Hasta Düşmelerinde Risk Faktörlerinin Belirlenmesi

Öz

Giriş: Düşmeler tüm dünyada hastanede yatan hastalarda yaygın olarak gerçekleşen önemli bir hasta güvenliği problemidir.  

Amaç: Araştırma hastalarda düşmelere neden olan faktörlerin incelenmesi amacıyla tanımlayıcı olarak gerçekleştirilmiştir.

Gereç ve Yöntem: Araştırmanın örneklemini 132 hasta oluşturmuştur. Veriler, hastaların tanıtıcı özellikleri ve düşmeyle ilgili risk faktörlerini içeren soru formu, Glaskow Koma Skalası, Hendrich II Düşme Riski Ölçeği ve izlem boyunca düşen hastaların düşme ile ilgili verilerinin kaydedildiği düşme kayıt formu kullanılarak toplanmış, sayı ve yüzdelik hesaplamaları kullanılarak değerlendirilmiştir.

Bulgular: Hastaların hastanede yatış süreleri ortalaması 12.8 ± 4.87 (min=7, max=30) gündür. Hastanede izlem sırasında düşen hastaların %6.06’sında (8 kişi) düşme gerçekleşmiştir. Düşen hastaların %87.50’sinin 65 yaş ve üzerinde, %62.50’sinin erkek, %62.50’sinin bilincinin açık, %37.50’sinin tıbbi tanısının Parkinson olduğu saptanmıştır. Hastaların %12.50’sinin yatak korkuluklarının olmadığı ya da çalışmadığı, %37.50’sinin yatak yüksekliğinin uygun olmadığı, özel eşyalarının kendisine uygun uzaklıkta olmadığı ve gece aydınlatmanın yeterli olmadığı belirlenmiştir.

Sonuç: Araştırma sonucunda elde edilen bulgular doğrultusunda 65 ve üzeri yaş, erkek cinsiyet, kronik hastalık, riskli ilaç kullanımı, düşme öyküsü, görme ve işitme bozukluğu, uygun olmayan terlik (ayakkabı) kullanımı ile yatak yüksekliğinin düşmelere neden olabilecek risk faktörleri arasında olduğu belirlenmiştir.

Anahtar Kelimeler

• hasta düşmeleri,risk faktörleri,hasta güvenliği,hemşirelik

Determination of Risk Factors in Patient Falls

Öz

Background: Falling is a major patient safety problem that is common in hospital patients all over the world.

Aim: The research was conducted as a descriptive study to determine the factors causing the falls in patients.

Methods: The sample of the study consisted of 132 patients. The data were collected using the questionnaire containing the descriptive characteristics of the patients and the risk factors related to the fall, the Glaskow Coma Scale, the Hendrich II Falling Reliance Scale, and the fall recording form in which the data related to falls were recorded during the follow-up, using number and percentage calculations.

Results: The mean duration of hospitalization in our study was 12.8 ± 4.87 (min = 7, max = 30) days. At 6.06% of the patients falling during the follow-up at the hospital (s = 8) had fallen. It was determined that 87.50% of the falling patients were over 65 years of age, 62.50% of them male, 62.50% of them were conscious and 37.50% of the medical diagnosis was Parkinson. It was determined that 12.50% of the patients had no bed railing or not, 37.50% of the bed height was not suitable, the special items were not in their proper distance and night illumination was not enough.

Conclusion: Results of the research that 65 and over age, male sex, chronic illness, use of risky medicine, history of falling , visual and hearing impairment, inappropriate slippers (shoes) were determined as risk factors of falling.

