Arşivlerin Tarihî ve Felsefi Bağlamını Jacques Derrida Üzerinden Okumak
Öz
Bu makale, arşiv kavramının tarihî ve felsefi bağlamını Jacques Derrida’nın arşivlere dair yaklaşımlarını merkeze alarak incelemektedir. Derrida en temelde; arşivlerin sadece tarihin tarafsız kayıtlarını içeren bir organizasyon olmayıp, tarihsel bilginin öncelenmesi, seçilmesi, düzenlenmesi ve dışta tutulması gibi birbirini etkileyen süreçleri yansıtan karmaşık ve ideolojik bir yapı olduğunu belirtmiştir. Derrida; 1996 yılında yayımlanan “Archive Fever: A Freudian Impression” adlı eserinde arşivlerin muhtevasında “içerilmenin” ve “dışta tutulmanın” “sessizliklerin” ve “bastırılmış anlatıların” açığa çıkarılmayı bekleyen gizil unsurlar olduğunu ve bu unsurların keşfedilmeleri ve yeniden bir okumaya tabi tutulmaları vesilesiyle tarihî hadiselerin gölgede kalan yönlerinin açığa çıkarılabileceğini vurgulamıştır. Derrida arşivlerin ontolojisinde sadece “hatırlamanın” değil aynı zamanda “unutmanın” da içkin olduğunu iddia etmiştir.
Anahtar Kelimeler
Arşiv, Jacques Derrida, Yapısöküm, Fenomenoloji
Etik Beyan
Etik beyan gerekmemektedir.
Kaynakça
- Arnold, John H.: “Talking with Ghosts: Rancière, Derrida and the Archive.” Journal of Medieval History, 48, no. 2 (2022): 235-249.
- Brothman, Brien: “The Limits of Limits: Derridean Deconstruction and the Archival Institution.” Archivaria, 36 (Autumn 1993): 205-220.
- Ertuğrul, Tacettin: “Jacques Derrida'nın Arşiv Humması”, içinde Arşivcilikte Yeni Yaklaşımlar Yeni Yöntemler, Kadın Eserleri Kütüphanesi ve Bilgi Merkezi Vakfı & Beykoz Üniversitesi, 2023. s. 211-305.
- Derrida, Jacques: Gramatoloji. Çev. İsmet Birkan. Ankara: BilgeSu Yayıncılık, 2010.
- Derrida, Jacques: Marx’ın Hayaletleri. Çev. Alp Tümertekin. İstanbul: Ayrıntı Yayınları, 2019.
- Derrida, Jacques: Paper Machine. Translated by Rachel Bowlby. Stanford, CA: Stanford University Press, 2005.
- Derrida, Jacques: Platon’un Eczanesi. Çev. Zeynep Direk. İstanbul: Pinhan Yayıncılık, 2012.
- Derrida, Jacques: “Archive Fever: A Freudian Impression.” Diacritics, 25, no. 2 (Summer 1995): 9-63.
- Derrida, Jacques: Specters of Marx: The State of the Debt, the Work of Mourning and the New International, Translated by Peggy Kamuf. London: Routledge, 1994.
- Derrida, Jacques: The Post Card: From Socrates to Freud and Beyond, trans. Alan Bass, University of Chicago Press, 1987.
