The Use of the Henderson Nursing Model in the Nursing Care Process of a Geriatric Individual: A Case Report

Öz

Aging, which is a physiological condition, is a universal process seen in every living creature. Aging causes loss of physiological, mental and psychosocial functions. Depending on the increasing technological developments, health treatment and care practices have increased the elderly population and expected life expectancy in our country and in the world. With the increase in the elderly population, the incidence of chronic diseases and the need for health care due to these diseases have been increasing from past to present. Physiological changes due to aging and the emergence of problems specific to the geriatric population decrease the level of independence of individuals in self-care and daily life activities. According to Virginia Henderson, to contribute to health, healing, or a peaceful death, effective Formal care must meet healthy psychological, sociocultural, spiritual, and developmental human needs from a holistic perspective. In this case report, ıt is aimed to examine/research the usability of the Need Theory developed by Virginia Henderson in the planning of the care of a geriatric individual and to present an example of a model-based care plan for nurses.

Anahtar Kelimeler

• Aging
• Maintenance
• Need Model
• Requirement
• Theory

Geriatrik Bir Bireyin Hemşirelik Bakım Sürecinde Henderson Hemşirelik Modeli’nin Kullanılması: Olgu Sunumu

Öz

Fizyolojik bir durum olan yaşlanma, her canlıda görülen evrensel bir süreçtir. Yaşlanma; fizyolojik, mental ve psikososyal işlevlerin kaybına neden olmaktadır. Artan teknolojik gelişmelere bağlı olarak ilerleyen sağlık tedavi ve bakım uygulamaları Ülkemizde ve Dünya’da yaşlı nüfusu ve beklenen yaşam süresini artırmıştır. Yaşlı nüfusun artması ile kronik hastalıkların görülme sıklığı ve bu hastalıklara bağlı gelişen sağlık bakım ihtiyacı geçmişten günümüze artış göstermektedir. Yaşlanmaya bağlı gelişen fizyolojik değişimler geriatrik popülasyona özgü sorunların ortaya çıkması ile beraber bireylerin öz bakım ve günlük yaşam aktivitelerindeki bağımsızlık düzeyleri azalmaktadır. Virginia Henderson’a göre sağlığa, iyileşmeye ya da huzurlu bir ölüme katkı sağlayabilmek için etkin bir hemşirelik bakımının fizyolojik, psikolojik, sosyokültürel, spiritüel ve gelişimsel insan gereksiniminin holistik bakış açısı ile karşılanması gerekmektedir. Bu olgu sunumunda geriatrik bir bireyin bakımının planlanmasında Virginia Henderson’un geliştirdiği İhtiyaç Model’inin klinik ortamda kullanılabilirliğini incelemek ve hemşireler için modele dayalı bir bakım planı örneği sunmak amaçlanmıştır.

Anahtar Kelimeler

• Bakım
• Gereksinim
• İhtiyaç Modeli
• Kuram
• Yaşlanma

Kaynakça

1. Alligood MR. (2018). Nursing Theorists and Their Work (Elsevier I.). United States of America.
2. American Nurses Association (ANA) (2022). Virginia A. Henderson (1897-1996) 1996 Inductee. Erişim adresi (02.08.2022). http://ojin.nursingworld.org/FunctionalMenuCategories/AboutANA/HonoringNurses/NationalAwardsProgram/HallofFame/19962000Inductees/virginiahenderson.html
3. Başara SG, Çalışır H. (2022). Spinal Müsküler Atrofi’li çocuk hastanın Henderson Hemşirelik Modeline göre değerlendirilmesi. Adnan Menderes Üniversitesi Sağlık Bilimleri Fakültesi Dergisi, 6(2), 345-353.
4. Bozkurt C, Yıldırım Y ve Şenuzun Akyar F. (2021). Henderson Hemşirelik Modeli’ne göre Kronik Obstrüktif Akciğer Hastalığı olan bir bireyin değerlendirilmesi. Cumhuriyet Üniversitesi Sağlık Bilimleri Enstitüsü Dergisi, 6(1), 59–68. doi:10.51754/cusbed.807105
5. Çelik Yılmaz A ve Aygin D. (2019). Bariatrik cerrahi uygulanan bir hastanın Virginia Henderson’ın Hemşirelik Kuramına göre erken dönem hemşirelik bakımının incelenmesi. Ankara Sağlık Bilimleri Dergisi (Journal of Ankara Health Sciences), (1), 50–61.
6. Duzgun G, Ustundag S ve Karadakovan A. (2021). Yaşlılarda kırılganlığın değerlendirilmesi. Florence Nightingale Journal of Nursing, 29(1), 2–8. doi:10.5152/fnjn.2021.414736
7. Erol F, Tanrıkulu F ve Dikmen Y. (2016). Serebrovasküler olay geçiren bir olgunun Henderson Hemşirelik Modeli’ne göre değerlendirilmesi: Olgu sunumu. Journal of Contemporary Medicine, 6, 94–103. doi:10.16899/ctd.38880
8. Fernandes BKC, Clares JWB, Borges CL, Nóbrega MMLD, Freitas MC. (2019). Nursing diagnoses for institutionalized elderly people based on Henderson's theory. Rev Esc Enferm USP. Jun 3;53:e03472. English, Portuguese. doi: 10.1590/S1980-220X2018004103472.

9. George JB. (2014). Nursing Theories: The Base for Professional Nursing Practice (Pearson Ne.) Kalyoncu S, Tekinsoy Kartın P. (2021). Aktif yaşlanma ve hemşirelik bakımı. ERÜ Sağlık Bilimleri Fakültesi Dergisi, 8(1), 26-32. Kapucu S ve Ünver G. (2017). Kırılgan yaşlı ve hemşirelik bakımı. Osmangazi Tıp Dergisi, 9(1), 122-129. Kara R, Yıldırım Y, Çiçek Fadıloğlu Z ve Şenuzun Akyar F. (2020). Henderson Temel İhtiyaç Kuramı çerçevesinde bir annenin bakım yükünü hafifletmek. ERÜ Sağlık Bilimleri Fakültesi Dergisi, 7(1), 13–21.
10. Kardaş Ç ve Ünlüsoy Dinçer N. (2022). Bütüncül hemşirelik bakımı için metafor analizi: Bir puzzle oluşturmak. Dokuz Eylül Üniversitesi Hemşirelik Fakültesi Elektronik Dergisi, 15(3), 317–327. doi:10.46483/deuhfed.977034 317
11. Kılıç G, Akgün Çıtak E ve Ökdem FŞ. (2019). Amyotrofik lateral skleroz tanılı bir hastanın henderson hemşirelik modeli’ ne göre değerlendirilmesi: Olgu sunumu. Sağlık Bilimleri Üniversitesi Hemşirelik Dergisi, 1(3), 229–238.
12. Nursing Theory (2020). Virginia Henderson-Nursing Theorist. Erişim adresi (12.12.2022). https://nursing-theory.org/nursing-theorists/Virginia-Henderson.php
13. Pehlivan S ve Karadakovan A. (2013). Yaşlı bireylerde fizyolojik değişiklikler ve hemşirelik tanılaması. Gümüşhane Üniversitesi Sağlık Bilimleri Dergisi, 2(3), 385-395.
14. Yıldız E ve Dedeli Çaydam Ö. (2019). Hemşirelik bakımının yönetiminde Henderson Hemşirelik Modeli’nin uygulanması: Pankreas kanseri tanılı bir olgu. Sağlık Bilimleri Üniversitesi Hemşirelik Dergisi, 1(3), 239–248.