Yalova Genotipinin Morfolojik Özellikleri Üzerine Bazı Çevre Faktörlerinin Etkileri

Yıl 2020, Cilt: 61 Sayı: 2, 143 - 150, 29.12.2020

Emre Alarslan , Turgut Aygün

https://doi.org/10.29185/hayuretim.771740

Cited By: 1

https://izlik.org/JA93FE37AM

Öz

Amaç: Bu çalışmanın amacı, Yalova koyunlarının canlı ağırlık ve vücut ölçülerini tespit etmek ve bu koyunların morfolojik özelliklerini etkileyen bazı çevre faktörlerini belirlemektir.

Materyal ve Yöntem: Araştırma materyalini 5 işletmeden 1-5≤ yaşlı 250 dişi ve 13 işletmeden 1-4 yaşlı 70 baş Yalova koçu oluşturmuştur. Yalova koyunlarının canlı ağırlık, cidago yüksekliği, sırt yüksekliği, sağrı yüksekliği, vücut uzunluğu, kuyruk uzunluğu, sağrı genişliği, göğüs genişliği, göğüs derinliği, göğüs çevresi, but çevresi, incik çevresi, baş uzunluğu, baş genişliği, alın genişliği, kulak uzunluğu ve kulak genişliği ölçüleri alınmıştır.

Bulgular: Yalova koyunlarında ortalama canlı ağırlık koyun ve koçlarda sırasıyla 55.63 ve 85.75 kg olarak bulunmuştur. Koyunların cidago yüksekliği, sırt yüksekliği, sağrı yüksekliği, vücut uzunluğu, kuyruk uzunluğu, sağrı genişliği, göğüs genişliği, göğüs derinliği, göğüs çevresi, but çevresi, incik çevresi, baş uzunluğu, baş genişliği, alın genişliği, kulak uzunluğu ve kulak  genişliği gibi bazı vücut özelliklerinin genel ortalamaları sırasıyla 71.30, 70.40, 71.21, 71.43, 22.70, 21.53, 32.72, 93.41±0.34 ve 20.50 cm olarak bulunmuştur. Sürü faktörünün etkisi sağrı yüksekliği (p<0.05), vücut uzunluğu üzerine (p<0.01) diğer incelenen özelliklerin hepsi üzerinde p<0.001 düzeyinde istatistik olarak önemli bulunmuştur. Dişiler için yaş faktörü canlı ağırlık,

göğüs derinliği, göğüs çevresi, baş uzunluğu (p<0.001) ve kulak uzunluğu (p<0.05) üzerinde istatistik olarak önemli bulunmuştur.

Sonuç: Yalova genotipi koyunların, saf Kıvırcık koyunlarından morfolojik özellikler bakımından farklı olduğu ortaya çıkmıştır. Aynı zamanda Yalova koyunu, kısa yapılı kuyruğunun az yapağılı veya yapağısız olması ile diğer yerli ırklardan da farklılık göstermektedir. 

Anahtar Kelimeler

Canlı ağırlık , vücut ölçüleri , Yalova koyunu , yerli ırklar

Effects of Some Environmental Factors on Morphological Characteristics of Yalova Genotype

https://izlik.org/JA93FE37AM

Öz

Objective: This study aimed to determine the live weight, the body measurements and their morphological features, and the effect of some environmental factors on morphological characteristics of Yalova sheep.

Materials and Methods: The research material was consisted of 1-5≤ year old 250 ewes from 5 flocks and 1-4 year old 70 rams from 13 flocks. Live weight, withers height, back height, rump height, body length, tail length, rump width, chest width, chest depth, chest girth, thigh circumstances, cannon bone girth, head length, head width, forehead width, ear length and ear width of Yalova genotype was measured.

Results: The average live weight of Yalova genotype was found as 55.63 and 85.75 kg for ewes and rams, respectively. Overall means of some characters of ewes were found as withers height, back height, rump width, body length, rump width, chest width, chest depth, chest girth and tail length 71.30, 70.40, 71.21, 71.43, 22.70, 21.53, 32.72, 93.41 and 20.50 cm, respectively. The effect of flock factor for ewes were found to be statistically significant on rump height (p<0.05) and body length, (p<0.01), and on all of the other examined features (p<0.001). For ewes, the age factor was statistically significant on live weight, chest depth, chest girth, head length (p<0.001) and ear length (p<0.05).

