Üniversite Öğrencilerinin Sanal Müze Kullanma Deneyimi: Balıkesir Kuvayı Milliye Müzesi Örneği

Öz

Müze eğitimi tarih bilinci empati yeteneği kazandırma sürekliliği kavramada etkili bir rol oynar. Fakat zaman sorunu yaşayan veya dezavantajlı gruplar biri bireylerin müze ziyaretini fiziksel olarak deneyimleme şansı bulamaması önemli bir durum olarak karşımıza çıkmaktadır. Bu noktadan hareketle, bu çalışmanın amacı öğretmen adaylarının müze-sanal müzelerden yararlanma düzeyini ve bu konudaki düşüncelerini belirlemektir. Betimsel tarama modeliyle yürütülen bu çalışmada veri toplama yöntemi olarak anket kullanılmıştır. Araştırmanın çalışma grubu Necatibey Eğitim Fakültesinden 306 öğrenciden oluşmaktadır. Çalışmada ulaşılan veriler ise SPSS22 programı ile analiz edilmiştir. Araştırma bulguları Sosyal bilgiler ve Türkçe bölümündeki öğrencilerin diğer bölümlere kıyasla; müze-sanal müze hakkında daha fazla bilgi sahibi olduğu, müze ziyaretini kalıcı izli öğrenmeyi artıran yararlı bir etkinlik olarak gördükleri ve müze-sanal müze ziyaretlerinin yaygınlaştırılmasını daha fazla destekledikleri belirlenmiştir. Ek olarak kadınların erkeklere nazaran müze ziyaretlerini öğrenciler için faydalı bir etkinlik olarak gördükleri ve müze ziyaretlerinin yaygınlaştırılmasını daha fazla destekledikleri tespit edilmiştir. Bulgulardan hareketle müzelerden bir okul dışı öğrenme ortamı olarak daha fazla yararlanılması konusunda fırsatlar yaratılması ve teşvik edici çalışmalar yapılması önerilmiştir.

Anahtar Kelimeler

• okul dışı öğrenme
• sanal müze
• Dijitalleşme

University Students' Experience of Using Virtual Museums: The Example of Balıkesir Kuvayı Milliye Museum

Öz

Museum education plays an effective role in understanding continuity as well as gaining historical awareness and empathy. However, it is an important situation that individuals with time problems or disadvantaged groups do not have the chance to physically experience the museum visit. From this point of view, the aim of this study is to determine the level of use of museum-virtual museums by teacher candidates and their thoughts on this subject. In this study, which was carried out with the descriptive survey model, a questionnaire was used as the data collection method. The study group of the research consists of 306 students from Necatibey Faculty of Education. The data obtained in the study were analyzed with the SPSS22 program. Research findings demonstrated that compared to other departments, students in the Social Studies and Turkish Department have more information about museum-virtual museums, they see museum visit as a useful activity that increases permanent learning, and they support the dissemination of museum-virtual museum visits more. In addition, it has been determined that women see museum visits as a beneficial activity for students and support the dissemination of museum visits more than men. Based on the findings, it has been suggested to create opportunities and encourage studies to make more use of museums as an out-of-school learning environment.

