OKUL YÖNETİMİNDE LİDERLİK VE LİDERLİĞİN OKUL ÇIKTILARI ÜZERİNDEKİ ETKİSİ

Okulların başarısı üzerine yapılan çalışmalar, okul yöneticilerinin liderlik rol ve davranışlarının başarı üzerinde önemli bir paya sahip olduğunu göstermektedir. Liderlik alanında yapılmış olan çalışmalar incelendiğinde, liderliğin kurumsal örgütlerdeki çıktıları üzerinde etkileri olduğu görülmüştür. Bu çalışmada iki temel soruya yanıt aranmıştır: Öğrencilerin; akademik başarı ve okula bağlılık düzeyleri üzerinde okul müdürlerinin etkisi nasıldır? Öğretmenlerin; iş doyumu, örgütsel bağlılık, performans ve örgütsel vatandaşlık davranışları üzerinde okul müdürlerinin etkisi nasıldır? Bu kapsamda birinci bölümde liderlik tanımlarına yer verilerek liderliğin kuramsal gelişiminde önemli görülen liderlik kuramları ile liderlik tarzları açıklanmış ve okul yönetiminde liderliğin öneminden bahsedilmiştir. İkinci bölümde ise liderliğin okul çıktıları öğrenci ve öğretmen olmak üzere iki boyutta incelenmiştir. Öğrencilerin akademik başarı ve okul bağlılığı, bunlara etki eden faktörler, örgütsel bağlılık duyan öğrencilerin özellikleri ve bu iki kavramın liderlik ile ilişkisine değinilmiştir. Öğretmen boyutunda ise iş doyumu ve örgütsel bağlılık kavramları açıklanarak, bu kavramlara etki eden bireysel ve örgütsel faktörler üzerinde durulmuş, iş doyumu ve örgütsel bağlılığın liderlikle ilişkilerine yer verilmiştir. Performans kavramı, performans ölçütleri hakkında kısa bir bilgi verilerek, liderliğin performans ile ilişkisi açıklanmıştır. Çalışmada, Türkiye’de yapılan araştırmalardan yola çıkılarak okul müdürlerinin liderliği ile okul çıktıları arasındaki ilişkiler meta-analiz yöntemi kullanılarak incelenmiştir. Araştırma sonucunda; Eğitimin temel yapı taşı olan okullarımızın örgütsel amaçlarına ulaşmasında da okul yöneticilerinin benimsemiş olduğu liderlik beceri ve sergiledikleri davranışların çok büyük payı olduğu görülmüştür.