Okul Yöneticilerinin Yenilik Yönetimi İnançları ile Stratejik Planlama Tutumları Arasındaki İlişkinin İncelenmesi

Öz

Bu çalışmanın amacı, okul yöneticilerinin okullarda yenilik yönetimi yeterlilik inançları ile stratejik planlama tutumları arasındaki ilişkiyi incelemektir. Araştırmada ilişkisel tarama modeli kullanılmıştır. Araştırmanın çalışma grubunu, 2021-2022 eğitim öğretim yılı bahar döneminde Karaman ilinde resmi anaokulu, ilkokul, ortaokul ve liselerde görev yapan 217 okul yöneticisi oluşturmaktadır. Araştırmada veri toplama araçları olarak Baloğlu, Karadağ ve Karaman (2008) tarafından geliştirilen “Stratejik Planlama Tutumları Ölçeği” ve Bülbül (2012) tarafından geliştirilen “Okullarda Yenilik Yönetimi Ölçeği” kullanılmıştır. Araştırma sonuçlarına göre, okul yöneticilerinin okullarda yenilik yönetimi yeterlilikleri inançlarına ilişkin algılarının “kesinlikle katılıyorum” düzeyinde olduğu, stratejik planlama tutumlarına ilişkin algılarının ise “bazen katılıyorum” düzeyinde olduğu görülmüştür. Okul yöneticilerinin okullarda yenilik yönetimi yeterlilik inançları ile stratejik planlama tutumları arasında pozitif yönlü, yüksek düzeyde ve anlamlı bir ilişkinin olduğu belirlenmiştir. Ayrıca okul yöneticilerinin yenilik yönetimi yeterlilik inançlarının, stratejik planlama tutumlarının anlamlı yordayıcısı olduğu sonucuna ulaşılmıştır. Buna göre okul yöneticilerinin sahip oldukları yenilik yönetimi yeterlilikleri inançlarının, stratejik planlama tutumlarının oluşmasında ve şekillenmesinde önemli bir role sahip olduğu belirtilebilir.

Anahtar Kelimeler

• Yenilik yönetimi
• stratejik planlama
• liderlik
• okul yöneticileri

Examining the Relationship Between School Administrators’ Innovation Management Beliefs and Their Strategic Planning Attitudes

Öz

The aim of this study is to examine the relationship between school administrators’ competence beliefs in innovation management and their strategic planning attitudes in schools. In this study, a correlational survey model was used. The study group of the research consists of 217 school administrators working in public schools in Karaman in the spring semester of 2021-2022 academic year. In this study, the “Strategic Planning Attitude Scale” developed by Baloğlu, Karadağ, and Karaman (2008), and the “Innovation Management Scale for Schools” developed by Bülbül (2012) were used. It was seen that school administrators’ perceptions of innovation management competencies in schools were at the level of “completely agree” and school administrators' perceptions of strategic planning attitudes were at the level of “partially agree”. A strong positive and significant relationship was determined between school administrators’ beliefs in their innovation management competence in schools and their strategic planning attitudes. It was concluded that school administrators’ competence beliefs in innovation management were significantly predicted their strategic planning attitudes. Accordingly, it can be stated that school administrators’ innovation management competencies beliefs have an important role in the forming and shaping of their strategic planning attitudes.

Anahtar Kelimeler

• Innovation management
• strategic planning
• leadership
• school administrator

Kaynakça

1. Akbaba, A., & Yıldızbaş, Y. V. (2016). İlkokul ve ortaokul öğretmenlerinin okullarda stratejik planlama uygulamalarına ilişkin görüşleri. YYÜ Eğitim Fakültesi Dergisi, 13(1), 26–50.
2. Aktemur Gürler, S., Kanmaz, T., & Kurupınar, A. (2024). Okul öncesi öğretmenlerinin yenilikçi eğitim uygulamalarına ilişkin görüşleri. MANAS Sosyal Araştırmalar Dergisi, 13(1), 1-15.
3. Argon, T., & Özçelik, N. (2007). İlköğretim okulu yöneticilerinin değişimi yönetme yeterlilikleri. Mehmet Akif Ersoy Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 8(16), 70-89.
4. Argon, T., İsmetoğlu, M., & İşeri, B. (2014). Okul yöneticilerinin değerlere göre yönetimlerle yenilik yönetimlerine yönelik öğretmen görüşleri. Eğitim ve Öğretim Araştırmaları Dergisi, 3(4), 111-119.
5. Aydemir, M. (2022). Hastane çalışanlarında stratejik planlama tutumu ve inovasyon davranış ilişkisi bir araştırma hastanesi örneği. [Yüksek lisans tezi]. Çanakkale Onsekiz Mart Üniversitesi.
6. Aydoğar, N., & Yirci, R. (2020). Devlet ve özel okul yöneticilerinin yenilik yönetimi becerilerinin karşılaştırılması: Yenilik yönetimi becerilerinin karşılaştırılması: nicel bir araştırma. İstanbul Ticaret Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 19(39), 1286-1308.
7. Aydoğmuş, M. (2021). Investigation of the effect of social entrepreneurship on professional attitude and self-efficacy perception: A research on prospective teachers. Studies in Higher Education, 46(7), 1462-1476. https://doi.org/10.1080/03075079.2019.1673719
8. Ayrancı, G. (2013). Okul yöneticilerinin stratejik planlama ve uygulama süreçlerine ilişkin görüşlerinin incelenmesi: Kadıköy ilçesi örneği. [Yüksek lisans tezi]. Yeditepe Üniversitesi.

