Araştırma Makalesi

Hemşirelik Öğrencilerinin Kimyasal, Biyolojik, Radyolojik ve Nükleer Tehlikelere Müdahale Kapasitesi: Bilgi, Öz Yeterlilik ve Tutumları Üzerine Tanımlayıcı Bir Çalışma

Cilt: 8 Sayı: 3 26 Aralık 2025
PDF İndir
EN TR

Hemşirelik Öğrencilerinin Kimyasal, Biyolojik, Radyolojik ve Nükleer Tehlikelere Müdahale Kapasitesi: Bilgi, Öz Yeterlilik ve Tutumları Üzerine Tanımlayıcı Bir Çalışma

Öz

Amaç: Bu çalışmanın amacı, hemşirelik öğrencilerinin kimyasal, biyolojik, radyolojik ve nükleer olaylara dair bilgi, öz yeterlilik ve tutum düzeylerini belirlemek ve bu bağlamda olağanüstü hallere müdahale edebilme durumlarını ortaya koymaktır. Yöntem: Tanımlayıcı tipte olan bu çalışma Aralık 2019-Mart 2020 arasında yürütülmüştür. Marmara bölgesinde yer alan üniversitelerin örgün eğitimine kayıtlı hemşirelik öğrencileri çalışmanın evrenini oluşturmaktadır. Araştırmanın örneklemini toplam 450, 4. sınıf hemşirelik öğrencisi oluşturmaktadır. Tabakalı örnekleme yöntemi kapsamında bir devlet bir vakıf üniversitesi belirlenmiştir. Araştırmada kullanılan veri toplama araçları; Demografik Bilgi Formu, Hemşirelik Öğrencisi Kimyasal, Biyolojik, Radyolojik ve Nükleer Bilgi Testi, Hemşirelik Öğrencisi Kimyasal, Biyolojik, Radyolojik ve Nükleer Tutum Ölçeği ve Hemşirelik Öğrencisi Kimyasal, Biyolojik, Radyolojik ve Nükleer Öz Yeterlilik Ölçeğidir. Bulgular: Öğrencilerin Kimyasal, Biyolojik, Radyolojik ve Nükleer tehlikere dair; bilgi düzeyi (Ort±SS=10,142±5,239) düşük, tutum ölçeğinin ortalaması (Ort±SS=4,194±0,631) yüksek, öz yeterlilik puan ortalaması (Ort±SS=2,654±0,857) ise düşük aralıkta yer almaktadır. Sonuç: Bu araştırmanın örneklemini oluşturan hemşirelik öğrencilerinin bu tür tehlikelere karşı bilgi ve öz yeterlilik düzeyleri düşükken, tutum düzeyine ait ortalamaları yüksektir. Hemşirelik öğrencilerinin bu tür tehditler hakkında bilgi ve beceri kazanmaları mesleki bir gereklilik olarak değerlendirilmektedir. Pandemi deneyimi, sağlık hizmetlerinin kesintisiz sunulmasının kritik önemini göstermiş olup bu konuda yeterli donanıma sahip hemşirelik öğrencilerinin afet ve kimyasal tehlikeler benzeri olağanüstü durumlarda etkin bir şekilde görev alabilecekleri ve sağlık sisteminin direncini artırabilecekleri düşünülmektedir.

Anahtar Kelimeler

Destekleyen Kurum

Destekleyen bir kurum bulunmamaktadır.

Etik Beyan

Araştırmamız için bir devlet üniversitesinin girişimsel olmayan sağlık araştırmaları kurulundan 25.09.2019 tarih ve 2019-09 oturum numaralı karar ile etik kurul onayı alınmıştır. Kurumlardan izinler alınmış ve çalışmaya katılmayı kabul edenlerden gönüllü olur formu alınmıştır.

Teşekkür

Araştırmamızı yürütmememize izin veren kurumlara ve katılımcı öğrencilere teşekkür ederiz.

Kaynakça

  1. Akbal, KY. (2019). Investigation of the knowledge and behaviour level of the hospital workers against chemical, biological, radioactive, nuclear cases. (Master’s Thesis). Üsküdar University, Institute of Health Sciences, Department of Occupational Health and Safety, İstanbul.
  2. Altun A. (2022). Covid-19, Biological weapons and bioterrorism. Academıc Social Resources Journal, 7(34), 129-137. doi:10.29228/ASRJOURNAL.57435
  3. Aslan Huyar D, Esin M. (2021). Development of chemical, biological, radiological, nuclear hazards knowledge, attitude and self-efficacy scales for nursing students. Journal of Advanced Research in Health Sciences, 4(1), 20- 30.
  4. Aslan Huyar D, Esin MN. (2023). Effects of bloom's mastery learning model based on CBRN preparedness programme on learning skills of nursing students: A randomised controlled trial. Nurse Education in Practice, 67, 1-10. doi:10.1016/j.nepr.2023.103568.
  5. Ayvazoğlu G, Cengiz S. (2020). Preparation and Volunteering Level Determination for CBRN: The Case of Gümüşhane Province. The Journal of International Scientific Researches, 5(Ek), 47-54. doi:10.23834/isrjournal.842117
  6. Büyüköztürk Ş, Kılıç Çakmak E, Akgün ÖE, Karadeniz Ş, Demirel F. (2011). Scientific research methods. Ankara: Pegem Academy Publishing House.
  7. Coica R, Kachur E, Lima V, Lipper S. (2004). Guidelines for Preclerkship Bioterrorism Curricula. Academic Medicine, 79(4), 366-375. doi:10.1097/00001888-200404000-00019
  8. Currie J, Kourouche S, Gordon C, Jorm C, West S. (2018). Mass casualty education for undergraduate nursing students in Australia. Nurse Education in Practice, 28, 156-162. doi:10.1016/j.nepr.2017.10.006