Anahtar Kelimeler

• risk factors,patient safety,nursing,patient falls

Kaynakça

1. 1. Akarsu, S., Tekin, L., Güzelküçük, Ü., Dandinoğlu, T., Kaldırım, Ü. (2012) Polifarmasinin bakımevinde kalan ve evinde yaşayan geriatrik hastalarda denge, düşme ve kognitif durum üzerine etkisi. TAF Preventive Medicine Bulletin, 11(3):251-254.
2. 2. Alcan, Z., Tekin, D.E., Civil S.Ö. (2012) Hasta Güvenliği Beklenmedik Olaylarda Hemşirenin Rolü. İstanbul: Nobel Tıp Kitabevi. syf: 83-98.
3. 3. Anderson, C., Dolansky, M., Damato, E.G., Jones, K.R. (2015) Predictors of serious fall injury in hospitalized patients, Clinical Nursing Research, 24(3):269-83.
4. 4. Berke, D., Aslan, E.F. (2010) Cerrahi hastalarını bekleyen bir risk: düşmeler, nedenleri ve önlemler. Anadolu Hemşirelik ve Sağlık Bilimleri Dergisi, 13(4):72-77.
5. 5. British Columbia Falls & Injury Prevention Coalition. (2007) Seniors’ Falls Can Be Prevented, p.1-4.
6. 6. Chippendale, T., Gentile, P.A., James, M.K., Melnic, G. (2017) Indoor and outdoor falls among older adult trauma patients: A comparison of patient characteristics, associated factors and outcomes. Geriatrics & Gerontology International, 17(6):905-912.
7. 7. Craven, R.F., Hirnle C., Jensen S. (2015) Hemşirelik Esasları İnsan Sağlığı ve Fonksiyonları. (Çeviri Edt: Uysal, N., Çakırcalı, E.) Ankara: Palme Yayıncılık. (Orijinal yayının basım yılı 2013). p:575.
8. 8. Çeçen, D., Özbayır, T. (2011) Cerrahi kliniklerinde yatan yaşlı hastalarda düşme riskinin belirlenmesi ve düşmeyi önlemeye yönelik yapılan girişimlerin değerlendirilmesi. Ege Üniversitesi Hemşirelik Yüksek Okulu Dergisi, 27(1):11-23.