Anahtar Kelimeler

• Digitalization
• out-of-school learning
• virtual museum

Kaynakça

1. Abacı, O. (1996). Müze eğitimi. Yayınlanmamış sanatta yeterlilik tezi, Marmara Üniversitesi, İstanbul.
2. Akıncı, B., Nergiz, A., ve Gedik, E. (2015). Uyum süreci üzerine bir değerlendirme: Göç ve toplumsal kabul. Göç araştırmaları dergisi, 1(2), 58-83.
3. Aktaş, V., Yılmaz, A. ve İbrahimoğlu, Z. (2021). Sosyal bi̇lgi̇ler öğretmenleri̇ni̇n sanal müze kullanımına yöneli̇k tutumları. Trakya Eğitim Dergisi, 11(3), 1294-1313. DOI: 10.24315/tred.806159
4. Aladağ, E., Akkaya, D. ve Şensöz, G. (2014). Sosyal Bi̇lgi̇ler dersinde sanal müze kullanımının öğretmen görüşleri̇ne göre değerlendi̇ri̇lmesi. Trakya Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 16(2), 199-217.
5. Allan, A. D. (1963). Müzelerin teşkilatlanması-pratik öğütler. UNESCO, ICOM Türkiye Millî Komitesi Yayınlar, 5-19.
6. Artut, K. (2001). Eğitim fakülteleri ve ilköğretim öğretmenleri için sanat eğitimi kuramları ve yöntemleri. Ankara: Anı Yayıncılık
7. Ata, B. (2002). Müzelerle ve tarihî mekânlarla tarih öğretimi: Tarih öğretmenlerinin “müze eğitimine” ilişkin görüşleri. Yayınlanmamış Doktora Tezi, Gazi Üniversitesi, Ankara.
8. Atagök, T., (1999). Çağdaş müzeciliğin anlamı; Müze ve ilişkileri, yeniden müzeciliği düşünmek. İstanbul: Yıldız Teknik Üniversitesi Yayınları.

