publishing, Ames. 905–930.
- Arkle S, Guy JH, Sparagano O. 2006. Immunological effects and productivity variation of red mite (Dermanyssus gallinae) on laying hens- implications for egg production and quality. World’s Poultry Science Journal 62:249-257.
- Auger P, Nantel J, Meunier N, Harrison RJ, Loiselle R, Gyorkos TW. 1979. Skin acariasis caused by Dermanyssus gallinae (de Geer): an in-hospital outbreak. Canadian Medical Association Journal 120:700-703.
- Bellanger AP, Bories C, Foulet C, Bretagne S, Botterel F. 2008. Nosocomial dermatitis caused by Dermanyssus gallinae. Infection Control & Hospital Epidemiology 29:282-283.
- Cencek T. 2003. Prevalence of dermanyssus gallinae in poultry farms in Silesia region in Poland. Bulletin of the Veterinary Institute in Pulawy 47:465–469.
- Chauve C. 1998. The poultry red mite Dermanyssus gallinae (De Geer, 1778) Current situation and future prospects for control. Veterinary Parasitology 79:239-245.
- Circella E, Pugliese N, Todisco G, Cafiero Sparagano MA, Camarda A. 2011. Chlamydia psittaci infection in canaries heavily infested be Dermanyssus gallinae. Experimental and Applied Acarology 55(4):329-338. DOI 10.1007/s10493-011-9478-9.
- Cosoroaba I. 2001. Massive dermanyssus gallinae invasion in battery-husbandry raised fowls. Revue de Médecine Vétérinaire 152(1):89-96.