Araştırma Makalesi

Osmanlı Arşivine İntikal Etmeyen Osmanlı Evrakı

Cilt: 7 Sayı: 7 30 Haziran 2025
PDF İndir
EN TR

Osmanlı Arşivine İntikal Etmeyen Osmanlı Evrakı

Öz

Osmanlı Devleti, vatandaşının hukukunu korumak, devletlerarası ilişkileri ile ilgili konuları kayıt altına almak ve kendi sisteminin devamlılığını sağlamak için kayıt tutmaya çok önem vermiştir. Bunun sonucunda külliyetli bir evrak birikmiştir. Ancak devletin sıkıntılı zamanlar yaşamaya başladığı son dönemi ile Cumhuriyet'in ilk dönemlerinde evrakın muhafazasında gösterilen ihmal, bu külliyetli evrakın tamamının Osmanlı Arşivine intikal etmesine mâni olmuştur. Evrakın günümüzde Osmanlı Arşivine intikal etmemesinin başlıca sebepleri İstanbul'daki Bâbıâlî yangınları ile taşradaki hükûmet konakları yangınları, sağlıksız mahzenlerde tutulan evrakın, ilgisizlikten kaynaklı yağmur, nem, rutubet gibi sebeplerle yok olması, 1931 yılında bir milyondan fazla evrakın hurda kâğıt niyetiyle Bulgaristan'a satılması, Osmanlı Devleti'nin savaşlarda kaybettiği topraklarda evrakının kalması ve zaman zaman yapılan belge imha uygulamalarıdır.

Anahtar Kelimeler

Hazine-i Evrâk , Bâbıâli Yangınları , Osmanlı Arşivi , Bulgaristan , İmha

Kaynakça

  1. 1. Arşiv Kaynakları 1.1. Cumhurbaşkanlığı Devlet Arşivleri Başkanlığı Osmanlı Arşivi (BOA)
  2. Ali Emiri Sultan Mehmed II (AE.SMMD.II.), 1/2, 1/26.
  3. Ali Emiri Sultan Murad I (AE.SMRD.I.), 1/11.
  4. Bâb-ı Âlî Evrak Odası (BEO), 3563/267166, 3564/267283, 3564/267285, 3567/267516, 3701/277547, 4250/318696.
  5. Bâb-ı Âli Evrak Odası, Ayniyat Defterleri (BEOAYN.d), 769/51, 770/29. Bâb-ı Âsafî, Dîvân-ı Hümâyûn Sicillâtı Mühimme Defterleri (A.{DVNSMHM.d), 1, 183/11. Cevdet Maliye (C.ML), 39/1756. Dâhiliye Nezâreti İdare (DH.İD), 61/41.
  6. Dâhiliye Nezâreti İdare-i Umumiye Ekleri (DH.İ.UM.EK), 29/22.
  7. Dâhiliye Nezâreti Mebâni-i Emiriye Hapishâneler Müdüriyeti, (DH.MB.HPS), 79/45.
  8. Dâhiliye Nezâreti Mektubî Kalemi, (DH.MKT), 1775/145, 1802/60, 1989/49, 2105/32, 2247/91, 3/11.
  9. Dâhiliye Nezâreti Emniyet-i Umumiye Müdüriyeti Muhasebe Kalemi, (DH.EUM.MH), 27/1.
  10. Dâhiliye Nezâreti Mütenevvia, (DH.MTV), 47/4.

Kaynak Göster

Chicago
Sayin, Vahap. 2025. “Osmanlı Arşivine İntikal Etmeyen Osmanlı Evrakı”. Hazine-i Evrak Arşiv ve Tarih Araştırmaları Dergisi 7 (7): 29-54. https://doi.org/10.59054/hed.1676792.