9. Başaran, Cevat, (1995) Arkeolojiye Giriş I –II, (2. Baskı). Erzurum: Aşiyan Kitabevi.
10. Baştürk, S., Dönmez, G. ve Dicle, A. N. (2013). Geçerlik ve güvenirlik. S. Baştürk (Ed.), Bilimsel araştırma yöntemleri (163-194). Ankara: Vize Yayıncılık.
11. Baykan, Ö. Z. (2007). 2005 ve 2006 ilköğretim programlarının “müze eğitimi”, açısından değerlendirilmesi. Yayınlanmamış Yüksek Lisans Tezi, Ankara Üniversitesi, Ankara.
12. Buyurgan, S. ve Mercin, L. (2005). Görsel sanatlar eğitiminde müze eğitimi ve uygulamaları. (1. Basım). Özsoy, V. (Editör). Ankara: Görsel Sanatlar Eğitimi Derneği Yayınları.
13. Can, A. (2016). SPSS ile bilimsel araştırma sürecinde nicel veri analizi (4. Baskı). Ankara: Pegem Akademi.
14. Çelik, T. (2020). Müzelerin tanıtım aracı olarak sosyal medya kullanımı üzerine bir inceleme: Troya müzesi örneği. Kocaeli Üniversitesi İletişim Fakültesi Araştırma Dergisi, (15), 97-115 . Retrieved from https://dergipark.org.tr/tr/pub/kilad/issue/53856/732136.
15. Cohen, L., Manion, L., & Morrison, K. (2007). Research methods in education (6th ed.). London and New York, NY: Routledge Falmer.
16. Çolak, C. (2006). Sanal müzeler. inet-tr’06 - XI. "Türkiye'de İnternet" Konferansı Bildirileri, (21 - 23 Aralık 2006). TOBB Ekonomi ve Teknoloji Üniversitesi, Ankara, (291-296). 01. 12. 2023 tarihinde http://inet-tr.org.tr/inetconf11/kitap/colak_inet06.pdf adresinden alınmıştır.
17. Demirci, M. T. (2009). Kültürel öğelerin öğretiminde müze gezilerinin önemi. Yayınlanmamış yüksek lisans Tezi, Selçuk Üniversitesi, Konya.
18. Erdoğan, H., Ural, M. ve Ural, M. (1993). Eğitimde Ölçme ve Değerlendirme (İstatistik Uygulamalı). Ankara: 72 TDFO
19. Ermiş, B. (2010). İlköğretim 6. sınıf öğrencilerinin görsel sanatlar dersinde “üç boyutlu sanal müze ziyareti” etkinliğine ilişkin görüşleri. Yayınlanmamış yüksek lisans tezi, Gazi Üniversitesi, Ankara.
20. Grenier, R. S. (2010). ‘Now this is what I call learning’ a case study of museum- initiated professional development for teachers. Adult education quarterly. USA: Sage Publication.
21. Güleç, S. ve Alkış, S. (2003). Sosyal bilgiler öğretiminde müze gezilerinin iletişimsel boyutu. Uludağ Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 17(1), 63-78.
22. Harrison, M. (1963). Eğitim ve müzeler, müzelerin teşkilatlanması-pratik öğütler. Ankara: Türk Tarih Kurumu Basımevi.
23. Karakaya, İ. (2012). Bilimsel araştırma yöntemleri. A. Tanrıöğen (Edt.) Bilimsel araştırma yöntemleri. Ankara: Anı.
24. Köse, N. (2004). Sanal ve gösterimci müzecilik. Somut olmayan kültürel mirasın müzelenmesi sempozyum bildirileri. Ankara: Gazi Üniversitesi Türk Halk Bilimi Araştırma ve Uygulama Merkezi Yayınları.
25. Küçükosman, A. ve Okkalı, İ. C. (2022). Sanatta ve müzelerde dijital dönüşüm. ARTS: Artuklu Sanat ve Beşeri Bilimler Dergisi, Dijitalleşme Özel Sayısı, 173-193. DOI: 10.46372/arts.1198087
26. Mclean, F. (1996), Marketing the museum. London: Routledge.
27. Şahin, C. (1999). Yurt dışı yaşantısı geçiren ve geçirmeyen anadolu lisesi öğrencilerinin sosyal beceri düzeyler. Yayınlanmamış Doktora Tezi, Gazi Üniversitesi, Ankara.
28. Schweibenz, W., (2004). The development of virtual museums. ICOM News No:3.
29. Tabachnick, B. G. & Fidell, L. S. (2015). Çok değişkenli istatistiklerin kullanımı. Ankara: Nobel.
30. Tunç, A. Ş. (2015). Mülteci davranışı ve toplumsal etkileri: Türkiye’deki Suriyelilere ilişkin bir değerlendirme. Tesam Akademi Dergisi, 2(2). 29 – 63
31. Türnüklü, A. (2000). Eğitim bilim araştırmalarında etkin olarak kullanılabilecek nitel bir araştırma tekniği: Görüşme. Kuram ve Uygulamada Eğitim Yönetimi,6(24), 543-559.
32. Usta, M. E., Arıkan, İ., Şahin, Y. ve Çetin, M. S. (2018). Suriyeli Eğitimcilerin Geçici Eğitim Merkezlerinde Karşılaştıkları Sorunların İncelenmesi. Mukaddime, 9(1), 173-188. Doi: 10.19059/mukaddime.341921
33. Yalçın, C. (2004). Göç sosyolojisi. Ankara: Anı Yayıncılık.
34. Yanar, A., Karadeniz, C. & Tekkök Karaöz, B. (2021). Müzelerin geleceğine dijital bir bakış: Bir çevrim içi serginin çağdaş müzecilik yaklaşımlarıyla analizi. Unımuseum, 4(1), 1-9.
35. Yazıcı, H. ve Altun, F. (2014). Nitel ve nicel yöntemleri kullanan araştırmacıların empatik eğilimleri ve işlevsel olmayan tutumları arsındaki farklılıklar. Türkiye Sosyal Araştırmalar Dergisi, 181 (181), 371-386.
36. Yıldırım, A. ve Şimşek, H. (2005). Sosyal bilimlerde nitel araştırma yöntemleri. Ankara: Seçkin Yayınları.
37. Yıldırım, T. ve Tahiroğlu, D. M. (2012). Sanal ortamda gerçekleştirilen müze gezilerinin ilköğretim öğrencilerinin sosyal bilgiler dersine yönelik tutumlarina etkisi. Elektronik Sosyal Bilimler Dergisi, 11(39), 104-114.
38. Yücel, C. ve Gülveren, H. (2006). Sınıfta öğrencilerin motivasyonu. M. Şişman ve S. Turan (Ed.), Sınıf yönetimi içinde (s. 74-88). Ankara: Pegem.