Devlet Arşivleri Başkanlığı Osmanlı Arşivi'ndeki Erken Dönem Defterlerde Geriye Dönük Ebru Kullanımı, Ebruların Tarihlendirilmesi ve Su Bazlı Ebrular

Bu çalışma ile Devlet Arşivleri Başkanlığı Osmanlı dönemi defterleri ile sınırlı olmak kaydıyla erken dönem Osmanlı ebru tekniği hakkında bir değerlendirme yapmak amaçlanmıştır. Bunun için, Devlet Arşivleri Başkanlığının Osmanlı dönemine ait tüm tasniflerinde, 1650 yılına kadar görüntüsüne erişilebilen defterler taranarak ebru kullanılmış defterler tespit edilmiştir. Tarama sırasında daha sonra ki bir tarihte yapılmış olmalarına rağmen geriye dönük kullanıldıkları belirlenen çok sayıda ebruyla karşılaşılmış, bu ebruların geriye dönük kullanıldıklarına ilişkin kanıtlar ortaya konmuştur. Aralarında Osmanlı Arşivindeki tarihlenebilen en eski ebru da dahil olmak üzere kıvamı artırılmaksızın doğrudan su üzerinde yapıldığı değerlendirilen birçok ebru tespit edilmiş, bu ebruların bulunduğu defterlerin bir envanteri oluşturularak özellikleri belirlenmiş ve yapımlarında kullanılan teknik ve ortaya çıkan sonuçlar açısından bir Japon kâğıt bezeme sanatı olan suminagashi ile kıyaslamaları yapılarak XVI. yüzyıl ve öncesinde kullanılan ebru tekniği hakkında bilinenler güncellenmiştir.

The aim of this study is to reveal information about early Ottoman marbling techniques limited with the material in the State Ottoman Archive. The bound material in all classifications of Ottoman Archive were scanned until 1650 and those containing marbled papers were identified. The marbled papers used in these bound material were classified according to the criteria determined. During the scanning process, many marbled papers used retrospectively, as well as many marbled papers that were considered to have been made directly on pure water (water based), including probably the oldest datable marbled paper in the Ottoman Archive were identified. Reasons for excluding some of the papers due to retrospective use were revealed and an inventory of bound material in the Ottoman Archive in which water based marbled papers used was created. Characteristics of these papers were determined and a comparison with Suminagashi which is a Japanese paper decorating art was realized based on the techniques used in their production and the resulting patterns.