Conclusion: Yalova genotype was revealed morphological characteristics different from pure Kıvırcık sheep. Besides Yalova genotype is different from other indigenous breeds due to its short tail with low fleece or no naked tail.

Anahtar Kelimeler

Body measurements , indigenous breed , live weight , Yalova sheep

Teşekkür

The data of this research was obtained from “National Animal Breeding Program-Kıvırcık Sheep Project-Yalova” sub project within the scope of “National Animal Breeding Program” which is conducted by Ministry of Agriculture and Foresty General, Directorate of Agricultural Research and Policy.

Kaynakça

• Alarslan E, Aygün T. 2019a. Determination of some milk yield and reproduction characteristics of Kıvırcık sheep in Yalova. Black Sea Journal of Agriculture 2(2): 86-92.
• Alarslan E, Aygün T. 2019b. Determination of growth and some morphological Traits of Kıvırcık lambs in Yalova. Journal of Animal Production 60(1): 39-50, DOI: 10.29185/hayuretim. 556669.
• Anonymous. 2009. Türkiye Evcil hayvan genetik kaynaklari tanitim katoloğu. Tarım ve Köyişleri Bakanlığı Tarımsal Araştırmalar Genel Müdürlüğü, Ankara
• Anonymous.2019.https://kms.kaysis.gov.tr/Home/Goster/35576?AspxAutoDetectCookieSupport=1. (15 July 2019) .
• Anonymous. 2020. Yalova İlinde Hayvancılık Faaliyetlerinin Geliştirilmesi ve İyileştirilmesi- Yalova Kıvırcık Koyununun Genetik Çeşitliliği Analizinin Yapılması Proje Raporu, Tarım ve Orman İl Müdürlüğü, Yalova Valiliği İl Özel İdaresi.Unpublished, February 2020.
• Bimerow T, Yitayew A, Taye M, Mekuriaw S. 2011. Morphological characteristics of Farta sheep in Amhara region, Ethiopia. Online Journal of Animal and Feed Research. 1(6): 299-305. ISSN 2228-7701.
• Çelik İ. 1995. Sakız, Kıvırcık ve Dağlıç koyun ırklarının yarı-entansif koşullarda başlıca verim performansları üzerinde karşılaştırmalı bir araştırma. Unpublished doctoral thesis. Uludağ Üniversitesi Sağlık Bilimleri Enstitüsü.
• Çimen M, Soylu D, Soylu, İ, Özsoy MK. 2003. Gıcık koyunlarinda vücut ölçüleri, döl Verimi ve kuzularda büyüme özellikleri. Lalahan Hayvancılık Araştırma Enstitüsü Dergisi 43(1), 29-34.
• Erol H, Akçadağ Hİ. 2009. Halk elinde yetiştirilen Karagül koyun sürülerinde bazı verim özellikleri Lalahan Hayvancılık Araştırma Enstitüsü Dergisi. 49(2) 91-104
• Ertuğrul M. 1991. Küçükbaş hayvan yetiştirme uygulamaları. Ankara Üniversitesi Ziraat Fakültesi Yayınları: 1211, Yardımcı Ders Kitabı: 348, Ankara. 146.
• FAO. 2012. Phenotypic characterisation of animal genetic resources. FAO. Animal Production and Health Guidelines, No. 11. Rome.
• Karaca O, Cemal İ, Yılmaz O. 2012. Halk elinde hayvan ıslahı ülkesel projeleri Aydın-Denizli-Uşak (ADU) alt projeleri çalıştay notları. Aydın.
• Kaymakçı M. 2010. İleri Koyun Yetiştiriciliği Kitabı. Genişletilmiş 3. Baskı. İzmir. 359.
• Koncagül S, Akça N, Vural ME, Karataş A, Bingöl M. 2012. Zom koyunlarının morfolojik özellikleri. Kafkas Üniversitesi Veteriner Fakültesi Dergisi. 18(5): 829-837. DOI:10.9775/kvfd.2012.6522.
