Kiraz Tozlaşmasında Bal Arısı (Apis mellifera L.) ve Bombus Arısının (Bombus terrestris) Kimi Davranış Özelliklerinin ve Çevresel Sıcaklık Değişiminin Bitki Fenolojisi ile Verim Üzerine Etkileri
Öz
Bu çalışmada; 2015 ve 2016 yıllarında çevresel sıcaklığın bitki fenolojisine ve verime etkisinin belirlenmesi, kirazda (0900 Ziraat) bal ve bombus arılarının çiçeklere gerçekleştirdiği ziyaret sıklığının, tarlacılık aktivitesi ve etkinliğinin tozlaşmaya olan katkısı incelenmiştir. Deneme üç parselde; her parselde 8 ağaç olmak üzere toplam 24 ağaçta, kapalı (3.8 mm x 3.8 mm gözenekli tül) ve serbest uygulama olarak yürütülmüştür. Denemede 2016 yılındaki sıcaklık değişimi kirazda ilk çiçeklenmeyi, fenolojik dönemleri ve uygulama bahçesindeki tozlayıcı çeşitliliğini etkilemiştir. İki yıllık veriler incelendiğinde bal arılarının bulunduğu bahçede yıllara göre çiçek ziyaret sıklığı sırasıyla %93 ve %94 olarak belirlenmiş, bu durum bal arılarının bombus ve diğer doğal tozlayıcılardan daha fazla tozlama etkinliğinde bulunduğunu ortaya koymuştur. Bal ve bombus arılarında tarlacılık faaliyetinin iklimsel verilerle uyumlu olarak saat 12.00’de en yüksek düzeye ulaştığı, saat 15.00’ten sonra tarlacılık faaliyetinde önemli düzeyde azalma meydana geldiği belirlenmiştir (P<0.05). Deneme sonucunda en yüksek meyve tutumu bal ve bombus arıları tarafından ziyaret edilen alanlarda elde edilmiştir (P<0.05). Ani iklim değişimlerinin olduğu yerlerde sadece bal ve bombus arıları ile değil, diğer tozlayıcı böcek çeşitliliğinin korunması ile olası meyve verimi kaybının önüne geçileceği sonucuna varılmıştır.
Anahtar Kelimeler
Kaynakça
- Ahmad S B, Dar S A, Pandith B A. 2017. Comparative foraging behaviour of honey bees, Apis cerana f. and Apis mellifera l.(Hym: Apidae) on apple bloom. Journal of Entomology and Zoology Studies 5(1): 474-482