9. 9. Eyigör, S. (2012) Düşmelere yaklaşım. Ege Tıp Dergisi, 51(Ek Sayı):43-51.
10. 10. Gallardo, M.A, Asencio, M.M.J., Sanchez, C.C.J., Banderas, M.M.A., Suarez, M.B.A., Group For Preventing Falls in Hospital Costa del sol. (2012) Instruments for assessing the risk of falls in acute hospitalized patients: a systematic review protocol. Journal of Advanced Nursing, 69(1):185-193.
11. 11. Gangavati, A., Hajjar, I., Quach, L., Jones, R.N., Kiely, D.K., Gagnon, P., Lipsitz, L.A. (2011) Hypertension, orthostatic hypotension, and the risk of falls in a community-dwelling elderly population: the maintenance of balance, independent living, intellect, and zest in the elderly of boston study. Journal of the American Geriatrics Society, 59(5):383-389.
12. 12. Healey, F. (2010) A guide on how to prevent falls and injury in hospitals. Nursing Older People, 22(9):16-22.
13. 13. Hendrich, L.A., Bender, S.P., Nyhuis, A. (2003) Validation of the hendrich II fall risk model:a large concurrent case/control study of hospitalized patient. Nursing Research, 16(1):9-21.
14. 14. Hunderfund, A.N., Sweeney, C.M., Mandrekar, J.N., Johnson, L.M., Britton, J.W. (2011) Effect of a multidisciplinary fall risk assessment on falls among neurology inpatients. Mayo Clinic Proceedings, 86(1):19-24.
15. 15. Hunter, K.F., Voaklander, D., Hsu, Z.Y., Moore, K.N. (2013) Lower urinary tract symptoms and falls risk among older women receiving home support: a prospective cohort study. BMC Geriatrics, 13:46.
16. 16. Ikutomo, H., Nagai, K., Tagomori, K., Miura, N., Nakagawa, N., Masuhara, K. (2018) Incidence and risk factors for falls in women with end-stage hip osteoarthritis. Journal of Geriatric Physical Therapy, 00:1-6.
17. 17. Joint Commission on Accreditation of Healthcare Organizations. (2007) Sentinel Event Hotline. Washington.
18. 18. Karadakovan, A., Yeşilbakan, Ö.U. (2005) Narlıdere dinlenme ve bakımevinde yaşayan yaşlı bireylerdeki düşme sıklığı ve düşmeyi etkileyen faktörleri. Türk Geriatri Dergisi,8:72-77.
19. 19. Kaya, Ç.A., Kırımlı, E., Kalaça, Ç., Çifçili, S., Ünalan, P.C., Kalaça, S. (2012) Huzurevlerinde kalan yaşlılarda düşme insidansı ve ilişkili faktörler. Türk Geriatri Dergisi, 15(1):40-46.
20. 20. Kumar, A., Srivastava, D.K., Verma, A., Kumar, S., Singh, N.P., Kaushik, A. (2013) The problems of fall, risk faktors and their management among geriatric population in india. Indian Journal of Community Health, 25(2):89-94.
21. 21. Kutsal, Y.G. (Edt) (2002). Düşmeler. İçinde Temel Geriatri (sy.255-259). Ankara: Güneş Tıp Kitabevleri.
22. 22. Lavedan, A., Viladrosa, M., Jürschik, P., Botigue, T., Nuin, C., Masot O., Lavedan, R. (2018) Fear of falling in community-dwelling older adults: a cause of falls, a consequence, or both?. Plos One, 13(3).
23. 23. Leat, S.J., Zecevic, A.A., Keeling, A., Hileeto, D., Labreche, T., Brymer, C. (2018). Prevalence of vision loss among hospital in-patients; a risk factor for falls?. Ophthalmic & Physiological Optics, 38:106-114.
24. 24. Lerdal, A., Sigurdsen, L.W., Hammerstad, H., Granheim, T.I., Risk Study Research Group, Gay, C.L. (2018) Associations between patient symptoms and falls in an acute care hospital:A cross-sectional study. Journal of Clinical Nursing.
25. 25. Liang, C.K., Chou, M.Y., Peng, L.N., Liao, M.C., Chu, C.L., Lin, Y.T. Gait speed and risk assessment for falls among men aged 80 years and older: a prospective cohort study in taiwan, European Geriatric Medicine, 5(5): 298-302.
26. 26. Lovallo, C., Rolandi, S., Rossetti, A.M., Lusignani, M. (2010) Accidental falls in hospital inpatients: evaluation of sensitivity and specificity of two risk assessment tools. Journal of Advanced Nursing, 66(3):690-696.
27. 27. Lynn, P. (2015) Taylor Klinik Hemşirelik Becerileri. (Çeviri Edt: Bektaş, H.) Ankara: Nobel Akademi Yayıncılık. (Orijinal yayının basım yılı 2011). Syf:100.
28. 28. Mettelinge, T.R., Cambier, D., Calders, P., Noortgate, N., Delbaere, K. (2013) Understanding the relationship between type 2 diabetes mellitus and falls in older adults: a prospective cohort study, Plos One, 25;8(6).
