Relationship Between Body Image and Adaptation in Individuals with Stoma

Yıl 2026, Cilt: 9 Sayı: 1 , 38 - 47 , 25.04.2026

Öykü Öztürk , Ayten Zaybak

https://doi.org/10.54189/hbd.1659646

https://izlik.org/JA74XD44ZK

Öz

Objective: This research is a descriptive study conducted to examine the relationship between body image and stoma adaptation in individuals with ostomy.
Methods: The research was conducted in the surgery clinic and digestive system diseases outpatient clinic at a university hospital between March and July 2019. The sample of the study consisted of 78 individuals with an intestinal stoma that met the sampling criteria and agreed to voluntarily participate in the study. The data were collected using individual Identifier Form, Ostomy Adjustment Inventory and Body Image Scale. Scientific ethics committee permission was obtained to conduct this study. In the analysis of the data; Student's t-test, one-way ANOVA analysis, Pearson correlation analysis, non-parametric Mann Whitney U test, and Kruskal-Wallis test were used.
Results: The average age of the individuals included in the study was 52.37±15.71, 56.4% were male, and 42.3% had a bachelor's degree. 65.4% of the patients have a stoma type colostomy, 51.3% have a temporary stoma, and 37.2% have a stoma duration of 4-6 months. Total point average of Ostomy Adjustment Inventory was 54.33±16.33, and also total point average of Body Image Scale was 15.62±8.22. In study; it was found that there was a negative significant relationship between the adjustment inventory of the and the body image total score (p<0.001). Additionally, it was found that individuals who had “ileostomy’’ and who performed stoma care themselves had higher mean ostomy adjustment score (p<0.05).
Conclusion: Stoma adaptation and body image perception are at a moderate level in individuals with stoma. As body image perception improves, the level of adaptation to the stoma increases. Individuals who have a stoma type ileostomy and who perform stoma care themselves have a higher compliance with the stoma.

Anahtar Kelimeler

Adaptation , Body Image , Ostomy , Stoma

Proje Numarası

-

Stomalı Bireylerde Beden İmajı ve Stomaya Uyum Arasındaki İlişki

https://izlik.org/JA74XD44ZK

Öz

Amaç: Tanımlayıcı tipteki bu çalışma ostomili bireylerde beden imajı ve stomaya uyum arasındaki ilişkinin incelenmesi amacıyla yapıldı.
Yöntem: Araştırma Mart-Temmuz 2019 tarihleri arasında bir üniversitesi hastanesinde cerrahi kliniği ve sindirim sistemi hastalıkları polikliniğinde yapıldı. Araştırmanın örneklemini, örneklem kriterlerini karşılayan ve araştırmaya katılmayı kabul eden 78 stomalı birey oluşturdu. Veriler, Birey Tanıtıcı Formu, Ostomili Bireylere Yönelik Uyum Ölçeği ve Beden İmajı Ölçeği kullanılarak toplandı. Araştırma için bilimsel etik kuruldan izin alındı. Verilerin analizinde Student t testi, tek yönlü ANOVA analizi, Pearson korelasyon analizi ile Mann Whitney U testi ve Kruskal-Wallis testi kullanıldı.
Bulgular: Araştırma kapsamına alınan bireylerin yaş ortalaması 52,37±15,71 olup, %56,4’ü erkek ve %42,3’ü lisans mezunudur. Bireylerin %65,4’ünün stoma tipi kolostomi, %51,3’ünün stoması geçici ve %37,2’sinin stoma süresi 4-6 aydır. Bireylerin Ostomi Uyum Ölçeği puan ortalaması 54,33±16,33 ve Beden Imajı Ölçeği puan ortalaması 15,62±8,22’dir. Çalışmada, stomaya uyum ve beden imajı puan ortalamaları arasında negatif yönde yüksek düzeyde ilişki (p<0,001) saptanmıştır. Ayrıca, ileostomisi olan ve stoma bakımını kendisi yapan bireylerin uyum ölçeği puan ortalaması daha yüksek bulunmuştur (p<0,05).
Sonuç: Stomalı bireylerde stomaya uyum ve beden imajı algısı orta düzeydedir. Beden imajı algısı iyileştikçe, stomaya uyum düzeyi artmaktadır. Stoma tipi ileostomi olan ve stoma bakımı kendisi yapan bireylerin stomaya uyumları daha yüksektir.

