Yıl 2020, Cilt 61 , Sayı 1, Sayfalar 73 - 81 2020-06-30

Türkiye’de Organik Hayvancılık: Felsefe ve Uygulama
Organic Animal Farming in Turkey: Philosophy and Practice

Cemil Tölü [1] , Hande İşıl AKBAĞ [2] , İsmail Yurtman [3] , Türker Savaş [4]


Tarımsal üretimde kontrolsüz kimyasal kullanımı ve kalıntı miktarı, çevreye salınan nitrojen yoğunluğu ve ekolojik dengenin korunması ve hayvan refahının ön plana çıkması, dünyada organik tarımsal üretimin çıkış noktalarını oluşturmuştur. Organik tarımsal üretimin önemli bir parçası olan organik hayvancılığın yapılmasında ülkemizde ve dünyada önemli sıkıntıların olduğu görülmektedir. Organik hayvancılıkta kullanılması öngörülen gerek hayvan ve gerekse bitki çeşitlerinin, tam kontrollü bir üretim sisteminin uygulanmaya çalışıldığı ekonomik bir organik hayvancılık için uygun ve yeterli olmadığı söylenebilir. Kuru tarım ve gübre kullanmaksızın yem bitkisi üretiminde, toprak ve bitki çeşidinin organik üretime uyum sorunları bulunmaktadır. Organik hayvancılıkta yararlanabileceğimiz yeterli performansa sahip yerli ırklarımız bulunmazken, verimli melez genotipler ve ülkemize uyum sağlamış yabancı ırklarda da besleme ve sağlık problemleri sıkça yaşanmaktadır. Organik hayvancılıkta üretilen hayvan genotiplerindeki verim düzeyleri ve performans seviyeleri, ruminantlarda kaba:kesif yem oranı ve kanatlılarda protein kaynağı ve miktarı yönetmelik esaslarında saha ile ciddi anlamda uyumsuzluklar ve çakışmalar bulunmaktadır. Organik hayvancılıkta biyogüvenliği sağlamak güçleşirken, hijyenik bir çevrenin sınırlı olmasıyla hayvanlarda uygulanması gereken sağlık uygulamalarının özellikle bazı türlerde yoğun biçimde uygulanmak zorunda kalınması yine sıkıntılı diğer bir noktayı oluşturmaktadır. Her bir işletmenin ayrı bir “ekosistem” olduğu düşünüldüğünde, sağlık koruma planının yapılması ve titizlikle uygulanması ile genel anlamda sağlık sorunlarının azalacağı düşünülmektedir. Organik hayvancılık yapan işletmelerde sağlık sorunları ancak tüm hayvancılık sektörü konuya sistemli olarak yaklaşırsa azaltılabilir. Organik hayvancılığa felsefik yaklaşımların, organik hayvancılığın yönetmelik ve pratikteki uygulanabilirliği, organik hayvansal üretimi oluşturan genotip ve çevrenin irdelendiği bu çalışmada, ülkemizde organik hayvancılığın yapılabilirliği ve sürdürülebilirliği üzerine değerlendirmeler yapılmıştır.

