Araştırma Makalesi

Term ve Preterm Yenidoğanlarda Anne Sütü Kokusunun Ağrı Üzerine Etkileri ile İlgili Lisansüstü Tezlerin İncelenmesi: Türkiye Örneği

Cilt: 8 Sayı: 3 26 Aralık 2025
PDF İndir
EN TR

Term ve Preterm Yenidoğanlarda Anne Sütü Kokusunun Ağrı Üzerine Etkileri ile İlgili Lisansüstü Tezlerin İncelenmesi: Türkiye Örneği

Öz

Amaç: Türkiye’de anne sütü kokusunun ağrı üzerine etkinliği ile ilgili hemşirelik alanında yapılan lisansüstü tezlerini incelemek ve anne sütü konusunun ağrı üzerine etkinliğini değerlendirmek amacıyla gerçekleştirilmiştir. Yöntem: Tekil tarama yöntemi ve doküman incelemesi tekniği ile yapılan çalışmanın evrenini Ocak- Şubat 2024 tarihlerinde, anne sütü kokusu ile ilgili anahtar kelimeler kullanılarak Yükseköğretim Kurulu Ulusal Tez Merkezi veri tarama aracı üzerinde tarih aralığı belirtilmeksizin hemşirelik alanında yapılan 15 lisansüstü tez oluşturmuştur. Literatür incelemesi yapılırken “Tez Adı” seçildikten sonra “Arama Terimi” sekmesine “ağrı” anahtar kelimesi yazılarak arama yapılmıştır. Dahil edilme kriterlerine uymayan, yineleyen, tam metni olmayan ve Türkçe yazılmamış tezler çıkarılmış ve kalan 9 doktora tezi çalışmaya dahil edilmiştir. Bulgular: Hemşirelik alanında anne sütü kokusunun ağrıya etkisi üzerine yapılan ilk lisans tezi 2014 yılında yayımlanmıştır. Tezlerin tamamı deneyseldir. Tezlerin %44,4'ünde (n=4) çalışma grubu olarak preterm yenidoğanlar ile çalışırken, %55,5'inde (n=5) term yenidoğanlar tercih edilmiştir. Sonuç: İncelenen çalışmaların sonuçları ele alındığında (1 çalışma hariç); yenidoğanların sağlık sonuçlarını iyileştirmek için hümanist ve atravmatik bakım sunan sağlık profesyonellerine rehberlik sağlar nitelikte olduğu görülmektedir. Anne sütü kokusu uygulamasının ağrılı prosedürler için rutin bakıma dahil edilmesini önermeden önce bulguları güçlendirmek amacıyla; farklı girişim grupları ile çok sayıda randomize kontrollü çalışmaların yapılması ve randomize kontrollü çalışmalar ile iyi yürütülen sistematik incelemelere dayanan güçlü etkinlik kanıtlarının ortaya konması önerilir.

Anahtar Kelimeler

Destekleyen Kurum

yok

Etik Beyan

Çalışmanın, etik kurul izni gerektirmeyen çalışmalar arasında yer aldığını beyan ederim/ederiz. Bu çalışma geriye dönük inceleme modelinde yürütüldüğünden kaynak gösterilerek literatürde olan çalışmalara dayalı bir şekilde yapılmıştır. Bu sebeple ebeveynlerden izin ve etik kurul onayı alınması gerekmemektedir. Çalışmanın tüm aşamaları Helsinki Deklarasyonu Prensiplerinde yer alan ilkelere uygun olarak yapılmıştır.

Teşekkür

yok

Kaynakça

  1. Akbari, N. (2023). Preterm yenidoğanlarda topuk kanı alma sırasında uygulanan cenin pozisyonu, anne sütü kokusu ve beslenme amaçlı olmayan emmenin ağrı üzerine etkisi. (Yayınlanmamış Yüksek Lisans Tezi) İstanbul Üniversitesi, İstanbul.
  2. Akcan, Esma. (2014). Yenidoğanlarda topuk kanı alma sırasında oluşan ağrıya amniyotik sıvı, anne sütü ve lavanta kokusunun etkisi. (Yüksek Lisans Tezi). Erciyes Üniversitesi, Kayseri.
  3. Akça K, Aytekin Özdemir A. (2023). Hemşirelik alanında yapılan akran zorbalığı ile ilgili doktora tezlerinin incelenmesi: Türkiye örneği. Journal of Infant, Child and Adolescent Health. 3(2), 79-88. doi:10.5281/ZENODO.8300743
  4. Alıcı, T. (2021). Prematüre bebeklere retinopati muayenesinde uygulanan anne sütü kokusunun bebeklerin konfor ve ağrı düzeylerine etkisinin incelenmesi. (Yüksek Lisans Tezi). Ege Üniversitesi, İzmir.
  5. Amiri Shadmehri E, Yaghoobi H, Sajjadi M, Abbasian M. (2020). The effect of the smell of breast milk and non-nutritious sucking on pain behavioral response and to first-time Hepatitis B Vaccine in term newborns. The Open Nursing Journal, 14(1), 141-147. doi:10.2174/1874434602014010141
  6. Aoyama S, Toshima T, Saito Y, Konishi N, Motoshige K, Ishikawa N, et al. (2010). Maternal breast milk odour induces frontal lobe activation in neonates: A NIRS study. Early Human Development, 86(9), 541-545. doi:10.1016/j.earlhumdev.2010.07.003
  7. Asadian A, Shirinzadeh-Feizabadi A, Amiri-Shadmehri E, YaghoobiH. (2023). The effects of breast milk odor on the physiological and behavioral responses caused by venipuncture pain in term infants: A clinical trial study. Journal of Education and Health Promotion, 12(1), 1-6. doi:10.4103/jehp.jehp_1_23
  8. Axelin A, Salanterä S, Lehtonen L. (2006). ‘Facilitated tucking by parents’ in pain management of preterm infants—A randomized crossover trial. Early Human Development, 82(4), 241-247. doi:10.1016/j.earlhumdev.2005.09.012