9. Balcı, A. (2011). Eğitim yönetiminin değişen bağlamı ve eğitim yönetimi programlarına etkisi. Eğitim ve Bilim, 36(162), 196-208.
10. Bayrakçı, M., & Eraslan, F. (2014). Ortaöğretim okul yöneticilerinin inovasyon yeterlilikleri. Sakarya Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 28, 96-136.
11. Boydak, O. M., & Karabatak, S. (2013). Ortaöğretim okul yöneticilerinin yenilik yönetimine yaklaşımları ve karşılaştıkları sorunlar. International Online Journal of Educational Sciences, 5(1), 258–273.
12. Bulut, H. (2014). Yöneticilerin Millî Eğitim Bakanlığı ve stratejik planlama uygulamalarına yönelik değerlendirmeleri: Tekirdağ ili örneği. [Yüksek lisans tezi]. İstanbul Okan Üniversitesi.
13. Bülbül, T. (2012). Okullarda yenilik ölçeğinin geliştirilmesi: Geçerlik ve güvenirlik çalışması. Kuram ve Uygulamada Eğitim Bilimleri, 12(1), 157-175.
14. Bülbül, T., & Göl, E. (2012). İlköğretim okul yöneticilerininyenilik yönetimi yeterliliklerine ilişkin öğretmen algıları. Mersin Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 8(2), 97-109.
15. Büyüköztürk, Ş. (2006). Sosyal bilimler için veri analizi el kitabı. Pegem Akademi Yayıncılık.
16. Çetin, H. (2013). Eğitim kurumlarında stratejik planlama bilinç düzeyi ve stratejik yönetimde karşılaşılan sorunlar: Denizli ili örneği. Mustafa Kemal Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 10(24), 87-112.
17. Çoban, Ö. (2021). 21. yüzyıl okullarını yeniden düşünmek. N. Özdemir, S. Turan & Ö. Çoban (ed.), Okul yöneticisinin liderlik özellikleri içinde (ss. 45-66). Pegem Akademi Yayıncılık.
18. Daş, E. (2016). Eğitim yönetiminde eğitimcilerin stratejik planlamaya yaklaşımları: Bahçelievler İlçesi örneği. [Yüksek lisan tezi]. İstanbul Aydın Üniversitesi.
19. Demiraçan, A. (2019). Okul yöneticilerinin teknoloji liderliği stratejileri ile yenilik yönetimi yeterlik inançları arasındaki ilişkinin incelenmesi. [Yüksek lisans tezi]. Trakya Üniversitesi.
20. Ekici, R. (2015). İlkokullardaki stratejik planlama uygulamaları ve örgütsel iletişim arasındaki ilişkinin incelenmesi: Gaziantep ili örneği. [Yüksek lisans tezi]. Gaziantep Üniversitesi.
21. Girginer, N. (2013). Eğitim işgücü ilişkileri açısından Türkiye’nin AB üyesi ülkelerle karşılaştırılması. International Journal of Economic Administrative Studies, 5(10), 91-102.
22. Güler, A. (2013). Okullarda stratejik yönetim ve stratejik planlama uygulamalarının ortaöğretim kurum yöneticilerinin tutumlarına göre değerlendirilmesi. [Yüksek lisans tezi]. Yeditepe Üniversitesi.
23. Hiçyılmaz, Y., & Şahin, S. (2020). Öğretmen algılarına göre okul müdürlerinin yenilik yönetimi düzeyleri. Buca Eğitim Fakültesi Dergisi, 50, 243-257.
24. Kalkınma Bakanlığı (2013). 10. Kalınma Planı. http://www kalkinma. gov.tr Lists/Kalknma %20Planlar/Attachments/12/Onuncu%20Plan%C4%B1.pdf
25. Karaçelebi, F., & Yılmaz, S. E. (2020). Kadın girişimcilerin girişim süreçleri üzerine bir araştırma. İş ve İnsan Dergisi, 7(2), 283.
26. Karasar, N. (2023). Bilimsel araştırma yöntemi: Kavramlar ilkeler teknikler (38. baskı). Nobel Akademik Yayıncılık.
27. Karataş, S., & Özçetin, S. (2015). Okul yöneticilerinin yenilik yönetimine yeterlilik inançlarına ilişkin öğretmen algıları. Mehmet Akif Ersoy Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 33, 167-185.