Organic agricultural production has formed in the world, due to the use of uncontrolled chemicals in agricultural production and amount of residuals, intense of nitrogen released into the environment, protection of ecological balance and the emergence of animal welfare. There are important problems in practicability of organic animal production, which is an important part of organic agricultural production in Turkey and the world. It can be said that, both animal and plant varieties, which are anticipated to be used in organic livestock production, are not suitable and sufficient for an economical organic livestock production in which a fully controlled production system is tried to be applied. On the other hand, soil and plant varieties have problems of adaptation to organic production in the production of dry agriculture conditions and fodder crops without using artificial fertilizers. While there are no indigenous breeds that have enough performance to benefit from organic animal husbandry, efficient crossbred genotypes and foreign breeds in our country are also frequently experienced in feeding and health problems. The yield levels and performance levels of animal genotypes in organic animal breeding, roughage: concentrate ratio in ruminants and protein source and amount in poultry have significant clash and conflicts with the field. While biosecurity in organic livestock production becomes difficult, health practices, which have to be applied intensively in some animal species, constitute another point of concern, with a limited hygienic environment. It should be considered that each farm has a separate “ecosystem” and if the whole livestock sector is approached systematically by the preparation and careful implementation of the health protection plan, overall health problems will be reduced. The philosophical approach of organic animal husbandry, the regulations and the practical applicability of organic farming, organic animal production were discussed in this study, which examined the forming of animal genotype and environment, evaluations of the feasibility and sustainability of organic farming is done in Turkey
  • Ak İ. 2013. Türkiye’de ekolojik hayvancılık. Türkiye II. Organik Hayvancılık Kongresi, 24-26 Ekim, Bursa, s.27-40.
  • Akbağ HI, Tölü C, Savaş T, Coşkun B, Baytekin H, Yurtman İY. 2013. Keçi yetiştiriciliğinde çalılı mera alanlarının organik besleme koşulları açısından potansiyeli. Türkiye V. Organik Tarım Sempozyumu, 25-27 Eylül, Samsun, s.154-159.
  • Akman N, Yener SM, Cedden F, Şen AÖ. 2015. Türkiye’de büyükbaş hayvan yetiştiriciliğinde; durum, değişimler ve anlayışlar. Türkiye Ziraat Mühendisliği VIII. Teknik Kongresi, 12-16 Ocak, Ankara, s.781-808.
  • Aksoy T, Narinç D, Çürek Dİ. 2013. Alternatif piliç eti üretim sistemlerine ait bir araştırma: Mevsim, genotip ve açık alana çıkarmanın performans üzerine etkisi. Türkiye II. Organik Hayvancılık Kongresi, 24-26 Ekim, Bursa. s.219-226.
  • Aktürk D, Savran F, Hakyemez H, Daş G, Savaş T. 2005. Gökçeada’da ekstansif koşullarda hayvancılık yapan işletmelerin sosyo-ekonomik açıdan incelenmesi. Tarım Bilimleri Dergisi 11(3): 229-235.
  • Anonim, 2016. Tarım, Sulamanın Önemi. DSİ Genel Müdürlüğü. http://www.dsi.gov.tr/docs/hizmet-alanlari/tarim-sulama.pdf?sfvrsn=2 (18 Mart 2016).
  • Arsi K, Donoghue AM, Upadhyaya I, Upadhyay A, Wagle BR, Shrestha S, Venkitanarayanan K, Darre MJ, Kollanoor-Johny A, Fanatico AC, Pescatore AJ, Jacob J, Hulet RM, Byrd AJ, Gekara OJ, Moyle JR, Donoghue DJ. 2017. Alternatives to antibiotics: Novel strategies to reduce foodborne pathogens in organic poultry. In Proceedings of the Midwest poultry federation convention. http://midwestpoultry.com/wp-content/uploads/Komala_Midwest-Poultry-Federation.pdf (15.04.2019).
  • Aslan R, 2016. Hekimlikte alternatif ve tamamlayıcı tıbbi yaklaşımlar. Kocatepe Veteriner Dergisi 9 (4): 363-371. Averos X, Herranz A, Sanchez R, Gosalves LF. 2009. Effect of the duration of commercial journeys between rearing farms and growing–finishing farms on the physiological stress response of weaned piglets. Livestock Science 122(2-3): 339-344.
