Devlet Arşivlerinde Sağlama Politikası

State Archives determine their mission and vision by taking into account the scope of their archival holdings and their areas of influence. In order to achieve the goals outlined in these mission and vision statements, they develop various policy documents concerning archival practices and procedures, in accordance with the legislation to which they are subject. These policies define the principles and methods by which all activities falling within the responsibilities of State Archives are to be carried out. Another significant feature of State Archive policies is their coherence and sustainability. Among these, the acquisition policy stands out as an overarching policy that underpins the scope and nature of all other archival policies. Moreover, like other policies, the acquisition policy not only guides the activities of State Archives but also plays a determinative role in archival-related processes across all obliged institutions. This study provides a comprehensive analysis of the legal framework that has, from past to present, influenced the acquisition methods and scope of State Archives in Turkiye. Additionally, the study presents examples of acquisition policies from foreign state archives. These examples are valuable for rethinking and reassessing current practices in Turkiye. The study concludes with a proposed draft of an acquisition policy for Turkish State Archives, emphasizing the importance of this draft and of establishing an official acquisition policy for state archival institutions.

Devlet Arşivleri; misyon ve vizyonlarını, sahip oldukları arşiv varlığı ve etki alanlarını kapsayacak şekilde belirlemektedir. Belirlenen bu misyon ve vizyondaki hedeflere ulaşmak için tabi oldukları mevzuat kapsamında arşivcilik iş ve işlemlerine yönelik çeşitli politika belgelerini ortaya koymaktadırlar. Bu politikalar Devlet Arşivlerinin görev kapsamına giren tüm işlemlerin hangi ilke ve yöntemlerle gerçekleştirileceğini açıklamaktadır. Devlet Arşivleri politikalarının bir diğer önemli özelliği ise birbiri ile uyumlu ve sürdürülebilir olmasıdır. Bunların arasında ön plana çıkan sağlama politikası, diğer tüm politikaların kapsam ve niteliğine zemin hazırlayan bir "çatı politika" metnidir. Sağlama politikası aynı zamanda diğer politikalar gibi yalnızca Devlet Arşivlerinin faaliyetlerini değil tüm yükümlü kurumların arşiv kaynaklı işlemleri üzerinde belirleyici olabilmektedir. Bu çalışmada Türkiye'de geçmişten günümüze Devlet Arşivlerinin sağlama yöntemlerine ve kapsamına etkisi olduğu belirlenen yasal süreçler detaylı biçimde ele alınmış, ayrıca yabancı ülkelerin devlet arşivleri sağlama politikalarına ilişkin örnekler sunulmuştur. Bu örnekler Türkiye'deki uygulamaların yeniden düşünülmesi ve gözden geçirilmesi için önem arz etmektedir. Çalışmanın sonuç bölümünde, Türkiye Cumhuriyeti Devlet Arşivleri için bir sağlama politikası taslağı önerilmiş; bu taslak metnin yanı sıra oluşturulması planlanan resmî devlet arşivleri sağlama politikasının kurumsal ve arşivsel açıdan taşıdığı önem vurgulanmıştır.