Prostat Cerrahisi Geçiren Hastalarda Üriner İnkontinans ve Yaşam Kalitesi

Öz

Giriş: Araştırma prostat cerrahisi geçiren hastalarda üriner inkontinas görülme sıklığını ve hastalerın yaşam kalitelerini belirlemek amacıyla yapılmıştır. Yöntem: Tanımlayıcı ve kesitsel tipteki araştırmaya, Türkiye'nin batı bölgesindeki bir üniversite hastanesinde, en az üç ay önce prostat cerrahisi geçiren ve ameliyat öncesi inkontinans şikayeti olmayan 100 hasta alındı. Veriler; Kişisel Bilgi Formu, SF-36 Yaşam Kalitesi Ölçeği ve Uluslararası İnkontinans Sorgulama Formu (ICIQ-SF) kullanılarak yüz yüze görüşme yöntemi ile toplandı. Verilerin değerlendirilmesinde; tanımlayıcı istatistikler, Kruskal Wallis, Mann Whitney U testleri ve Spearman korelasyon analizi kullanıldı. Bulgular: Araştırma kapsamına alınan hastaların %54’ü 68 yaş üzeri (yaş ortalaması: 68.15±8.83), %70’i evli, %98’i emekli ve %38’i üriner inkontinası olmadığını ifade etti. Hastaların SF-36 yaşam kalitesi alt boyut ölçek puanları genel olarak düşük; en düşük emosyonel rol güçlüğü (40.33±48.38) ve genel sağlık (40.89±18.27) olduğu saptandı. ICIQ-SF ölçeğinden aldığı puan ortalaması 6.60±6.19 olarak saptandı. Hastaların yaş ve eğitim durumu ile SF-36 yaşam kalitesi ölçeği tüm alt boyut puan ortalamaları ve ICIQ-SF puan ortalaması arasında anlamlı fark saptandı (p<0.05). Sonuç: Araştırmada, prostat cerrahisi uygulanan hastalarda, yaş arttıkça inkontinans sıklığının arttığı, inkontinans artıkça da yaşam kalitesinin azaldığı saptandı.

Anahtar Kelimeler

• cerrahi
• hemşirelik
• inkontinans
• prostatektomi
• yaşam kalitesi

Urinary Incontinence and Quality of Life in Patients Undergoing Prostate Surgery

Öz

Background: The study was conducted to determine the incidence of urinary incontinence and quality of life in patients undergoing prostate surgery. Methods: A study included 100 patients who had undergone prostate surgery at least three months ago and had no preoperative incontinence complaints in a university hospital. Data; was collected by face to face interview method using SF-36 Quality of Life Scale and International Incontinence Inquiry Form (ICIQ-SF). In evaluating data; descriptive statistics, Kruskal Wallis, Mann Whitney U tests, Spearman correlation analysis were used. Results: Patients included in the study 54% over 68 years of age, 70% married, 98% retired and 38% of did not have urinary incontinence. The SF-36 quality of life subscale scores of patients were generally low; the lowest emotional role difficulty (40.33±48.38) and general health (40.89±18.27) were found. The mean score obtained from ICIQ-SF scale was determined as 6.60 ± 6.19. There was a significant difference between age and educational status of patients and the total ICIQ-SF score of SF-36 quality of life subscale scores. Conclusion: In the study, it was found that frequency of incontinence raised as the age raised in patients, and the quality of life reduced as incontinence raised.

Anahtar Kelimeler

• incontinence
• quality of life
• nursing
• surgery
• prostatectomy

Kaynakça

1. Ardahan, M, Bayık Temel, A. (2006). Prostat Kanserli Hastalarda Yaşam Kalitesi İle Sağlıklı Yaşam Biçimi Davranışı İlişkisi, Ege Üniversitesi Hemşirelik Yüksek Okulu Dergisi, 22 (2), 1-14.
2. Ayhan, H, İyigün, E, Göktaş, S, Hatipoğlu, S. (2008). Radikal Prostatektomi Geçiren Erkeklerin Yaşadığı Güçlükler, Gülhane Tıp Dergisi, 50, 180-189.
3. Bayraktar, N, Aydın, N. (2018). Prostat Tümörlerinde Cerrahi ve Bakım, Turkiye Klinikleri J Surg Nurs-Special Topics, 4(2), 123-8.
4. Burnett, AL, Mostwin, JL. (1998). In situ anatomical study of the male urethral sphincteric complex: Relevance to continence preservation following majör pelvic surgery. J Urol, 160:1301–1306.
5. Burt, J, Caelli, K, Moore, K, Anderson, M. (2005). Radical prostatectomy: men’s experiences and postoperative needs, J Clin Nurs, 14, 883-890.
6. Chao, R, Mayo, ME. (1995) Incontinence after radical prostatectomy: Detrusor or sphincteric causes. J Urol, 154, 16–18.
7. Hsu, LF, Liao, YM, Lai, FC, Tsai, PS. (2016). Radikal prostatektomi sonrası üriner inkontinansı olan hastalarda biofeedback destekli pelvik taban kas eğitiminin faydalı etkileri, sistematik bir gözden geçirme ve metaanaliz, Uluslararası Hemşirelik Araştırmaları Dergisi, 60,99–111, doi:10.1016/j.ijnurstu,2016,03,013.
8. Hunskaar, S, Sandvik, H, One hundred and fifty men with urinary incontinence, III. Psychosocial consequences, Scand J Prim Health Care 1993,11(3),193-196.

