Mesane Kanseri Nedeniyle Ameliyat Olan Hastanın Gordon’un Fonksiyonel Sağlık Örüntüleri Modeli’ne Göre Hemşirelik Bakımı: Olgu Sunumu

Yıl 2025, Cilt: 8 Sayı: 3, 451 - 464, 26.12.2025

Dilek Yıldırım Tank , Nursen Ören , Nurten Taşdemir

https://doi.org/10.54189/hbd.1626525

Öz

Mesane kanseri, mesane hücrelerinin kontrolsüz şekilde büyüyerek tümör oluşturmasıdır. Dünya genelinde önemli bir sağlık sorunudur ve bireylerin yaşamlarını fiziksel, sosyal, duygusal ve spiritüel açıdan etkilemektedir. Bu nedenle sistematik bir hemşirelik bakımı gerektirir. Hemşirelik modelleri, bireyin ihtiyacı olan bakımın sistematik olarak ele alınmasını sağlar ve sunulacak olan hemşirelik uygulamaları için temel oluşturur. Bu bağlamda Gordon’un Fonksiyonel Sağlık Örüntüleri Modeli bireyi holistik bir yaklaşımla değerlendiren bir modeldir. Bu olgu sunumunda, mesane kanseri tanısı olan bireyin Gordon’un Fonksiyonel Sağlık Örüntüleri Modeli kullanılarak hemşirelik bakımının sağlanması amaçlanmıştır. Çalışmada, mesane kanseri tanısı ile yatarak tedavi gören 68 yaşındaki kadın hastanın hemşirelik bakım planı, Gordon’un Fonksiyonel Sağlık Örüntüleri Modeli temel alınarak Kuzey Amerika Hemşirelik Tanıları Birliği sınıflandırması doğrultusunda hemşirelik tanıları kullanılarak oluşturulmuştur. Modelde yer alan örüntüler; sağlığı algılama ve sağlık yönetimi, beslenme metabolik durum, boşaltım, aktivite-egzersiz, uyku-dinlenme, bilişsel-algısal, kendini algılama, rol ilişki, cinsellik-üreme, baş etme-stres toleransı, değer ve inançlar olarak sıralanmaktadır. Olguya sağlığını yönetmede güçlenmeye hazır oluş, anksiyete, beslenmede dengesizlik: gereksiniminden az, enfeksiyon riski, üriner boşaltımda bozulma, kanama, bireysel bakımda eksiklik, fiziksel mobilitede bozulma, uyku örüntüsünde rahatsızlık, beden imajında bozulma, ümitsizlik, rol performansında etkisizlik, cinsel işlevde bozulma, duyusal algılamada bozulma, manevi rahatsızlık ve stres yüklenmesi hemşirelik tanıları konularak, hedefler belirlenmiş ve bu tanılara yönelik hemşirelik müdahaleleri uygulanmıştır. Çalışma, kurumdan ve bireyden yazılı izin alınarak yürütülmüştür. Hemşirelik bakımının planlanmasında, Fonksiyonel Sağlık Örüntüleri Modeli’nin kullanılması, hastanın biyopsikososyal ve spiritüel gereksinimlerinin sistematik olarak ele alınmasında hemşireye yol gösterici olmuş, hastanın bütüncül bakım almasına katkı sağlamıştır. Hemşirelik tanıları doğrultusunda yapılan bakımın, hastanın sağlık durumuna ve yaşam kalitesine olumlu etki gösterdiği belirlenmiştir. Gordon’un Fonksiyonel Sağlık Örüntüleri Modeli’nin, mesane kanseri tanılı bireylerin bakım gereksinimlerinin belirlenmesinde ve hemşirelik bakımının uygulanmasında kullanılabilir olduğu sonucuna varılmıştır. Bu çalışmanın, mesane kanseri tanılı hastalara bakım veren hemşireler için yol gösterici olacağı düşünülmektedir.