• Koyuncu M, Öziş Altınçekiç Ş, Duru S, Duymaz Y, Karaca M. 2018. Kuzuların gelişimi üzerine koyunların doğum dönemindeki vücut kondisyonu ve canlı ağırlığın etkisi. KSÜ Tarım ve Doğa Dergisi 21(6) : 916-925, DOI : 10.18016/ksutarimdoga.vi.420321
• Mengistie T, Girma A, Solomon G, Sisay L, Abebe M, Markos T. 2010. Traditional management systems and linear body measurements of Washera sheep in the western highlands of the Amhara National Regional State, Ethiopia. Livestock Research for Rural Development 22(9).
• Özbeyaz C, Bilgiç ÖF, Kocakaya A, Ünal N. 2018. Eskişehir’de yetiştirici koşullarındaki İvesi koyunlarında bazı özelliklerin incelenmesi. Lalahan Hayvancılık Araştırma Enstitüsü Dergisi. 58(1), 1-6.
• Özcan H. 1970a. İnanlı İnekhanesinde Kıvırcık koyunlarının beden yapısı, yavru ve yapağı verimleri ve önemli yapağı karakterleri üzerinde araştırmalar, Ankara Üniversitesi Veteriner Fakültesi Dergisi 16(4), 446-483.
• Özcan H. 1970b. Meseniz Çiftliğinde Kıvırcık Koyunları İle (Doğu Frizya X Kıvırcık) melezlerinin beden ölçüleri ve canli ağirlıkları üzerinde araştırmalar, Ankara Üniversitesi Veteriner Fakültesi Dergisi 8(3), 285-292.
• SPSS 2015. IBM Corp. IBM SPSS Statistics for Windows, version 23.0. Armonk, NY: IBM Corp.
• TUIK 2019. Turkish Statistical Institute. http://www.tuik.gov.tr/PreTablo.do?alt_id=1002 (16 March 2020).
• Ural DA. 2015. Investigation on Sakiz ewes (Chios) from different age groups in Aegean Region, Turkey. Animal Health Production and Hygiene. 4(1) : 393 – 397.
• Ünal N, Akçapınar H, Atasoy F, Koçak S, Aytaç M. 2004. Akkaraman, Sakız x Akakraman ve Kıvırcık x Akkaraman melezleri (F1, G1) ile Karayaka ve Bafra koyunlarda canlı ağırlık ve yapağı özellikleri. Lalahan Hayvancılık Araştırma Enstitüsü Dergisi 44(2) 15-22.
• Yıldız N, Denk H. 2006. Van bölgesinde halk elinde yetiştirilen akkaraman koyunların çeşitli verim özelliklerinin araştırması II. kirli yapağı verimleri, lüle uzunluklar, beden ölçüleri, kuzuların doğum ağırlıkları ve yaşama güçleri. Fırat Üniversitesi Sağlık Bilimleri Dergisi 20(1): 29-37.
• Yılmaz M, Altın T. 2004. Yetiştirici koşullarinda kivircik koyunlarin kirkim sonu canlı ağırlığı ve yapağı verimi. ADÜ Ziraat Fakültesi Dergisi. 1(1) : 63 – 67
• Yılmaz A, Ozcan M, Ekiz B, Ceyhan A, Altinel A. 2004. The production characteristics of the indigenous Imroz and Kivircik sheep breeds in Turkey. Animal Genetic Resources Information, 34, 57-66. doi:10.1017/S1014233900001735
• Yılmaz A, Tepeli C, Tekin ME, Akmaz A, Garip M, Polat ES, Coşkun B, Çağlayan T. 2011. Determination of live weights and body measurements of Kangal Type Akkaraman Sheep in producers conditions. Journal of Food, Agriculture & Environment 9(2): 366-370.
• Yılmaz O, Cemal I, Karaca O. 2013. Estimation of mature live weight using some body measurements in Karya sheep. Tropical Animal Health Production. (45):397–403. DOI 10.1007/s11250-012-0229-7
• Zülkadir U, Şahin Ö, Aytekin İ, Boztepe S. 2008. Malya kuzularda canlı ağırlık ve bazı vücut ölçülerinin tekrarlanma dereceleri. Selçuk Üniversitesi Ziraat Fakültesi Dergisi, 22(45):89-93.