  • Ayağ BS, Savaş T. 2014. Çanakkale ilinde bazı koyun barınaklarında farklı dönemlerde ölçülen amonyak seviyeleri. Uluslararası Katılımlı Küçükbaş Hayvancılık Kongresi, 16-18 Ekim, Konya.
  • Ayağ BS, Savaş T. 2015. Çanakkale koyunculuk işletmelerinde barınak iklimi ve zararlı gazları ile işletme düzeyinde bazı biyolojik parametreler arası ilişkiler. 9. Ulusal Zootekni Bilim Kongresi, 3-5 Eylül, Konya, s.346-350.
  • Bramley E, Lean IJ, Fulkerson WJ, Stevenson MA, Rabiee AR, Costa ND. 2008. The definition of acidosis in dairy herds predominantly fed on pasture and concentrates. Journal of Dairy Science 91: 308-321.
  • Chandra RK. 1997. Nutrition and the immune system: an introduction. The American Journal of Clinical Nutrition 66(2): 460-463.
  • Das R, Sailo L, Verma N, Bharti P, Saikia J. 2016. Impact of heat stress on health and performance of dairy animals: A review. Veterinary World 9 (3): 260-268.
  • Daş G, Yurtman İY, Konyalı A, Karaağaç F, Savaş T, 2004. Organik hayvansal üretim ve hayvan refahı: Teori ve uygulamada olası çelişkiler. I. Uluslararası Organik Hayvansal Üretim ve Gıda Güvenliği Kongresi, 28 Nisan-1 Mayıs, Kuşadası, İzmir, s.232-246.
  • Dellal G, Öztürk AK, Aksakal V, Haşimoğlu S, Uzunçam R, Pehlivan E, Koşum N. 2015. Türkiye’de organik hayvansal üretim. Türkiye Ziraat Mühendisliği VIII. Teknik Kongresi, 12-16 Ocak, Ankara. s. 880-912.
  • Dredge K, Schnier C, Soveri T. 2005. Hyperketonaemia risk lower in organic cows housed in free stalls. In Enhancing Animal Health Security and Food Safety in Organic Livestock Production; Hovi, M., Zastawny, J., Padel, S., Eds.; SAFO Workshop: Falenty, Poland, p. 163.
  • Escribano AJ. 2018. Organic feed: a bottleneck for the development of the livestock sector and its transition to sustainability. Sustainability, 10, 2393.
  • Gökkuş A. 2013. Ekolojik hayvancılıkta çayır ve meraların önemi. Türkiye II. Organik Hayvancılık Kongresi, 24-26 Ekim, Bursa. s.87-93.
  • Hayaloglu AA, Tölü C, Yaşar K, Şahingil D. 2013. Volatiles and sensory evaluation of goat milk cheese Gokceada as affected by goat breeds (Gokceada and Turkish Saanen) and starter culture systems during ripening. Journal of Dairy Science 96: 2765-2780.
  • Hernandez JCA, Ortega OAC, Schilling SR, Campos SA, Perez AHR, Ronquillo MG. 2016. Organic Dairy Sheep Production Management. In Organic Farming-A Promising Way of Food Production. Intech Open. https://cdn.intechopen.com/pdfs/49284.pdf (15.03.2019)
  • Hovi M, Sundrum A. 2001. Feeding for health and welfare. In: Breeding and Feeding for Animal Health and Welfare in Organic Livestock Systems, Proceedings of the Fourth NAHWOA Workshop, 24-27 March, Wageningen, Holland.p.198-202.
  • Kijlstra A, Eijck IAJM. 2006. Animal health in organic livestock production systems: A review. NJAS-Wageningen Journal of Life Sciences 54(1): 77-94.
  • Klasing KC. 2007. Nutrition and the immune system. British Poultry Science 48(5): 525-537.
  • Kodaş R, Şengül N, Avcı M, Akçelik E. 2015. Farklı organik uygulamaların ekmeklik buğday çeşitlerinin verim ve verim öğeleri üzerine etkilerinin belirlenmesi. Harran Tarım ve Gıda Bilimleri Dergisi 19(3):162-169.
  • Lampkin N, Foster C, Padel S, Midmore P. 1999. The policy and regulatory environment for organic farming in Europe. Organic Farming in Europe: Economics and Policy, Vols. 1 and 2, University of Hohenheim.
  • Lu CD, Gangy X, Kawas JR. 2010. Organic goat production, processing and marketing: oppotunities, challenges and outlook. Small Ruminant Research 89: 102-109.
  • Lund V, Anthony R, Ro¨cklinsberg H. 2004. The ethical contract as a tool in organic animal husbandry. Journal of Agricultural Environmental Ethics 17: 23-49.
  • Marrufo Villa D, Quintana LJA, Castafieda SMP. 1999. Effect of positive pressure ventilation on production parameters of broiler fowls in a naturel environment house. Veterinaria (Mex. City) 30: 99-103.