Anahtar Kelimeler

Fonksiyonel Sağlık Örüntüleri Modeli , Hemşirelik Bakımı , Mesane Kanseri

Etik Beyan

Hastadan yazılı ve sözlü onam alındı

Destekleyen Kurum

Çalışma için finansal destek alınmamıştır

Teşekkür

Olgu sunumuna gönüllü katılım sağlayan hastamıza teşekkür ederiz

Nursing Care of a Patient Undergoing Surgery for Bladder Cancer According to Gordon's Functional Health Patterns Model: A Case Report

Öz

Bladder cancer is the uncontrolled growth of bladder cells to form a tumour. It is an important health problem worldwide and affects people's lives physically, emotionally, socially and spiritually. Therefore, it requires a systematic nursing care. Nursing models ensure that the care needed by the individual is handled systematically and form the basis for the nursing practices to be offered. In this context, Gordon's Functional Health Patterns Model is a model that addresses the individual holistically. In this case report, it was aimed to provide nursing care for an individual diagnosed with bladder cancer by using Gordon's Functional Health Patterns Model. In the study, the nursing care plan of a 68-year-old female patient who was hospitalised with a diagnosis of bladder cancer was created based on Gordon's Functional Health Patterns Model, it was created using nursing diagnoses in line with the North American Nursing Diagnosis Association nursing classification. The study was conducted with written permission from the institution and the individual. In the planning of nursing care, the use of the Functional Health Patterns Model guided the nurse in systematically addressing the patient's biopsychosocial and spiritual needs and contributed to the patient's receiving holistic care. It was determined that the care provided in line with nursing diagnoses had a positive effect on the patient's health status and quality of life. It was concluded that Gordon's Functional Health Patterns Model was useful in determining the careneeds of individuals diagnosed with bladder cancer and in the implementation of nursing care. This study is thought to be guiding for nurses caring for patients with bladder cancer.

