Araştırma Makalesi

I. Dünya Savaşı'nın Medresetü'l‑Kudat Faaliyetleri Üzerindeki Etkisine Bir Örnek: Giriş İmtihanlarının Değerlendirmesi

Cilt: 5 Sayı: 5 28 Aralık 2023
PDF İndir
EN TR

I. Dünya Savaşı'nın Medresetü'l‑Kudat Faaliyetleri Üzerindeki Etkisine Bir Örnek: Giriş İmtihanlarının Değerlendirmesi

Öz

Bu çalışmada; I. Dünya Savaşı'nın Medresetü'l‑Kudat üzerindeki etkisi tetkik edilecektir. Bu amaçla giriş imtihanlarına katılma hakkı kazananlara ait tespit edilebilen listeler incelenecek, listeler bağlamında I. Dünya Savaşı öncesi ve sonrası farklılıklardan savaşın medrese üzerindeki tesirleri anlaşılmaya çalışılacaktır. Çalışmanın amacı, Medresetü'l‑Kudat üzerinden İstanbul medreselerinin ve talebelerinin savaş dönemindeki durumları hakkında fikir sahibi olmaktır. Medresetü'l‑Kudat, 1855‑1924 tarihleri arasında Osmanlı İmparatorluğu'nun hâkim ihtiyacını büyük ölçüde karşılayan en yüksek dereceli medresedir. Tanzimat sonrası merkezileştirme çabalarından, adliye teşkilatı personelinin yetiştirilmesi ve atanması hususu da etkilenmiştir. İnceleyeceğimiz kurum, yargı mensuplarının merkezi olarak atanabilmeleri ve belli bir kalitenin sağlanması için oluşturulmuştur. Medresetü'l‑Kudat, imparatorluğun son yetmiş yılında eğitim veren en yüksek seviyeli hukuk eğitimi kurumudur. 400'e yakın talebenin müracaat ettiği ve çoğunlukla 20 ila 30 arası öğrenci alan bu okul, medreseler tarihinde önemli bir yere sahiptir. Müracaat edenlerin belli bir eğitim seviyesinin üzerinde olması ve imtihanların zorluk derecesi, ele alacağımız listelerin güvenilirlik oranını arttırmaktadır. Çalışma, müracaatlara rağmen katılım oranları ve katılanların aldıkları sonuçlardaki değişimi ortaya çıkaracaktır.

Anahtar Kelimeler

Medrese , Kudat , Nüvvab , Hukuk , Eğitim

Kaynakça

  1. Arşiv Kaynakları TC. Cumhurbaşkanlığı Devlet Arşivleri Başkanlığı Osmanlı Arşivi (BOA)(Belge referans bilgileri dipnotlarda gösterilmiştir.)
  2. Hariciye Nezareti, Siyasi (HR. SYS) İrade, Dâhiliye (İ. DH) İrade, Meclis‑i Mahsus (İ. MMS)
  3. İstanbul Müftülüğü, Meşihat Arşivi Defterleri, Fon 1 (İSTM. MŞH.DFT2.d)
  4. Sadaret, Mukavelenameler (A. DVN.MKL)
  5. Sadaret, Mühimme Kalemi Evrakı (A. MKT. MHM)
  6. Yıldız, Perakende, Meşihat Dairesi Maruzatı (Y. PRK. MŞ)
  7. TC. Cumhurbaşkanlığı Devlet Arşivleri Başkanlığı Cumhuriyet Arşivi (BCA)
  8. Milli Eğitim Bakanlığı (MEB) Eğitim Danışmanlığı Merkezi Arşivi (EDAM)
  9. İslam Araştırmaları Merkezi Arşivi (İSAM)
  10. İstanbul Üniversitesi Nadir Eserler Kütüphanesi Arşivi

Kaynak Göster

Chicago
Aksoy, Kemal Faruk. 2023. “I. Dünya Savaşı’nın Medresetü’l‑Kudat Faaliyetleri Üzerindeki Etkisine Bir Örnek: Giriş İmtihanlarının Değerlendirmesi”. Hazine-i Evrak Arşiv ve Tarih Araştırmaları Dergisi 5 (5): 111-27. https://doi.org/10.59054/hed.1351803.