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Hemşireliği

Bölüm

Araştırma Makalesi

Yayımlanma Tarihi

26 Aralık 2025

Gönderilme Tarihi

15 Kasım 2024

Kabul Tarihi

28 Temmuz 2025

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2025 Cilt: 8 Sayı: 3

Kaynak Göster

APA
Gıynaş, T., & Yardımcı, F. (2025). Term ve Preterm Yenidoğanlarda Anne Sütü Kokusunun Ağrı Üzerine Etkileri ile İlgili Lisansüstü Tezlerin İncelenmesi: Türkiye Örneği. Hemşirelik Bilimi Dergisi, 8(3), 311-323. https://doi.org/10.54189/hbd.1585718
AMA
1.Gıynaş T, Yardımcı F. Term ve Preterm Yenidoğanlarda Anne Sütü Kokusunun Ağrı Üzerine Etkileri ile İlgili Lisansüstü Tezlerin İncelenmesi: Türkiye Örneği. HBD. 2025;8(3):311-323. doi:10.54189/hbd.1585718
Chicago
Gıynaş, Tuba, ve Figen Yardımcı. 2025. “Term ve Preterm Yenidoğanlarda Anne Sütü Kokusunun Ağrı Üzerine Etkileri ile İlgili Lisansüstü Tezlerin İncelenmesi: Türkiye Örneği”. Hemşirelik Bilimi Dergisi 8 (3): 311-23. https://doi.org/10.54189/hbd.1585718.
EndNote
Gıynaş T, Yardımcı F (01 Aralık 2025) Term ve Preterm Yenidoğanlarda Anne Sütü Kokusunun Ağrı Üzerine Etkileri ile İlgili Lisansüstü Tezlerin İncelenmesi: Türkiye Örneği. Hemşirelik Bilimi Dergisi 8 3 311–323.
IEEE
[1]T. Gıynaş ve F. Yardımcı, “Term ve Preterm Yenidoğanlarda Anne Sütü Kokusunun Ağrı Üzerine Etkileri ile İlgili Lisansüstü Tezlerin İncelenmesi: Türkiye Örneği”, HBD, c. 8, sy 3, ss. 311–323, Ara. 2025, doi: 10.54189/hbd.1585718.
ISNAD
Gıynaş, Tuba - Yardımcı, Figen. “Term ve Preterm Yenidoğanlarda Anne Sütü Kokusunun Ağrı Üzerine Etkileri ile İlgili Lisansüstü Tezlerin İncelenmesi: Türkiye Örneği”. Hemşirelik Bilimi Dergisi 8/3 (01 Aralık 2025): 311-323. https://doi.org/10.54189/hbd.1585718.
JAMA
1.Gıynaş T, Yardımcı F. Term ve Preterm Yenidoğanlarda Anne Sütü Kokusunun Ağrı Üzerine Etkileri ile İlgili Lisansüstü Tezlerin İncelenmesi: Türkiye Örneği. HBD. 2025;8:311–323.
MLA
Gıynaş, Tuba, ve Figen Yardımcı. “Term ve Preterm Yenidoğanlarda Anne Sütü Kokusunun Ağrı Üzerine Etkileri ile İlgili Lisansüstü Tezlerin İncelenmesi: Türkiye Örneği”. Hemşirelik Bilimi Dergisi, c. 8, sy 3, Aralık 2025, ss. 311-23, doi:10.54189/hbd.1585718.
Vancouver
1.Tuba Gıynaş, Figen Yardımcı. Term ve Preterm Yenidoğanlarda Anne Sütü Kokusunun Ağrı Üzerine Etkileri ile İlgili Lisansüstü Tezlerin İncelenmesi: Türkiye Örneği. HBD. 01 Aralık 2025;8(3):311-23. doi:10.54189/hbd.1585718