  • Mena Y, Ruiz-Mirazo J, Ruiz FA, Castel JM. 2016. Characterization and typification of small ruminant farms providing fuelbreak grazing services for wildfire prevention in Andalusia (Spain). Science of the Total Environment 544: 211-219.
  • Nauta WJ, Baars T, Groen AF, Veerkamp RF, Roep D. 2001. Animal breeding in organic farming: Discussion paper. Louis Bolk Institute, Netherlands, p. 81.
  • Nielsen B, Thamsborg SM. 2001. Organic beef production with emphasis on feeding and health of dairy bred bull calves. In: Feeding for animal health and welfare in organic livestock systems, Proceedings of the Fourth NAHWOA Workshop, 24-27 March, Wageningen, Holland. p.155-168.
  • Niezen JH, Charleston WAG, Hodgson J, Mackay AD, Leathwick DM. 1996. Controlling internal parasites in grazing ruminants without recourse to anthelmintics: approaches, experiences, experiences and prospects. International Journal of Parasitology 26: 983-992.
  • Notter R. 2013. Genetic resistance to internal parasites in sheep. XL Reunión de la Asociación Mexicana para la Producción Animal y Seguridad Alimentaria, A.C. (AMPA) y IX Seminario Internacional de Ovinos en el Trópico 3. Østerås O, Sølverød L. 2009. Norwegian mastitis control programme. Irish Veterinary Journal 62 (Suppl 4.): 26-33.
  • Özcan M, Yalçıntan H, Tölü C, Ekiz B, Yilmaz A, Savaş T. 2014. Carcass and meat quality of Gökçeada goat kids reared under extensive and semi-intensive production systems. Meat Science 96: 496-502.
  • Podstatzky L. 2014. Welches Potential haben Kräutermischungen im Rahmen der Parasitenregulation beim kleinen Wiederkäuer? Angewandte Forschung und Beratung für den ökologischen Landbau in Bayern, Öko-Landbau-Tag, 9 Nisan, Triesdorf-Germany, p. 29-35.
  • Rahmann G. 2001. Breeding Goats for Organic Production in Germany. In :Breeding and Feeding for Animal Health and Welfare in Organic Livestock Systems, Proceedings of the Fourth NAHWOA Workshop, 24-27 March, Wageningen, Holland.p.95-107.
  • Rauw WM, Kanis E, Noordhuizen-Stassen EN, Grommers FJ.1998. Undesirable side effects of selection for high production efficiency in farm animals: a review. Livestock Production Science 56 (1): 15-33.
  • Tölü C, Savaş T. 2006. Çiftlik hayvanlarında sosyal sıra ve agonistik davranışlar. Hayvansal Üretim 47: 26-31.
  • Tölü C, Savaş T. 2011. An important genotype for the Turkish Agro-Biodiversity: Gökçeada Goat. RBI 8th Global Conference on the Conservation of Animal Genetic Resources, 4-8 Ekim, Tekirdağ, Türkiye. p.267-274. Tölü C. 2018. Kanatlı refahı nasıl sağlanır? Dünya Gıda 2018-4: 23-28.
  • Tölü C, Alatürk F, Özaslan Parlak A, Gökkuş A. 2017. Behaviour of sheep freely grazed on Gökçeada Island (Turkey) rangeland reclaimed by different methods. Journal of Agricultural Science 155: 993-1004.
  • Tölü C, Göktürk S, Savaş T. 2016. Effects of weaning and spatial enrichment on behavior of Turkish Saanen goat kids. Asian-Australasian Journal Animal Sciences 29(6): 879-886.
  • Tölü C, Yurtman İY, Baytekin H, Ataşoğlu C, Savaş T. 2012. Foraging strategies of goats in a pasture of wheat and shrubland. Animal Production Science 52:1069-1076.
  • Türedi K, Savaş T. 2019. Çanakkale’de Organik Keçi Sütü Üretimi Yapan İki İşletmede Hayvan Refahına Yönelik Gözlemler. VI. Organik Tarım Sempozyumu. 15-17 Mayıs, İzmir, Türkiye.
  • Van Diepen P, McLean B, Frost D. 2007. Livestock Breeds and Organic Farming Systems. https://www.researchgate.net/publication/277994733_Livestock_Breeds_and_Organic_Farming_Systems (12 Mayıs 2019).
  • Walkenhorst M, Ivemeyer S. 2011. Vorbeugen statt Heilen. Bioaktuell 4/11: 12-13.
  • Zervas G, Dardamani K, Apostolaki H. 2003. Non-intensive dairy farming systems in Mediterranean basin: trends and limitations. In: Djemali, M., Guellouz, M. (Eds.), Prospects for a Sustainable Dairy Sector in the Mediterranean, EAAP. 99: 125-132.
Birincil Dil tr
Konular Fen
Bölüm Derlemeler
Yazarlar