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

Halk Sağlığı Hemşireliği, Afet Hemşireliği

Bölüm

Araştırma Makalesi

Yayımlanma Tarihi

26 Aralık 2025

Gönderilme Tarihi

14 Şubat 2025

Kabul Tarihi

30 Nisan 2025

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2025 Cilt: 8 Sayı: 3

Kaynak Göster

APA
Aslan Huyar, D., & Esin, M. (2025). Hemşirelik Öğrencilerinin Kimyasal, Biyolojik, Radyolojik ve Nükleer Tehlikelere Müdahale Kapasitesi: Bilgi, Öz Yeterlilik ve Tutumları Üzerine Tanımlayıcı Bir Çalışma. Hemşirelik Bilimi Dergisi, 8(3), 367-377. https://doi.org/10.54189/hbd.1640225
AMA
1.Aslan Huyar D, Esin M. Hemşirelik Öğrencilerinin Kimyasal, Biyolojik, Radyolojik ve Nükleer Tehlikelere Müdahale Kapasitesi: Bilgi, Öz Yeterlilik ve Tutumları Üzerine Tanımlayıcı Bir Çalışma. HBD. 2025;8(3):367-377. doi:10.54189/hbd.1640225
Chicago
Aslan Huyar, Derya, ve Melek Esin. 2025. “Hemşirelik Öğrencilerinin Kimyasal, Biyolojik, Radyolojik ve Nükleer Tehlikelere Müdahale Kapasitesi: Bilgi, Öz Yeterlilik ve Tutumları Üzerine Tanımlayıcı Bir Çalışma”. Hemşirelik Bilimi Dergisi 8 (3): 367-77. https://doi.org/10.54189/hbd.1640225.
EndNote
Aslan Huyar D, Esin M (01 Aralık 2025) Hemşirelik Öğrencilerinin Kimyasal, Biyolojik, Radyolojik ve Nükleer Tehlikelere Müdahale Kapasitesi: Bilgi, Öz Yeterlilik ve Tutumları Üzerine Tanımlayıcı Bir Çalışma. Hemşirelik Bilimi Dergisi 8 3 367–377.
IEEE
[1]D. Aslan Huyar ve M. Esin, “Hemşirelik Öğrencilerinin Kimyasal, Biyolojik, Radyolojik ve Nükleer Tehlikelere Müdahale Kapasitesi: Bilgi, Öz Yeterlilik ve Tutumları Üzerine Tanımlayıcı Bir Çalışma”, HBD, c. 8, sy 3, ss. 367–377, Ara. 2025, doi: 10.54189/hbd.1640225.
ISNAD
Aslan Huyar, Derya - Esin, Melek. “Hemşirelik Öğrencilerinin Kimyasal, Biyolojik, Radyolojik ve Nükleer Tehlikelere Müdahale Kapasitesi: Bilgi, Öz Yeterlilik ve Tutumları Üzerine Tanımlayıcı Bir Çalışma”. Hemşirelik Bilimi Dergisi 8/3 (01 Aralık 2025): 367-377. https://doi.org/10.54189/hbd.1640225.
JAMA
1.Aslan Huyar D, Esin M. Hemşirelik Öğrencilerinin Kimyasal, Biyolojik, Radyolojik ve Nükleer Tehlikelere Müdahale Kapasitesi: Bilgi, Öz Yeterlilik ve Tutumları Üzerine Tanımlayıcı Bir Çalışma. HBD. 2025;8:367–377.
MLA
Aslan Huyar, Derya, ve Melek Esin. “Hemşirelik Öğrencilerinin Kimyasal, Biyolojik, Radyolojik ve Nükleer Tehlikelere Müdahale Kapasitesi: Bilgi, Öz Yeterlilik ve Tutumları Üzerine Tanımlayıcı Bir Çalışma”. Hemşirelik Bilimi Dergisi, c. 8, sy 3, Aralık 2025, ss. 367-7, doi:10.54189/hbd.1640225.
Vancouver
1.Derya Aslan Huyar, Melek Esin. Hemşirelik Öğrencilerinin Kimyasal, Biyolojik, Radyolojik ve Nükleer Tehlikelere Müdahale Kapasitesi: Bilgi, Öz Yeterlilik ve Tutumları Üzerine Tanımlayıcı Bir Çalışma. HBD. 01 Aralık 2025;8(3):367-7. doi:10.54189/hbd.1640225