Anahtar Kelimeler

Beden İmajı , Ostomi , Stoma , Uyum

Etik Beyan

-

Destekleyen Kurum

-

Proje Numarası

-

Teşekkür

-

Kaynakça

• Akil Y, Taylan S. (2020). Bağırsak stomalı hastaların stomaya uyumlarını etkileyen faktörler: İlişkisel çalışma. Cukurova Medical Journal, 45(2), 428-438. doi: 10.17826/cumj.640154
• Aktas D, Göçmenbaykara Z. (2015). Body image perceptions of persons with a stoma and their partners: A descriptive, cross-sectional study. Ostomy Wound Management, 61(5), 26-40.
• Alptekin D, Arslan S. (2023). Kolostomili hastalarda yaşam doyumu ve stoma uyumu. Journal of Kocaeli Health and Technology University, 1(1), 32-38.
• American Cancer Society. (2024). Key Statistics for Colorectal Cancer. Erişim tarihi: 18.02.2024. https://www.cancer.org/cancer/types/colon-rectal-cancer/about/key-statistics.html
• Ayık C, Arslan G, Özden D. (2018). Kolorektal kanserli stoma açılan bireyin NANDA'ya göre hemşirelik tanıları ve NIC girişimleri. Turkiye Klinikleri Journal of Nursing Sciences, 10(3), 251-262. doi:10.5336/nurses.2017-58679
• Bulkley JE, McMullen CK, Grant M, Wendel C, Hornbrook M, Krouse RS. (2018). Ongoing ostomy self-care challenges of long-term rectal cancer survivors. Support Care Cancer, 26(11), 3933-9. doi: 10.1007/s00520-018-4268-0
• Çevik B, Uğurlu Z, Abbasoğlu A, Karahan K, Saltan Ç. (2020). Ostomili bireylerin ostomiye uyumlarının ve etkileyen faktörlerin belirlenmesi, HUHEMFAD, 7(3),186-195 doi: 10.31125/hunhemsire.833584
• Duluklu B, Çelik SŞ. (2019). Kalıcı kolostomisi olan kolorektal kanserli hastalarda lavanta esansiyel yağının kokunun giderilmesi, yaşam kalitesi ve ostomi ayarlaması üzerine etkileri: Randomize kontrollü bir çalışma. Eur J Oncol Nurs, 42, 90-96. doi: 10.1016/j.ejon.2019.08.001
• Duruk N, Kazan EE, Dinçer NÜ. (2021). İntestinal stomalı bireylerin stomaya uyumunu etkileyen faktörler: Tanımlayıcı çalışma. Türkiye Klinikleri J Nurs Sci,13(3), 637-48. doi: 10.5336/nurses.2020-80280
• Hopwood P, Fletcher I, Lee A, Al Ghazal S. (2001). A body image scale for use with cancer patients. European Journal of Cancer, 37(2), 189-197. doi: 10.1016/s0959-8049(00)00353-1
• Hueso-Montoro C, Bonill-de-las-Nieves C, Celdrán-Mañas M, Hernández-Zambrano SM, Amezcua M, Morales-Asencio JM. (2016). Experiences and coping with the altered body image in digestive stoma patients. Rev Latino-Am Enfermagem, 24, e2840. doi: 10.1590/1518- 8345.1276.2840
• İslamtürk F. (2018). Kolostomili hastalarda stomalı yaşama uyumlarının ve yaşam kalitelerinin incelenmesi. (Yayımlanmamış Yüksek Lisans Tezi). Hasan Kalyoncu Üniversitesi, Gaziantep.
• Jayarajah U, Samarasekera DN. (2017). Psychological adaptation to alteration of body image among stoma patients: A descriptive study. Indian J Psychol Med, 39(1), 63-68. doi: 10.4103/0253-7176.198944
• Karadağ A, Göçmen ZB, Korkut H, Çelik B. (2011). Ostomili Bireylere Yönelik Uyum Ölçeğinin Türkçeye uyarlanması. Ulusal Cerrahi Dergisi, 27, 206-211. doi: 10.5097/1300-0705.UCD.1321-11.01
• Karadağ A, Karabulut H, Baykara ZG, Harputlu D, Toyluk E, Ulusoy B, vd. (2015). A prospective, multicentered study to assess social adjustment in patients with an intestinal stoma in Turkey. Ostomy Wound Manag, 61(10), 16-29.
• Karagöz G. (2019). İntestinal stomalı hastalarda stoma uyum ve etki eden bireysel özelliklerin değerlendirilmesi. (Yayımlanmamış Yüksek Lisans Tezi). Trakya Üniversitesi, Edirne.
