İntrakraniyal Basınç Artışının İnvaziv İzleminde Hemşirelik Yönetimi

Sultan Özkan; Ezgi Arslan

doi:10.54189/hbd.982023

İntrakraniyal Basınç Artışının İnvaziv İzleminde Hemşirelik Yönetimi

Öz

İntraktaniyal basınç, kafatası içinde yer alan organların oluşturduğu dinamik basınç olarak tanımlanmaktadır. Bu basıncın normal değeri yetişkinlerde 0-10 mmHg arasındadır. Kafatası içinde yer alan organların herhangi birinde ortaya çıkabilecek bir artış kompansasyon mekanizmaları ile dengelenemezse intrakraniyal basınç normal değerinin üstüne çıkmaktadır. İntrakraniyal basıncın 20 mmHg ve üzerine çıktığı durumlarda serebral kan akımı ve perfüzyonu bozulmaktadır. Bunun sonucunda beyinde serebral dokuda hiperkapni, hipoksi, asidoz, solunum şeklinde değişiklik, bilinç bozukluğu, pupil reflekslerinde azalma belirtileri görülmektedir. İlerleyen ve uzun süren intrakraniyal basınç artışı durumlarında serebral kan akımı durma noktasına gelir. İntrakraniyal basınç artışı riski olan (komada, ameliyat öncesi ve sonrası anevrizma gelişen, tümör, özellikle de fossa tümörlü) hastalarda basıncın invaziv yollarla izlemi önerilmektedir. İnvaziv yolla yapılan basınç izleminde nörolojik durum değerlendirmesi, monitorizasyon çıktılarının yorumlanması, monitorizasyon sisteminin devamlılığının sağlanması ve ortaya çıkabilecek komplikasyonlar yönünden hastaların takibi önemli hemşirelik girişimlerini oluşturmaktadır. Bu derlemenin amacı intrakraniyal basınç izlemi yapılan hastalarda hemşirelik bakımı konusunda güncel literatür bilgisini gözden geçirmek ve bakım yönetimi hakkında önerilerde bulunmaktır.

Anahtar Kelimeler

Kaynakça

1. American Association of Neuroscience Nurses (AANN). (2011). Care of the patient undergoing intracranial pressure monitoring/external ventricular drainage or lumbar drainage. Glenview (IL): American Association of Neuroscience Nurses, 1-38.
2. Brain Trauma Foundation (BTF), American Association of Neurological Surgeons (AANS), Congress of Neurological Surgeons, Joint Section on Neurotrauma and Critical Care, Bratton SL, Chestnut RM ve ark. (2007). Guidelines for Congress of Neurological Surgeons (CNS) AANS/CNS Joint Section on Neurotrauma and Critical care Management of Severe traumatic Brain Injury. 3rd ed. J Neurotrauma 24 Suplement 1, 37-65. DOI: 10.1089/neu.2007.9992
3. Çıtak A. (2011). İntrakraniyal Basınç Artışı ve Tedavisi. Türkiye Klinikleri J Pediatr Sci, 7 (1), 136-142.
4. Guiza F, Depreitere B, Piper I, Citero G, Chambers I, Jones PA, Lo TM, Enblad P, Nillson P, FeyenB, Jorens P, Maas A, Schuhmann MU, Donald R, Moss L, Van den Berghe G, Meyfroidt G. (2015). Visualizing the Pressure and Time Burden of Intracranial Hypertension in Adult and Paediatric Traumatic Brain Injury. Intensive Care Med, 41, 1067–1076. DOI: 10.1007/s00134-015-3806-1
5. Han J, Yang S, Zhang C, Zhao M, Li A. (2016). Impact of Intracranial Pressure Monitoring on Prognosis of Patients with Severe Traumatic Brain Injury: A PRISMA Systematic Review and Meta-analysis. Medicine, 95 (7), e2827. DOI: 10.1097/MD. 0000000000002827
6. Irwin RS ve Rippe JM. (Eds.). (2010). Manual of Intensive Care Medicine. Lippincott Williams & Wilkins.
7. İskender D ve Tekgündüz AİE. (2016). Kafa İçi Basınç Artışı Sendromu. Türkiye Klinikleri J Hematol-Special Topics 9(3), 26-30.
8. Lök U. (2020). İnvaziv İntrakraniyal Basınç Ölçümü. Gül M (Ed). Acil İnvaziv Girişimler. 1. Baskı. Ankara: Türkiye Klinikleri.

