Erken Gebelik Döneminde Yaşanan Bulantı Kusmanın Sıklığı ve Yaşam Kalitesine Etkisi

Öz

Amaç: Bu araştırma, erken gebelik döneminde yaşanan bulantı kusma sıklığı ve bulantı kusmanın yaşam kalitesine etkisini incelenmek amacıyla tanımlayıcı türde yapılmıştır. Yöntem: Araştırmanın örneklemini; Karaman il merkezinde bulunan Karaman doğum ve çocuk hastalıkları hastanesinin kadın doğum polikliniğine başvuran erken gebelik dönemi 5-16. haftalar arası 18-49 yaş grubu, 241 gebe oluşturmuştur. Verilerin toplanmasında araştırmacı tarafından oluşturulan 35 soruluk anket formu ve “SF-36 Yaşam kalitesi ölçeği” kullanılmıştır. Veriler 15-02-2012- 15-04-2012 tarihleri arasında araştırmacı tarafından gebelerle yüz yüze görüşme yöntemi ile toplanmıştır. Verilerin analizinde; sayı, yüzde, ortalama, standart sapma, Mann Whitney U analizi kullanılmıştır. Bulgular: Gebelerin %60.6’sında gebelikte bulantı kusma sorunu olduğu saptanmıştır. Gebelerin bulantı kusma durumu ile yaşam kalitesi alt boyutlarının tümü arasında anlamlı fark olduğu saptanmıştır (p<0,05). Gebelerin erken dönemde görülen bulantı kusmadan %56,2’sinin cinsel yaşamının etkilendiği, %74,7’sinin günlük fiziksel aktivitelerinin etkilendiği, %74’ünün günlük işlerinin etkilendiği saptanmıştır. BK’nın cinsel yaşama etkisi ile yaşam kalitesinin alt boyutlarından; fiziksel fonksiyon, fiziksel rol, ağrı, sosyal fonksiyon, emosyonel rol ve mental sağlık arasında, günlük fiziksel aktivitelere etkisi ile yaşam kalitesinin alt boyutlarından; fiziksel fonksiyon, ağrı, canlılık, sosyal fonksiyon ve mental sağlık arasında, günlük işlere etkisi ile yaşam kalitesinin alt boyutlarından; fiziksel fonksiyon, ağrı, canlılık ve mental sağlık arasında, anlamlı fark olduğu saptanmıştır (p<0,05). Sonuç: Sonuç olarak, erken gebelik döneminde yaşanan bulantı kusmanın yaşam kalitesini olumsuz yönde etkilediği ve bundan dolayı hemşirelik yaklaşımının; uygun destek ve eğitimi içermesi gerektiği söylenebilir.

Anahtar Kelimeler

• Gebelik,bulantı ve kusma

Kaynakça

1. 1. Abell TL, Riley CA. Hyperemesis gravidarum. Gastroenterology Clinics of North America. 1992;21(4):835-849.
2. 2. Ardahan M. Sosyal destek ve hemşirelik. A.Ü. HYO Derg. 2006;9(2):68-75.
3. 3. Attard CL, Kohli MA, Coleman S. The burden of illness of severe nausea and vomiting of pregnancy in the United States. Am J Obstet Gynecol. 2002;186:220-7.
4. 4. Avcı K, Pala K. Uludağ üniversitesi tıp fakültesinde çalışan araştırma görevlisi ve uzman doktorların yaşam kalitesinin değerlendirilmesi. U.Ü Tıp Fak Derg. 2004;30:2,81-85.
5. 5. Balcı E, Gün İ, Özçelik B, Öztürk A. Erciyes Üniversitesi Tıp Fakültesi kadın doğum polikliniğine başvuran gebelerin sevk ve sağlık ocaklarını kullanma durumu. Sağlık Bilimleri Dergisi 2005; 14(2): 91-6.
6. 6. Bıçakçı H. Doğum sonrası annelerin öz-bakım gücünün hastane taburculuğuna hazır oluşluklarına etkisi. Selçuk Üniversitesi Sağlık Bilimleri Enstitüsü Hemşirelik Anabilim Dalı.Yüksek Lisans Tezi. Konya, 2010.
7. 7. Cevrioğlu AS, Koçak İ. Hiperemezis gravidarum: Tanı ve tedavide güncel yaklaşımlar. TJOD Uzmanlık Sonrası Eğitim Derg. 2004;8:203-210.
8. 8. Davis M. Nausea and vomiting of pregnancy an evidence based review. Journal of Perinatal ve Neonatal Nursing. 2004;18(4):312-328.