29. 29. National Patient Safety Agency. (2007) The third report from the patient safety observatory slips, trips and falls in hospital. London, p. 7-69.
30. 30. Özden, D., Karagözoğlu, Ş., Kurukız, S. (2012) Hastaların iki ölçeğe göre düşme riskinin belirlenmesi ve bu ölçeklerin düşmeyi belirlemedeki duyarlılığı: pilot çalışma. Anadolu Hemşirelik ve Sağlık Bilimleri Dergisi, 15(1):80-88.
31. 31. Raeder, K., Siegmund, U.M.A., Grittner, U., Dassen, T., Heinze, H. (2010) The use of fall prevention guidelines in german hospitals a multilevel analysis. Journal of Evaluation in Clinical Practice, 16(3):464-469.
32. 32. Rafiq, M., McGovern, A., Jones, S., Harris, K., Tomson, C., Gallagher, H., Lusignan, S. (2014) Falls in the elderly were predicted opportunistically using a decision tree and systematically using a database-driven screening tool. Journal of Clinical Epidemiology, 67:877-886.
33. 33. Rosario, E.R., Kaplan, S.E., Khonsari, S., Patterson, D. (2014) Predicting and assessing fall risk in an acute inpatient rehabilitation facility. Rehabilitation Nursing, 39:86-93.
34. 34. Salgado, R., Lord, S.R., Ehrlich, F., Janji, N., Rahman, A. (2004) Predictors of falling in elderly hospital patients. Archives of Gerontology and Geriatrics, 38(3),213-219.
35. 35. Savcı, A., Bilik, Ö. (2014) Ortopedi ve travmatoloji kliniğinde geriatrik değerlendirme. Dokuz Eylül Üniversitesi Hemşirelik Yüksekokulu Elektronik Dergisi, 7(2):156-163.
36. 36. Savcı, C., Kaya, H., Acaroğlu, R., Kaya, N., Bilir, A., Kahraman, H., Gökerler, N. (2009) Nöroloji ve nöroşirürji kliniklerinde hastaların düşme riski ve alınan önlemlerin belirlenmesi. Maltepe Üniversitesi Hemşirelik Bilim ve Sanatı Dergisi, 2(3):19-25.
37. 37. Sibley, K.M., Voth, J., Munce, S.E., Straus, S.E., Jaglal, S.B. (2013) Chronic disease and falls in community-dwelling canadians over 65 years old: a population-based study exploring associations with number and pattern of chronic conditions, BMC Geriatrics, 14(22).
38. 38. Soyuer, F., Cankurtaran, F., Gültekin, M., Mirza, M., Ertürk, G. (2017) İdiopatik parkinson hastalarında düşme. Türk Nöroloji Dergisi, 23(1):9-14.
39. 39. Spoelstra, S.L., Given, B.A., Given, C.W. (2012) Fall prevention in hospitals: an integrative review. Clinical Nursing Research, 21(1):92-112.
40. 40. Şekeryapan, B., Balık, M.S., Öner, V., Güvercin, Y., Türkyılmaz, K. (2013) Görme bozukluğu ile ekstremite kırıklarının ilişkisi. Turkish Journal of Ophthalmology, 43:250-252.
41. 41. Tekin, L., Akarsu, S., Güzelküçük, Ü., Eroğlu, M. (2012) Yaşlılarda ilaç kullanımının denge, düşme ve kognitif duruma etkisi. Geriatri ve Geriatrik Nöropsikiyatri Dergisi, 3(1):8-11.
42. 42. Terzi, R., Terzi, H. (2013) Geriatrik hastalarda tekrarlayan düşmeler ile ilişkili faktörler. Türkiye Fiziksel Tıp ve Rehabilitasyon Dergisi, 16:96-101.
43. 43. Turner, J.P., Tervonen, H.E., Shakib, S., Singhal, N., Prowse, R., Bell, J.S. (2017) Factors associated with use of falls risk–increasing drugs among patients of a geriatric oncology outpatient clinic in Australia: a cross‐sectional study. Journal of Evaluation in Clinical Practice, 23(2):361-368.
44. 44. Ulus, Y., Akyol, Y., Tander, B., Durmuş, D., Bilgici, A., Kuru, Ö. (2013) The relationship between fear of falling and balance in community-dwelling older people. Turkish Journal of Geriatrics, 16(3):260-265.
45. 45. Wilding, M.J., Seegert, L., Rupcic, S., Griffin, M., Kachnowski, S., Parasuraman, S. (2013) Falling short: Recruiting elderly individuals for a fall study. Ageing Research Reviews, 12(2):552-560.
46. 46. World Health Organization. (2007) WHO global report on falls prevention in older age. WHO Library Cataloguing-in-Publication Data, France, p.1-47.
47. 47. Yörük, S. (2012) Balıkesir üniversitesi tıp fakültesi dahiliye kliniğinde yatan yaşlılarda düşme korkusu ve etkileyen faktörlerin incelenmesi. Adnan Menderes Üniversitesi Tıp Fakültesi Dergisi, 13(2):25-29.