28. Kavalcı, G. (2013). Eğitimde stratejik planlama ile ilgili öğretmen görüşleri: Pendik ilçesi örneği. [Yüksek lisans tezi]. Hasan Kalyoncu Üniversitesi.
29. Kayabaşı, Y., & Özerbaş, M. A. (2019). Sınıf öğretmenleri ve sınıf öğretmen adaylarının bireysel yenilikçi profillerinin karşılaştırması. Türk Eğitim Bilimleri Dergisi, 17(2), 285-303.
30. Kocatepe, Ş. (2010). Eğitimde stratejik planlama ve toplam kalite yönetimi uygulamalarının okul yöneticileri tarafından algılanması. [Yüksek lisans tezi]. Maltepe Üniversitesi.
31. Küçüksüleymanoğlu, R. (2004). İlköğretim okullarında stratejik planlama çalışması. [Doktora tezi]. Anadolu Üniversitesi.
32. Memduhoğlu, H. B., & Uçar, İ. H. (2012). Okullarda stratejik planlama algısı ölçeği ile stratejik planlama uygulamalarını değerlendirme ölçeğinin geliştirilmesi. Kuram ve Uygulamada Eğitim Yönetimi, 4(4), 545-524.
33. Mürtezaoğlu, S. (2015). Pozitif-negatif duyguların otomatik düşüncelerin ve bazı kişisel değişkenlerin okul yöneticilerinin yenilik yönetimi yeterlik inanç düzeyleri üzerindeki etkisi: İstanbul ili örneği. [Yüksek lisans tezi]. İstanbul Aydın Üniversitesi.
34. Ömür, Y. E. (2014). Lise yöneticilerinin yenilik yönetimi becerileri ile okullardaki örgütsel öğrenme mekanizmalarına yönelik öğretmen görüşleri. [Yüksek lisans tezi]. Bolu Abant İzzet Baysal Üniversitesi.
35. Öztürk, M. (2017). İlkokul müdürlerinin yenilik yönetimi yeterliliklerine ilişkin öğretmen algıları: İstanbul ili avcılar ilçesi örneği. [Yüksek lisans tezi]. İstanbul Aydın ve Yıldız Teknik Üniversitesi.
36. Ruderman, M. N., Ohlott, P. J., Panzer, K., & King, S. N. (2002). Benefits of multiple rolesformanagerialwomen. Academy of Management Journal, 45(2),369-386.
37. Sönmez, V. (2022). Program geliştirmede öğretmen el kitabı (20. baskı). Anı Yayıncılık
38. Sürücüoğlu, H. (2011). Okul yöneticilerinde tükenmişlik: Kütahya il merkezi örneği. [Yüksek lisans tezi]. Kütahya Dumlupınar Üniversitesi.
39. Şahin, K. (2018). Ortaöğretim okul yöneticilerinin yenilik yönetimi yeterlikleri ile girişimcilik yeterlikleri arasındaki ilişki. [Yüksek lisans tezi]. Çanakkale Onsekiz Mart Üniversitesi.
40. Şen-Baz, D. (2021). Yaşam Boyu Kariyer Gelişimi: Üst düzey kadın yöneticilerin kariyer planlarına yönelik nitel bir araştırma. Kariyer Psikolojik Danışmanlığı Dergisi, 4(1), 1-23.
41. Şener, T. (2009). Eğitimde stratejik planlama. [Yüksek lisans tezi]. Kadir Has Üniversitesi.
42. Şentürk, C., & Sağnak, M. (2012). İlköğretim okulu müdürlerinin liderlik davranışları ile okul iklimi arasındaki ilişki. Türk Eğitim Bilimleri Dergisi, 10(1), 29-47.
43. Taşdemir, M. (2006). Sınıf öğretmenlerinin planlama yeterliliklerini algılama düzeyleri. Türk Eğitim Bilimleri Dergisi, 4(3), 287-307.
44. Top, Z. (2011). İlköğretim okulu yöneticilerinin yenilik yönetimine ilişkin tutumlarının incelenmesi. [Doktora tezi]. Marmara Üniversitesi.
45. Türk, E., & Ünsal, N. (2007). Eğitimde stratejik planlama. Millî Eğitim Bakanlığı.
46. Uçar, Ş. (2018). Okul yöneticilerinin stratejik planlamaya ilişkin yeterlilikleri. [Yüksek lisans tezi]. Avrasya Üniversitesi.
47. Usta, A. (2014). Kamu kurumlarinda stratejik planlama: Önemi, bileşenleri, evreleri ve uygulanabilirliği. ASSAM Uluslararası Hakemli Dergi, 1(2), 31-53.
48. Yalçın, A. (2019). Okullardaki stratejik planlamanın okul etkililiği üzerindeki etkisi. [Yüksek lisans tezi]. Necmettin Erbakan Üniversitesi.