Derleme

GIDA GÜVENLİĞİ SİSTEMLERİNDE İZLENEBİLİRLİK; GIDA TEDARİK ZİNCİRİNDE SÜRDÜRÜLEBİLİR YENİ YAKLAŞIMLAR

Cilt: 8 Sayı: 1 30 Haziran 2026
PDF İndir
TR EN

GIDA GÜVENLİĞİ SİSTEMLERİNDE İZLENEBİLİRLİK; GIDA TEDARİK ZİNCİRİNDE SÜRDÜRÜLEBİLİR YENİ YAKLAŞIMLAR

Öz

Gıda güvenliği, modern gıda tedarik zincirlerinin karşılaştığı en önemli zorluklardan biridir. Bilgi kirliliği, taklit ve tağşiş gibi sorunlar, tüketicilerin güvenilir ve sağlıklı gıdaya erişimini zorlaştırarak doğru gıda tercihlerini etkileyebilir. Bu nedenle, tüketicilere güvenilir ve doğru bilgi sunmak hayati öneme sahip faktörler arasındadır. Gıda izlenebilirlik sistemleri, gıda ürünlerinin üretimden tüketime kadar olan süreçlerini şeffaf ve detaylı bir şekilde izleyerek ürünlerin hammadde kaynaklarını, üretim süreçlerini, depolama koşullarını ve dağıtım ağlarını kaydederek herhangi bir aşamada oluşabilecek sorunların hızlı bir şekilde tespit edilmesine olanak sağlar. Böylece, gıda sahteciliği ve gıda kontaminasyonu gibi riskler minimize edilir ve ürün geri çağırma süreçleri daha etkin bir şekilde yönetilebilir. Son yıllarda, izlenebilirlik sistemlerinde akıllı gıda ambalajları, Hiperspektral görüntüleme (HSI), CRISPR-Cas tabanlı tespit yöntemleri, Blok zincir teknolojisi, Nesnelerin interneti (loT), büyük veri analitiği, E-burun, E-dil gibi yenilikçi yaklaşımlar kullanılmaktadır. Örneğin, blok zincir, verilerin güvenli ve değiştirilemez bir şekilde saklanmasını sağlarken, IoT cihazları gerçek zamanlı veri toplayarak gıdaların üretim ve depolama koşullarını izler. Hiperspektral görüntüleme, gıdaların dış görünüşlerinden bir tarama yaparak tekstürel gıda kusurlarını tespit etmeye olanak sağlamaktadır. Akıllı ambalajlar ile biyosensörler, gıda maddelerinin kalite ve güvenlik parametrelerini hassas bir şekilde ölçerken büyük veri analitiği, bu verilerin analiz edilerek anlamlı bilgiler elde edilmesini sağlar. Sonuç olarak gelecekte, bu sistemlerin daha da geliştirilmesi ve yaygınlaşması, gıda endüstrisi için sektörel güvenilirliğin artırılarak, tüketicilerin güvenli gıda erişimini, sürdürülebilirliği ve sağlığının korunmasında stratejik bir öneme sahiptir. Gıda endüstrisi, bu konulardaki yeni gelişmeleri ele alarak tüketicilerin daha güvenilir, helal ve sağlıklı gıda tercihlerini desteklemelidir.

Anahtar Kelimeler

Kaynakça

  1. Abao, R. P., Malabanan, C. V., & Galido, A. P. (2018). Design and development of foodgo: A mobile application using situated analytics to augment product information. Procedia Computer Science, 135, 186-193. https://doi.org/10.1016/j.procs.2018.08.165
  2. Ahmed Osman, O. (2023). Fraud on Halal Food: Principles, Quality Challenges, and Safety Concerns. In Halal and Kosher Food: Integration of Quality and Safety for Global Market Trends (pp. 131-144). Cham: Springer International Publishing. https://doi.org/10.1007/978-3-031-41459-6_11
  3. Ahn, J., Williamson, J., Gartrell, M., Han, R., Lv, Q., & Mishra, S. (2015). Supporting healthy grocery shopping via mobile augmented reality. ACM Transactions on Multimedia Computing, Communications, and Applications (TOMM), 12(1s), 1-24. https://doi.org/10.1145/28082
  4. Akbar, J., Gul, M., Jahangir, M., Adnan, M., Saud, S., Hassan, S., ... & Fahad, S. (2023). Global trends in halal food standards: A review. Foods, 12(23), 4200. https://doi.org/10.3390/foods12234200
  5. Alfian, G., Syafrudin, M., Farooq, U., Ma'arif, M. R., Syaekhoni, M. A., Fitriyani, N. L., ... & Rhee, J. (2020). Improving efficiency of RFID-based traceability system for perishable food by utilizing IoT sensors and machine learning model. Food Control, 110, 107016. https://doi.org/10.1016/j.foodcont.2019.107016
  6. Alharbi, L. S., Almashari, R., Alterary, S. S., Elha-di, A. M., El-Tohamy, M. F., & Ghubayri, W. A. (2026). Innovative Smart Packaging for Fresh Food Monitoring Using Green Silver and Titanium Dioxide Nanoparticles. Materials Today Communications, 114720. https://doi.org/10.1016/j.mtcomm.2026.114720
  7. Al-Mahmood, O. A., & Fraser, A. M. (2023). Perceived challenges in implementing halal standards by halal certifying bodies in the United States. Plos one, 18(8), e0290774. https://doi.org/10.1371/journal.pone.0290774
  8. Arshad, H., Obeidy, W. K., & Abidin, R. Z. (2017). An interactive application for halal products identification based on augmented reality. International Journal on Advanced Science, Engineering and Information Technology, 7(1), 139-145. https://doi.org/10.18517/ijaseit.7.1.1793

