Libohovalı Ahmed Müfid Bey’in Diplomatik ve Siyasi Faaliyetleri (1897-1912)

1876-1927 yılları arasında yaşayan Ahmed Müfid, Sultan II. Abdülhamid ve bilhassa II. Meşrutiyet Dönemi'nde adından söz ettirmiş bir devlet adamıdır. Aynı zamanda Balkanlardaki son Osmanlı toprağı olan Arnavutluk'un bağımsız bir devlete dönüşüm serüveninin bir parçası olmuştur. Öte yandan Tepedelenli Ali Paşa'nın (ö. 1822) sülalesinden olan Ahmed Müfid, Yanya'da söz sahibi ve varlıklı bir ailenin ferdiydi. Beyzade ailesinin son kuşak temsilcilerinden olan genç Ahmed Müfid, kardeşlerini gölgede bırakarak vatandaşı olduğu Osmanlı'da sefaret kâtipliği, şehbenderlik ve mebusluk görevlerinde bulunmuştur. 31 Mart Vakası'nda Yunanistan'a kaçmıştır. II. Meşrutiyet'te iki dönem Ergiri mebusu olarak görev yapmıştır. Arnavutluk isyanlarını teşvik etmiş ve Meclis-i Mebusanda konuşulan Arnavutluk meselelerinde önemli roller oynamıştır. Bununla birlikte İttihat ve Terakki Cemiyetine karşı oluşan olan muhalefet saflarına katılmış ve imparatorluk içinde adem-i merkeziyetçiliği desteklemiştir. Arnavutluk'taki hayatı ayrı bir araştırma konusu olduğundan bu makalede Ahmed Müfid Bey'in 1912 yılından önceki siyasi faaliyetleri incelenmiştir. Bu çalışma Osmanlı arşiv belgeleri ışığında, XIX. yüzyılın sonunda, XX. yüzyıl başlarında Balkanlarda deneyimlenen çalkantılı olaylar ile Ahmed Müfid Bey'in çoklu kimlikleri arasındaki paralelliği “imparatorluk biyografisi” yaklaşımını kullanarak göstermeyi hedefliyor.

Ahmed Mufid, who lived between 1876 and 1927, was a statesman who made a name for himself during the reign of Sultan Abdülhamid II and especially during the Constitutional Monarchy. He was also a part of the transformation of Albania, the last Ottoman territory in the Balkans, into an independent state. On the other hand, Ahmed Mufid, a member of Tepedelenli Ali Pasha’s clan, was a member of a wealthy and influential family in Ioannina. The young Ahmed Mufid, one of the last generation representatives of the beyzâde family, outshone his brothers and served as a clerk of the embassy, a city councillor and a parliamentarian in the Ottoman Empire, where he was a citizen. During the 31 March Incident, he fled to Greece because his name was implicated in suspicion. Finally, he served as a member of parliament for Ergiri for two terms in the Second Constitutional Monarchy. He Encouraged Albanian revolts and played an important role in Albanian issues discussed in the Assembly of Parliament. He also joined the ranks of the opposition to the Committee of Union and Progress and supported decentralization within the empire. Since his life in Albania is a separate research topic, this article examines Ahmed Müfid Bey’s political activities before 1912. In the light of previously unused Ottoman archival documents, this study aims to show the parallelism between the turbulent events experienced in the Balkans in the late 19th and early 20th centuries and Ahmed Mufid Bey's multiple identities, using an “imperial biography” approach.