Anahtar Kelimeler

Bladder Cancer , Functional Health Patterns Model , Nursing Care

Etik Beyan

Written and verbal consent was obtained from the patient

Destekleyen Kurum

No financial support was received for the study

Teşekkür

We thank our patient who voluntarily participated in the case presentation

Kaynakça

• Akarsu K, Ay B, Güler S. (2024). Ürostomili hastanın Roy Uyum Modeline temellendirilmiş hemşirelik bakımı: Olgu sunumu. Gümüşhane Üniversitesi Sağlık Bilimleri Dergisi, 13(1), 494-505. doi:10.37989/gumussagbil.1226726
• Akkaya CU. (2013). Radikal sistektomi ve üriner diversiyon yapılan hastalarda hemşirelik bakımı. Üroonkoloji Bülteni, 12(1), 43-5.
• Aksu A, Buldum A, Yılmaz DV. (2021). Pelvik organ prolapsusu ve stres üriner inkontinansı olan hastanın Gordon’un Fonksiyonel Sağlık Örüntüleri Modeli’ne göre değerlendirilmesi: Olgu sunumu. Ebelik ve Sağlık Bilimleri Dergisi, 4(2), 195-203.
• Amling CL. (2001). Diagnosis and management of superficial bladder cancer. Current Problems in Cancer, 25(4), 219-278
• Arslan S, Koştu N, Uluturhan C. (2023). Guillain-Barré Sendromlu hastanın Gordon’un Fonksiyonel Sağlık Örüntüleri Modeli’ne göre hemşirelik bakımı: Olgu sunumu. Sağlık Akademisi Kastamonu, 8(2), 384-395. doi: 10.25279/sak.883338
• Avcı A, Gün M. (2023). Pulmoner hipertansiyonu olan hastanın Gordon’un Fonksiyonel Sağlık Örüntüleri Modeline göre hemşirelik bakımı: Olgu sunumu. Ankara Sağlık Bilimleri Dergisi, 12(1), 114-127. doi: 10.46971/ausbid.1054529
• Ayyıldız Nİ. (2024). Mesane kanseri ve üriner stoması olan hastanın evde bakımı. Paramedik ve Acil Sağlık Hizmetleri Dergisi, 5(1), 31-41. doi:pashid.1342222
• Carpenito LJ. (2024). Hemşirelik tanıları el kitabı (5. Baskı). (F. Erdemir, G. Türk, Çev.). İstanbul: Nobel Tıp Kitabevleri.
• Carpenito-Moyet LJ. (2012). Hemşirelik tanıları el kitabı (13. Baskı). (F. Erdemir, Çev.). İstanbul: Nobel Tıp Kitabevleri.
• Catto JW, Downing A, Mason S, Wright P, Absolom K, Bottomley S, et al. (2021). Quality of life after bladder cancer: A cross-sectional survey of patient-reported outcomes. European Urology, 79(5), 621-632
• Ceylantekin Y, Hisar F. (2022). Alzheimer hastasının Gordon’un Fonksiyonel Sağlık Örüntüleri Modeli’ne göre incelenmesi: Olgu sunumu. Genel Sağlık Bilimleri Dergisi, 4(2), 205-215
• Decaestecker K, Oosterlinck W. (2015). Managing the adverse events of intravesical bacillus Calmette–Guérin therapy. Research and Reports in Urology, 7, 157-163
• Dobruch J, Oszczudłowski M. (2021). Bladder cancer: Current challenges and future directions. Medicina, 57(8), 749. doi:10.3390/medicina57080749
• Duvarcı M, Öztürk E, Başar H. (2021). Mesane kanserlerinin yaşam kalitesi üzerine etkisi. Türkiye Klinikleri Urology-Special Topics, 14(3), 101-104.
• Dyrskjøt L, Hansel DE, Efstathiou JA, Knowles MA, Galsky MD, Teoh J, et al. (2023). Bladder cancer. Nature Reviews Disease Primers, 9, 58.
• Erbaş N, Demirel G. (2016). Kadın sağlığının değerlendirilmesinde bir model: Fonksiyonel Sağlık Örüntüleri. Gümüşhane Üniversitesi Sağlık Bilimleri Dergisi, 5(2), 84-91.
• Goltz HH, Major JE, Goffney J, Dunn MW, Latini D. (2021). Collaboration between oncology social workers and nurses: A patient-centered interdisciplinary model of bladder cancer care. In Seminars in Oncology Nursing, 37(1), 151114.
• Hao ATH, Wu LP, Kumar A, Jian WS, Huang LF, Kao CC, et al. (2013). Nursing process decision support system for urology ward. International Journal of Medical İnformatics, 82(7), 604-612
• Imbimbo C, Mirone V, Siracusano S, Niero M, Cerruto MA, Lonardi C, et al. (2015). Quality of life assessment with orthotopic ileal neobladder reconstruction after radical cystectomy: Results from a prospective Italian multicenter observational study. Urology, 86(5), 974-980.
