EN
TR
Klinik Yollar ile Temellenen Hemşirelik Müdahalelerinin Hasta Sonuçları Üzerinde Etkisinin İncelenmesi: Sistematik Derleme
Öz
Amaç: Derlemenin amacı klinik yollar ile temellenen hemşirelik müdahalelerinin hasta sonuçları üzerinde etkisinin sistematik olarak incelenmesidir. Bu sistematik derleme de profesyonel bir meslek üyesi olan hemşirelerin klinik yolları planlaması, geliştirmesi, uygulaması ve değerlendirmesi için kanıtlar sunulmuştur. Temel araştırma sorusu “yapılan araştırmalar içerisinde önemli bir ekip üyesi olan hemşirelerin klinik yollar ile temellenen bakımda nasıl bir yol aldığıdır.
Yöntem: Sistematik derlemede 2002 yılından 2024 yılına kadar olan çalışmalar MEDLINE, Scopus veri tabanlarında ve Ulusal Tez Merkezinde tarandı. Tarama İngilizce dilinde “clinical pathways’’, “care pathways’’, “care map’’, “clinical paths’’, “critical paths’’, “nursing care’’ anahtar kelimeleri kullanılarak yapıldı. Yapılan tarama sonucunda 877 makaleye ulaşılmıştır. Araştırmaya dahil edilme kriterlerine göre uygunlukları değerlendirilen 21 makale bu derleme kapsamına alınmıştır.
Bulgular: Hemşireler incelenen araştırmaların % 57’sinde (n=12) araştırmacı olarak klinik yolun geliştirilmesi, uygulanması veya değerlendirilmesinden sorumlu ekip lideriydi. Multidisipliner ekibin içerisinde yer alan hemşirelerin diğer klinik yol görevleri veri toplama, sağlık kayıtlarını retrospektif olarak inceleme, uzman panelleri düzenleme, tümör kayıtları oluşturma, ev ziyaretleri, bağımsız klinik yol uygulamalarına ve hemşirelik bakımına karar verme, iletişim, denetleme, kalite kontrolü, görüş bildirme, vaka yöneticisi ve koordinasyon yöneticisi gibi özelleşmiş işlerdir.
Sonuç: Klinik yollar ile temellenen hemşirelik müdahalelerinin hasta sonuçları üzerinde etkisini inceleyen araştırmaların sistematik olarak incelenmesi çerçevesinde elde edilen sonuçlar yapılan araştırmaların tarihini, yerini, hasta örneklemini, klinik yolların geliştirilme şeklini, araştırma çıktılarını ve hemşirelerin iş kalemlerini ayrıntılı inceleme fırsatı sunmuştur. Bu sistematik derleme sağlık bakımında artan kalite beklentisine yanıt oluşturabilmek için hemşireleri güçlendirme yolunda kanıt oluşturmaktadır.
Anahtar Kelimeler
Kaynakça
- Alona I, Harahap J, Aribi A, Ikhsan R, Siregar M. (2021). Assessment of healthcare professional’s knowledge, skills, motivation, and commitment to clinical pathways implementation. Open Access Macedonian Journal of Medical Sciences, 9(E), 540-546.
- Askari M, Tam J, Klundert J. (2021). The effectiveness of clinical pathway software in inpatient settings: a systematic review. International Journal of Medical Informatics, 147. doi:10.1016/j.ijmedinf.2020.104374
- Bjurling-Sjöberg P, Wadensten B, Pöder U, Jansson I, Nordgren L. (2018). Struggling for a feasible tool – the process of implementing a clinical pathway in intensive care: a grounded theory study. BMC Health Services Research, 18(1), 1-15.
- Casp. (2024). Critical apprasial skill programme. (Erişim tarihi:11.03.2024), https://casp-uk.net/casp-tools-checklists/
- Curtis K, Murphy M, Kourouche S, Hughes D, Casey L, Gawthorne J, et al. (2024). Designing a standardised emergency nurse career pathway for use across rural, regional and metropolitan New South Wales, Australia: a consensus process. Australas Emerg Care, 27(3),198-206. doi: 10.1016/j.auec.2024.03.002.