9. 9. Efe H. Gebeliğin Kadın Cinselliği Üzerine Etkileri. Haseki Eğitim ve Araştırma Hastanesi Kadın Hastalıkları Doğum Kliniği, Uzmanlık Tezi, İstanbul, 2006.
10. 10. Ege E, Eryılmaz G. Erken gebelik dönemi bulantı kusması olan gebelerin günlük yaşam aktivitelerinin etkilenme durumunun incelenmesi. A.Ü HYO Derg. 2000;3(1):1-8.
11. 11. Gadsby R, Barnie-Adshead AM, Jagger C. A prospective study of nausea and vomiting during pregnancy. Br J Gen Pract. 1993;43:245-48.
12. 12. Gjerdingen D, Froberg DG, Fontaine P. The effects of social support on women’s health during pregnancy labor and delivery and the postpartum period. Fam Med 1991;23:370-375.
13. 13. Jueckstock JK, Kaestner R, Mylonas I. Managing hyperemesis gravidarum: A multimodal Challenge. BMC Medicine. 2010;8:46.
14. 14. Kılıçarslan S. Edirne şehir merkezindeki son trimester gebelerin sosyodemografik özellikleri, yaşam kalitesi, kaygı düzeyleri. Trakya Üniversitesi Aile Hekimliği Ana Bilim Dalı, Uzmanlık Tezi, Edirne, 2008.
15. 15. King TL, Murphy PA. Evidence-based approaches to managing nausea and vomiting in early pregnancy. J Midwifery Womens Health. 2009;54(6):430-444.
16. 16. Lacesse A, Rey E, Ferreia E, Morin C, ve Berard A. Validity of a modified pregnancy-unique quantification of emesis and nausea (PUQE) scoring index to assess severity of nausea and vomiting of pregnancy. American Journal of Obstetrics and Gynaecology. 2008;198(1):71.e1-71.e7.
17. 17. Lowdermilk DL, Perry SE, Bobak İM. Maternity and women's health care: Coping with nutrition-related discomforts of pregnancy. St. Louis: Mosby. 1997;182-183.
18. 18. Lwanga SK, Lemeshow S. Sample size determination in health studies: a practical manual. Geneva, World Health Organization. 1991;25.
19. 19. Miller F. Nausea and vomiting in pregnancy: The problem of perception - Is it really a disease? Am J Obstet Gynecol. 2002;186:182-3.
20. 20. Newman V, Fullerton JT, Anderson PO. Clinical Advances in the management of severe nausea and vomiting during pregnancy. JOGNN, 1993;22(6):483-490.
21. 21. O'Brien B, Zhou Q. Variables Related to nausea and vomiting during pregnancy. Birth. 1995;22:93-100.
22. 22. Okanlı A, Tortumluoğlu G, Kırpınar İ. Gebe Kadınların Ailelerinden Algıladıkları Sosyal Destek ile Problem Çözme Becerileri Arasındaki İlişki. Anadolu Psikiyatri Dergisi. 2003;4:98-105.
23. 23. Özçelik G. Aydın ilinde gebelikte yaşanan sağlık sorunları ve yasam kalitesi ile ilişkisi. Adnan Menderes Üniversitesi, Sağlık Bilimleri Enstitüsü, Yüksek Lisans tezi, Aydın, 2010.
24. 24. Söylemez F, Başkol N. Hiperemezis gravidarumda tiroid fonksiyonları. Kadın Doğum Dergisi. 1988;3:215-8.
25. 25. Taşkın L. Doğum ve kadın sağlığı hemşireliği 8. baskı, Ankara: Sistem Ofset Matbaacılık, 2007:251-274.
26. 26. Timur S, Kızılırmak A. Gebelerin Bulantı Kusma ile Baş Etme Yöntemleri. İ.Ü.F.N. Hem. Derg (2011) Cilt 19 - Sayı 3: 129-134
27. 27. TNSA (Türkiye Nüfus ve Sağlık Araştırması) 2008. Erişim adresi: http://www.hips.hacettepe.edu.tr/tnsa2008/data/TNSA-2008_ana_Rapor-tr.pdf. Erişim tarihi: 05.07.2012.
28. 28. Verberg MF, Gillott DJ, Al-Fardan N, Grudzinskas JG. Hyperemesis gravidarum, a literature review. Hum Reprod Update. 2005;11:527- 39.
29. 29. Weigel MM, Weigel RM. The association of reproductive history, demographic factors and alcohol and tobacco consumption with the risk of developing nausea and vomiting in early pregnancy. Am J Epidemiol. 1988; 127 562-570.