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

Gıda Mühendisliği

Bölüm

Derleme

Yayımlanma Tarihi

30 Haziran 2026

Gönderilme Tarihi

25 Mayıs 2026

Kabul Tarihi

28 Haziran 2026

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2026 Cilt: 8 Sayı: 1

Kaynak Göster

APA
Sağlam, K., & Tepe, M. (2026). GIDA GÜVENLİĞİ SİSTEMLERİNDE İZLENEBİLİRLİK; GIDA TEDARİK ZİNCİRİNDE SÜRDÜRÜLEBİLİR YENİ YAKLAŞIMLAR. Helal ve Etik Araştırmalar Dergisi, 8(1), 66-85. https://doi.org/10.51973/head.1958681
AMA
1.Sağlam K, Tepe M. GIDA GÜVENLİĞİ SİSTEMLERİNDE İZLENEBİLİRLİK; GIDA TEDARİK ZİNCİRİNDE SÜRDÜRÜLEBİLİR YENİ YAKLAŞIMLAR. HEAD. 2026;8(1):66-85. doi:10.51973/head.1958681
Chicago
Sağlam, Kübra, ve Melek Tepe. 2026. “GIDA GÜVENLİĞİ SİSTEMLERİNDE İZLENEBİLİRLİK; GIDA TEDARİK ZİNCİRİNDE SÜRDÜRÜLEBİLİR YENİ YAKLAŞIMLAR”. Helal ve Etik Araştırmalar Dergisi 8 (1): 66-85. https://doi.org/10.51973/head.1958681.
EndNote
Sağlam K, Tepe M (01 Haziran 2026) GIDA GÜVENLİĞİ SİSTEMLERİNDE İZLENEBİLİRLİK; GIDA TEDARİK ZİNCİRİNDE SÜRDÜRÜLEBİLİR YENİ YAKLAŞIMLAR. Helal ve Etik Araştırmalar Dergisi 8 1 66–85.
IEEE
[1]K. Sağlam ve M. Tepe, “GIDA GÜVENLİĞİ SİSTEMLERİNDE İZLENEBİLİRLİK; GIDA TEDARİK ZİNCİRİNDE SÜRDÜRÜLEBİLİR YENİ YAKLAŞIMLAR”, HEAD, c. 8, sy 1, ss. 66–85, Haz. 2026, doi: 10.51973/head.1958681.
ISNAD
Sağlam, Kübra - Tepe, Melek. “GIDA GÜVENLİĞİ SİSTEMLERİNDE İZLENEBİLİRLİK; GIDA TEDARİK ZİNCİRİNDE SÜRDÜRÜLEBİLİR YENİ YAKLAŞIMLAR”. Helal ve Etik Araştırmalar Dergisi 8/1 (01 Haziran 2026): 66-85. https://doi.org/10.51973/head.1958681.
JAMA
1.Sağlam K, Tepe M. GIDA GÜVENLİĞİ SİSTEMLERİNDE İZLENEBİLİRLİK; GIDA TEDARİK ZİNCİRİNDE SÜRDÜRÜLEBİLİR YENİ YAKLAŞIMLAR. HEAD. 2026;8:66–85.
MLA
Sağlam, Kübra, ve Melek Tepe. “GIDA GÜVENLİĞİ SİSTEMLERİNDE İZLENEBİLİRLİK; GIDA TEDARİK ZİNCİRİNDE SÜRDÜRÜLEBİLİR YENİ YAKLAŞIMLAR”. Helal ve Etik Araştırmalar Dergisi, c. 8, sy 1, Haziran 2026, ss. 66-85, doi:10.51973/head.1958681.
Vancouver
1.Kübra Sağlam, Melek Tepe. GIDA GÜVENLİĞİ SİSTEMLERİNDE İZLENEBİLİRLİK; GIDA TEDARİK ZİNCİRİNDE SÜRDÜRÜLEBİLİR YENİ YAKLAŞIMLAR. HEAD. 01 Haziran 2026;8(1):66-85. doi:10.51973/head.1958681