• Jubber I, Rogers Z, Catto JW, Bottomley S, Glaser A, Downing A, et al. (2022). Sexualactivity, function and dysfunction after a diagnosis of bladder cancer. The Journal of Sexual Medicine, 19(9), 1431-1441
• Karamanoğlu AY, Zümrütbaş AE. (2023). Mesane kanserinde intravezikal Bacille Calmette-Guerin (BCG) uygulaması ve hemşirenin sorumlulukları. Adnan Menderes Üniversitesi Sağlık Bilimleri Fakültesi Dergisi, 7(1), 256-269. doi:10.46237/amusbfd.1116502
• Korkmaz A, Taşdemir G, Bozkurt PS. (2024). Bipolar bozukluk ve fronto-temporal demans tanılı hastada Gordon’un Fonksiyonel Sağlık Örüntüleri Modeline göre hemşirelik bakımı: Olgu sunumu. Yaşam Boyu Hemşirelik Dergisi, 5(2), 107-125.
• Kök G, Erdoğan EN, Söylemez EB, Güvenç G. (2020). Histerektomi olan hastanın Fonksiyonel Sağlık Örüntülerine göre hemşirelik bakımı: Olgu sunumu. Süleyman Demirel Üniversitesi Sağlık Bilimleri Dergisi, 11(2), 273-278.
• Kretschmer A, Grimm T, Buchner A, Grabbert M, Jokisch F, Schneevoigt BS, et al. (2017). Prospective evaluation of health-related quality of life after radical cystectomy: Focus on peri and postoperative complications. World Journal of Urology, 35, 1223-1231. doi:10.1007/s00345-016-1992-2
• Lenis AT, Lec PM, Chamie K, Mshs MD. (2020). Bladder cancer: A Review. JAMA, 324(19), 1980-1991. doi: 10.1001/jama.2020.17598
• Nurseslabs (2024). Nursing diagnosis guide: all you need to know to master diagnosing. (Erişim tarihi: 25.12.2024), https://nurseslabs.com/nursing-diagnosis/
• Philip J, Manikandan R, Venugopal S, Desouza J, Javlé PM. (2009). Orthotopic neobladder versus ileal conduit urinary diversion after cystectomy–a quality-of-life based comparison. The Annals of The Royal College of Surgeons of England, 91(7), 565-569. doi:10.1308/003588409X432293
• Stein JP, Skinner DG. (2006). Radical cystectomy for invasive bladder cancer: Long-term results of a standard procedure. World Journal of Urology, 24, 296-304. doi:10.1007/s00345-006-0061-7
• Temel M, Kutlu FY. (2019). Functional Health Pattern Model based care plan for a depression diagnosed patient. Florence Nightingale Journal Of Nursing, 27(1), 91-103. doi:10.26650/FNJN287469
• Uslu A, Hisar F. (2020). Metastatik meme kanseri olan hastanın Gordon’un Fonksiyonel Sağlık Örüntüleri Modeli’ne göre hemşirelik bakımı: Olgu sunumu. Genel Sağlık Bilimleri Dergisi, 1(2), 59-69.
• Wang W, Chen Y, Gu J. (2024). Effectiveness of integrated nursing interventions in enhancing patient outcomes during postoperative intravesical instillation for non-muscle invasive bladder cancer: A comparative study. Medicine, 103(11), e36871. doi:10.1097/MD.0000000000036871
• World Health Organization Global Cancer Observatory (GCO). (2022). Cancer today. (Erişim tarihi: 09.04.2025), https://gco.iarc.who.int/today/en/dataviz/bars-prevalence?mode=population&key=total&cancers=30&sort_by=value1&populations=792&prev_time=1_5
• World Health Organization Global Cancer Observatory (GCO). (2022). Cancer tomorrow. (Erişim tarihi: 09.04.2025), https://gco.iarc.fr/tomorrow/en/dataviz/isotype?cancers=30&single_unit=50000
• Yarış F, Sabuncu HH. (2002). Mesane kanserinde etiyolojik faktörler. Türkiye Aile Hekimliği Dergisi, 6(2), 63-68.
• Yaşar HC, Özen FZ, Yaşar A. (2024). Hastanemizde mesane tümörü tanı, tedavi ve takip sonuçlarımız. Gaziosmanpaşa Üniversitesi Tıp Fakültesi Dergisi, 16(1), 1-6.
• Yoshimura K, Utsunomiya N, Ichioka K, Matsui Y, Terai A, Arai Y. (2005). Impact of superficial bladder cancer and transurethral resection on general health-related quality of life: An SF-36 survey. Urology, 65(2), 290-294.
• Yurtsever İ, Karagözoğlu Ş. (2023). ALL tanılı yetişkin hastada Gordon’un Fonksiyonel Sağlık Örüntüleri Modeli'ne göre hemşirelik bakımı: Olgu sunumu. Hemşirelik Bilimi Dergisi, 6(3), 193-202. doi: 10.54189/hbd.1115812