9. İlçe A, Ayhan, F. (2011). Yaşlılarda Üriner ve Fekal İnkontinansın Belirlenmesi, Yaşam Kalitesine Etkisi: Bilgilendirme ve Eğitim, Anatol J Clin Investig, 5(1), 15-23.
10. Kao, T C, Cruess, DF, Garner, D, Foley J, Seay T, Friedrichs P, Thrasher J B, Mooneyhan R D, McLeod D G, Moul J W. (2000). Multicenter patient selfreporting questionnaire on impotence, incontinence and stricture after radical prostatectomy, J Urol, 163(3),858-864.
11. Kikuchi, A, Kaıjun, N, İkeda, Y, Hazowa, A, Nakagawa, H, Guo, H, Matsuda, KO, Yang, G, Farmawati, A, Sami, A, Arai, Y, Tsuji, I, Nagotomi, R. (2007). Association Between Physical Activity and Urinary İncontinence in a Community- Based Elderly Population Aged 70 years and over, European Urology, 52(3), 868-75.
12. Koçyiğit, H, Aydemir, Ö, Fişek G, Ölmez N, Memiş A. (1999). Kısa Form-36 (KF-36)’nın Türkçe versiyonunun güvenilirliği ve geçerliliği, Romatizmal hastalığı olan bir grup hasta ile çalışma, İlaç ve Tedavi Dergisi, 12, 102-106.
13. Namiki, S, Tochigi, T, Kuwahara, M, Ioritani N, Terai A, Numata I, Satoh M, Saito S, Koinuma N, Arai Y. (2004) Health related quality of life in Japanese men after radical prostatec-tomy or radiation therapy for localized prostate cancer, Int J Urol, 11, 619-627.
14. Özcan M, Kapucu, S. (2014). Üriner İnkontinansı Olan Geriatrik Hastalara Hemşirelik Yaklaşımı, Hacettepe Üniversitesi Hemşirelik Fakültesi Dergisi,101–109.
15. Rassweiler, J, Teber, D, Kuntz, R, Hofmann R. (2006). Complications of transurethral resection of the prostate (TURP) incidence, management, and prevention. Eur Urol, 50, 969-979.
16. Roehrborn, CG. (2005). Benign prostatic hyperplasia: an overview. Rev Urol, 7, 3-14.
17. Shu-Jie, X., Di, C., ve Qi, J. (2012). An overview of prostate diseases and their characteristics specific to Asian men. Asian J Androl, 14(3): 458–464. doi: 10.1038/aja.2010.137.
18. Singla, N, Singla, AK. (2014). Post-prostatectomy incontinence, Etiology, evaluation and management. Turkish Journal of Urology, 40, 1-8.
19. Temeltaş, G, Yüksel, M. Bilgehan, Tatlı, V, Gümüş, B. (2013). Prostatektomi Sonrası Oluşan İnkontinans Tedavisinde Uygulanan Artifisyal Üriner Sfinkter İmplantasyonunun Etkinliğinin Değerlendirilmesi, The Cystoscope, 1, 22- 26.
20. Vidmar, R, Marcq, G, Flamand, V, Fantoni, JC, Hénon, F, Villers, A, Ouzzane, A. (2017). Tekrarlayan prostat kanseri için kurtarma radikal prostatektomi: morbidite, onkolojik ve fonksiyonel sonuçlar. Progres en Urologie, 27, 458-466. doi:10.1016.
21. Ware, JE, Sherbourne, CD. (1992). The MOS 36-item short-form health survey (SF-36), I. Conceptual framework and item selection, Med Care, 30, 473-483.
22. World Health Organization. The constitution of the WHO. WHO Chronicle, 1947; 1: 29.
23. Yavuz Karamanoğlu, A, Yavuz Van Giersbergen, M, Zümrütbaş, A.E. 16 -17 Ekim 2017. Urinary incontinence experiences of patients after radical prostatectomy. 27th Surgical Nursing Nurse Education Conference, Dubai, Birleşik Arap Emirlikleri, 6, 31.
24. Yencilek, F, Koca, O, Kuru, M. (2018). Prostat Kanserinde Tanı, Nucl Med Semin, 4, 163-173.