• Karayurt Ö, Edeer AD, Süler G, Dorum H, Harputlu D, Vural F, vd. (2015). Psychometric properties of the body image scale in Turkish ostomy patients. International Journal of Nursing Knowledge, 26(3), 127-134. doi:10.1111/2047-3095.12049
• Kılıç E, Taycan O, Belli AK, Özmen M. (2007). Kalıcı ostomi ameliyatının beden algısı, benlik saygısı, eş uyumu ve cinsel işlevler üzerine etkisi. Turk Psikiyatri Dergisi, 18(4), 1-9.
• Kittscha J, Fairbrother G, Bliokas V, Wilson V. (2022). Adjustment to an ostomy an integrative literature review. J Wound Ostomy Continence Nurs, 49(5), 439-448. doi: 10.1097/WON.0000000000000895
• Kwiatt M, Kawata M. (2013). Avoidance and management of stomal complications. Clin Colon Rectal Surg, 26(2), 112–121. doi: 10.1055/s-0033-1348050
• Özcan ST, Sayar S. (2023). The effect of psychological resilience on adaptation to ostomy in individuals with ostomy. Göbeklitepe Sağlık Bilimleri Dergisi, 6(13), 15-27. doi: 10.55433/gsbd.223
• Özden ZM, Kılıç M. (2023). The effect of self efcacy levels of patients with intestinal stoma on stoma adaptation. Supportive Care in Cancer, 31, 252. doi: 10.1007/s00520-023-07702-w
• Özşaker E, Yeşilyaprak T. (2018). The problems of patients with stoma and its effects on daily living activities. Medical Science and Discovery, 5(12), 393-8. doi: 10.17546/msd.489993
• Polat S, Cihan R, Akıl Y. (2022). Stomalı hastaların yaşadıkları sorunlar sorun çözme becerileri ve depresyon arasındaki ilişki. Sağ Aka Derg, 9(2), 157-64.
• Sağlık Bakanlığı Kanserle Savaş Dairesi Başkanlığı. (2017). Türkiye Kanser İnsidansı. Erişim tarihi:10.02.2019. www.kanser.gov.tr
• Sarıtaş E, Göçmen Baykara Z, Karabulut H, Ören Hin A, Leventoğlu S. (2024). Adaptation of the colostomy impact score for use in the turkish population: A validity and reliability study. Turk J Colorectal Dis, 34, 81-89. doi: 10.4274/tjcd.galenos.2024.2024-7-1
• Simmons KL, Smith JA, Maekawa A. (2009). Development and psychometric evaluation of the ostomy adjustment inventory. Journal of Wound Ostomy & Continence Nursing, 36(1), 69-76. doi: 10.1097/WON.0b013e3181919b7d
• Stavropoulou A, Vlamakis D, Kaba E, Kalemikerakis I, Polikandrioti M, Fasoi G, vd. (2021). Living with a stoma: Exploring the lived experience of patients with permanent colostomy. Int J Environ Res Public Health, 18, 8512. doi: 10.3390/ ijerph1816851
• Taylan S, Aksoy G. (2021). Telefonla danışmanlık hizmetinin bağırsak stomalı hastalarda stomaya uyum ve yaşam kalitesi üzerindeki etkisi: Randomize kontrollü bir çalışma. Cukurova Med, 46(1), 273-282. doi: 10.17826/cumj.794567
• Tha LK, Dung NT, Truc MNT, Phuong NV, Nguyen LK. (2023). Psychological adjustment and related factors in patients with ostomy. Can Tho Journal of Medicine and Pharmacy, 9(6), 158-165. doi: 10.58490/ctump.2023i6.2161
• Vatansever G. (2014). Stomalı Hastalarda Beden İmajı ve Benlik Saygısı. (Yayımlanmamış Yüksek Lisans Tezi). Haliç Üniversitesi, İstanbul.
• Vural F, Sütsünbüloğlu E, Şelimen D. (2016). Literatür inceleme: Stomalı bireylere yönelik yayınların Türkiye profili. Turk J Colorectal Dis, 26, 59-70. doi: 10.4274/tjcd.26779
• World Health Organization (WHO). (2023). Colorectal Cancer. Erişim tarihi: 04.05.2024. https://www.who.int/news-room/fact-sheets/detail/colorectal-cancer?gad_source=1&gclid=Cj0KCQjw0ruyBhDuARIsANSZ3woob26WhFqcdvAJs2oQsTyvvJOlNWEc9Z_nW2_iby3uY9vpA3ijz40aAkQ7EALw_wcB
• Xu FF, Yu WH, Yu M, Wang SQ, Zhou GH. (2019). The correlation between stigma and adjustment in patients with a permanent colostomy in the Midlands of China. WCETJ, 39(1), 33-39. doi: 10.33235/wcet.39.1.33-39