- De Allegri M, Schwarzbach M, Loerbroks A, Ronellenfitsch U. (2011). Which factors are important for the successful development and implementation of clinical pathways? A qualitative study. BMJ Quality & Safety, 20, 203-208.
- De Bleser L, Depreitere R, Waele K, Vanhaecht K, Vlayen J, Sermeus W, et al. (2006). Defining pathways. Journal of Nursing Management, 14(7), 553-563.
- Dewi P, Sandra C, Witcahyo E. (2019). Resources required in clinical pathway for typhoid fever treatment at kaliwates genneral hospital in 2017. J Adm Kesehatan Indones, 7(2), 155-161.
Ayrıntılar
Birincil Dil
Türkçe
Konular
Halk Sağlığı Hemşireliği, Hemşirelik (Diğer)
Bölüm
Sistematik Derlemeler ve Meta Analiz
Yayımlanma Tarihi
22 Ağustos 2025
Gönderilme Tarihi
24 Ekim 2024
Kabul Tarihi
23 Ocak 2025
Yayımlandığı Sayı
Yıl 2025 Cilt: 8 Sayı: 2
APA
Gür Boz, A., & Mermer, G. (2025). Klinik Yollar ile Temellenen Hemşirelik Müdahalelerinin Hasta Sonuçları Üzerinde Etkisinin İncelenmesi: Sistematik Derleme. Hemşirelik Bilimi Dergisi, 8(2), 267-282. https://doi.org/10.54189/hbd.1573090
AMA
1.Gür Boz A, Mermer G. Klinik Yollar ile Temellenen Hemşirelik Müdahalelerinin Hasta Sonuçları Üzerinde Etkisinin İncelenmesi: Sistematik Derleme. HBD. 2025;8(2):267-282. doi:10.54189/hbd.1573090
Chicago
Gür Boz, Arife, ve Gülengül Mermer. 2025. “Klinik Yollar ile Temellenen Hemşirelik Müdahalelerinin Hasta Sonuçları Üzerinde Etkisinin İncelenmesi: Sistematik Derleme”. Hemşirelik Bilimi Dergisi 8 (2): 267-82. https://doi.org/10.54189/hbd.1573090.
EndNote
Gür Boz A, Mermer G (01 Ağustos 2025) Klinik Yollar ile Temellenen Hemşirelik Müdahalelerinin Hasta Sonuçları Üzerinde Etkisinin İncelenmesi: Sistematik Derleme. Hemşirelik Bilimi Dergisi 8 2 267–282.
IEEE
[1]A. Gür Boz ve G. Mermer, “Klinik Yollar ile Temellenen Hemşirelik Müdahalelerinin Hasta Sonuçları Üzerinde Etkisinin İncelenmesi: Sistematik Derleme”, HBD, c. 8, sy 2, ss. 267–282, Ağu. 2025, doi: 10.54189/hbd.1573090.
ISNAD
Gür Boz, Arife - Mermer, Gülengül. “Klinik Yollar ile Temellenen Hemşirelik Müdahalelerinin Hasta Sonuçları Üzerinde Etkisinin İncelenmesi: Sistematik Derleme”. Hemşirelik Bilimi Dergisi 8/2 (01 Ağustos 2025): 267-282. https://doi.org/10.54189/hbd.1573090.
JAMA
1.Gür Boz A, Mermer G. Klinik Yollar ile Temellenen Hemşirelik Müdahalelerinin Hasta Sonuçları Üzerinde Etkisinin İncelenmesi: Sistematik Derleme. HBD. 2025;8:267–282.
MLA
Gür Boz, Arife, ve Gülengül Mermer. “Klinik Yollar ile Temellenen Hemşirelik Müdahalelerinin Hasta Sonuçları Üzerinde Etkisinin İncelenmesi: Sistematik Derleme”. Hemşirelik Bilimi Dergisi, c. 8, sy 2, Ağustos 2025, ss. 267-82, doi:10.54189/hbd.1573090.
Vancouver
1.Arife Gür Boz, Gülengül Mermer. Klinik Yollar ile Temellenen Hemşirelik Müdahalelerinin Hasta Sonuçları Üzerinde Etkisinin İncelenmesi: Sistematik Derleme. HBD. 01 Ağustos 2025;8(2):267-82. doi:10.54189/hbd.1573090
