Tarsus'taki Menemenci Yerleşimleri

Çukurova'nın önde gelen Türkmen aşiretlerinden Menemencioğulları, Osmanlı tarihinin son iki asrında ve Erken Cumhuriyet Dönemi'nde bölge ve ülke siyasetine yön veren ailelerden biridir. On beş yirmi hanelik küçük bir aşiretin kısa sürede büyüyerek Çukurova bölgesinde güç odağına dönüşmesi, Menemencioğulları tarihini yeni çalışmaların konusu hâline getirmektedir. Bu çalışma, Menemencioğulları'nın asıl vatanları olan İzmir’in Menemen ilçesinden Adana vilayetine geldikten sonra yurt tuttukları Tarsus sancağındaki yerleşim alanlarını konu edinmektedir. Çalışmada, Menemencioğulları'nın bölgesel güç olma yolundaki ilk durağını teşkil eden Tarsus'taki yerleşim yerlerine dair yeni bilgi ve bulgulara yer verilecektir. Çalışmanın amacı, hakkında ciddi bir literatür oluşan Menemencioğulları'nın Tarsus'ta uzun süre yaşadıkları ve bölge siyasetine yön verdikleri Göğeren merkezli yerleşimlerle ilgili boşluğu doldurmaktır. Çalışmanın birincil kaynaklarını Osmanlı arşiv belgeleri, şeriye sicilleri, salnameler ve Tarsus’taki Menemenci köylerinde yapılan saha çalışmaları oluşturmaktadır. Menemencioğlu ailesi ve bölgedeki etkinliklerine ait bilgiler, ikincil kaynaklar kullanılarak oluşturulmuştur.

The Menemencioglu family, one of the prominent Turkmen tribes of Çukurova, was among the families that shaped regional and national politics during the last two centuries of Ottoman history and the early Republican period. The transformation of a small tribe of twenty households into a power center in the Çukurova region in a short time has made the history of the Menemencioglu family a subject of new studies. This study focuses on the settlement areas of the Menemencioglu family in Tarsus Sanjak, where they established themselves after arriving in Adana Province from their original homeland in Menemen district of Izmir. The study will present new information and findings about the Göğeren location in Tarsus, which constituted the first stop for the Menemencioglu family on their path to becoming a regional power center. The aim of the study is to fill the gap regarding the Göğeren-centered settlements of the Menemencioglu family, about which a significant literature has developed, where they lived for a long time in Tarsus and influenced regional politics. The primary sources of the study consist of Ottoman archival documents, Ottoman Court Records, and field researches conducted in Menemenci villages in Tarsus. Information about the Menemencioglu family and their activities in the region has been compiled using secondary sources.