9. Mestecky AM, Brunker C, Connor J, Hanley C. (2007). Understanding the Monitoring of Intracranial Pressure: A Benchmark for Better Practice. British Journal of Neuroscience Nursing, 3(6):277.
10. Oddo M, Villa F ve Citerio G. (2012). Brain Multimodal Monitoring: An Update. Curr Opin Crit Care, 18(2), 111-118. DOI: 10.1097/MCC.0b013e32835132a5
11. Öztürk G ve Özbayır T. Eksternal Ventriküler Drenaj Takılması, Yönetimi ve Hemşirelik Bakımı: Rehberler Ne Diyor? Yoğun Bakım Hemşireliği Dergisi, 24(3), 209-216.
12. Sarıkaya A ve Şimşek AB. (2015). Beyin Cerrahisi Hastalarında Kafa İçi Basınç Artışı ve Hemşirelik Bakımı. Türkiye Klinikleri J Surg Nurs-Special Topics, 1(2), 8-21.
13. Schumacher L ve Chernecky CC. (2009). Saunders Nursing Survival Guide: Critical Care & Emergency Nursing E-Book. Elsevier Health Sciences.
14. Shen L, Wang Z, Su Z, Su Z, Qui S, Xu J, Zhou Y, Yan A, Yin R, Lu B, Nie X, Zhao S, Yan R. (2016). Effects of Intracranial Pressure Monitoring on Mortality in Patients with Severe Traumatic Brain Injury: A Meta-Analysis. PLoS One, 11:0168901. DOI:10.1371/journal.pone.0168901
15. Stocchetti N, Zoerle T ve Carbonara M. (2017). Intracranial Pressure Management in Patients with Traumatic Brain Injury: An Update. Current Opinion in Critical Care, 23(2), 110-114.
16. Uğraş GA. (2015). Kafa İçi Basınç Artışı ve Hemşirelik Bakımı. Öztekin SD, Editör. İçinde: Nöroşirürji Hemşireliği. İstanbul; Noel Tıp Kitabevleri.
17. Woodward S, Mestecky AM. (Eds.). (2010). Neuroscience nursing: evidence-based theory and practice. John Wiley & Sons.
18. Yuan Q, Wu X, Sun Y, Yu J, Li Z, Du Z, et al. (2015). Impact of Intracranial Pressure Monitoring on Mortality in Patients with Traumatic Brain Injury: A Systematic Review and Meta-analysis. J Neurosurg 122(3), 574-87. DOI: 10.3171/2014.10.JNS1460

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

Hemşirelik

Bölüm

Derleme

Yazarlar

Sultan Özkan
0000-0002-2013-8029
Türkiye

Ezgi Arslan ^*
0000-0001-6638-3903
Türkiye

Yayımlanma Tarihi

20 Nisan 2022

Gönderilme Tarihi

12 Ağustos 2021

Kabul Tarihi

3 Şubat 2022

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2022 Cilt: 5 Sayı: 1

DOI

https://doi.org/10.54189/hbd.982023

IZ

https://izlik.org/JA68AG85CC

Kaynak Göster

RIS / Bibtex

APA

Özkan, S., & Arslan, E. (2022). İntrakraniyal Basınç Artışının İnvaziv İzleminde Hemşirelik Yönetimi. Hemşirelik Bilimi Dergisi, 5(1), 47-53. https://doi.org/10.54189/hbd.982023

AMA

1.Özkan S, Arslan E. İntrakraniyal Basınç Artışının İnvaziv İzleminde Hemşirelik Yönetimi. HBD. 2022;5(1):47-53. doi:10.54189/hbd.982023

Chicago

Özkan, Sultan, ve Ezgi Arslan. 2022. “İntrakraniyal Basınç Artışının İnvaziv İzleminde Hemşirelik Yönetimi”. Hemşirelik Bilimi Dergisi 5 (1): 47-53. https://doi.org/10.54189/hbd.982023.

EndNote

Özkan S, Arslan E (01 Nisan 2022) İntrakraniyal Basınç Artışının İnvaziv İzleminde Hemşirelik Yönetimi. Hemşirelik Bilimi Dergisi 5 1 47–53.

IEEE

[1]S. Özkan ve E. Arslan, “İntrakraniyal Basınç Artışının İnvaziv İzleminde Hemşirelik Yönetimi”, HBD, c. 5, sy 1, ss. 47–53, Nis. 2022, doi: 10.54189/hbd.982023.

ISNAD

Özkan, Sultan - Arslan, Ezgi. “İntrakraniyal Basınç Artışının İnvaziv İzleminde Hemşirelik Yönetimi”. Hemşirelik Bilimi Dergisi 5/1 (01 Nisan 2022): 47-53. https://doi.org/10.54189/hbd.982023.

JAMA

1.Özkan S, Arslan E. İntrakraniyal Basınç Artışının İnvaziv İzleminde Hemşirelik Yönetimi. HBD. 2022;5:47–53.

MLA

Özkan, Sultan, ve Ezgi Arslan. “İntrakraniyal Basınç Artışının İnvaziv İzleminde Hemşirelik Yönetimi”. Hemşirelik Bilimi Dergisi, c. 5, sy 1, Nisan 2022, ss. 47-53, doi:10.54189/hbd.982023.

Vancouver

1.Sultan Özkan, Ezgi Arslan. İntrakraniyal Basınç Artışının İnvaziv İzleminde Hemşirelik Yönetimi. HBD. 01 Nisan 2022;5(1):47-53. doi:10.54189/hbd.982023