Orcid: 0000-0002-6135-4502
Yazar: Cemil Tölü (Sorumlu Yazar)
Kurum: Çanakkale Onsekiz Mart Üniversitesi Ziraat Fakültesi Zootekni Bölümü
Ülke: Turkey


Orcid: 0000-0001-2345-6789
Yazar: Hande İşıl AKBAĞ
Kurum: ÇANAKKALE ONSEKİZ MART ÜNİVERSİTESİ, ZİRAAT FAKÜLTESİ, ZOOTEKNİ BÖLÜMÜ
Ülke: Turkey


Orcid: 0000-0002-2368-9221
Yazar: İsmail Yurtman
Kurum: ÇANAKKALE ONSEKİZ MART ÜNİVERSİTESİ, ZİRAAT FAKÜLTESİ, ZOOTEKNİ BÖLÜMÜ
Ülke: Turkey


Orcid: 0000-0002-3558-2296
Yazar: Türker Savaş
Kurum: ÇANAKKALE ONSEKİZ MART ÜNİVERSİTESİ, ZİRAAT FAKÜLTESİ, ZOOTEKNİ BÖLÜMÜ
Ülke: Turkey


Tarihler

Yayımlanma Tarihi : 30 Haziran 2020

Bibtex @derleme { hayuretim675699, journal = {Hayvansal Üretim}, issn = {1301-9597}, eissn = {2645-9043}, address = {}, publisher = {Ege Zootekni Derneği}, year = {2020}, volume = {61}, pages = {73 - 81}, doi = {10.29185/hayuretim.675699}, title = {Türkiye’de Organik Hayvancılık: Felsefe ve Uygulama}, key = {cite}, author = {Tölü, Cemil and Akbağ, Hande İşıl and Yurtman, İsmail and Savaş, Türker} }
APA Tölü, C , Akbağ, H , Yurtman, İ , Savaş, T . (2020). Türkiye’de Organik Hayvancılık: Felsefe ve Uygulama . Hayvansal Üretim , 61 (1) , 73-81 . DOI: 10.29185/hayuretim.675699
MLA Tölü, C , Akbağ, H , Yurtman, İ , Savaş, T . "Türkiye’de Organik Hayvancılık: Felsefe ve Uygulama" . Hayvansal Üretim 61 (2020 ): 73-81 <https://dergipark.org.tr/tr/pub/hayuretim/issue/55317/675699>
Chicago Tölü, C , Akbağ, H , Yurtman, İ , Savaş, T . "Türkiye’de Organik Hayvancılık: Felsefe ve Uygulama". Hayvansal Üretim 61 (2020 ): 73-81
RIS TY - JOUR T1 - Türkiye’de Organik Hayvancılık: Felsefe ve Uygulama AU - Cemil Tölü , Hande İşıl Akbağ , İsmail Yurtman , Türker Savaş Y1 - 2020 PY - 2020 N1 - doi: 10.29185/hayuretim.675699 DO - 10.29185/hayuretim.675699 T2 - Hayvansal Üretim JF - Journal JO - JOR SP - 73 EP - 81 VL - 61 IS - 1 SN - 1301-9597-2645-9043 M3 - doi: 10.29185/hayuretim.675699 UR - https://doi.org/10.29185/hayuretim.675699 Y2 - 2020 ER -
EndNote %0 Hayvansal Üretim Türkiye’de Organik Hayvancılık: Felsefe ve Uygulama %A Cemil Tölü , Hande İşıl Akbağ , İsmail Yurtman , Türker Savaş %T Türkiye’de Organik Hayvancılık: Felsefe ve Uygulama %D 2020 %J Hayvansal Üretim %P 1301-9597-2645-9043 %V 61 %N 1 %R doi: 10.29185/hayuretim.675699 %U 10.29185/hayuretim.675699
ISNAD Tölü, Cemil , Akbağ, Hande İşıl , Yurtman, İsmail , Savaş, Türker . "Türkiye’de Organik Hayvancılık: Felsefe ve Uygulama". Hayvansal Üretim 61 / 1 (Haziran 2020): 73-81 . https://doi.org/10.29185/hayuretim.675699
AMA Tölü C , Akbağ H , Yurtman İ , Savaş T . Türkiye’de Organik Hayvancılık: Felsefe ve Uygulama. Hayvansal Üretim. 2020; 61(1): 73-81.
Vancouver Tölü C , Akbağ H , Yurtman İ , Savaş T . Türkiye’de Organik Hayvancılık: Felsefe ve Uygulama. Hayvansal Üretim. 2020; 61(1): 73-81.
IEEE C. Tölü , H. Akbağ , İ. Yurtman ve T. Savaş , "Türkiye’de Organik Hayvancılık: Felsefe ve Uygulama", Hayvansal Üretim, c. 61, sayı. 1, ss. 73-81, Haz. 2020, doi:10.29185/hayuretim.675699