EN
TR
Böbrek Transplantasyonu Sonrası Cinsel Yaşam, Gebelik ve Danışmanlık/Sexual Life, Pregnancy and Counseling After Renal Transplantation
Öz
Özet
Böbrek transplantasyonu, son dönem böbrek yetersizliğinde altın standart tedavi olarak kabul edilmektedir. Transplantasyon uzun vadeli sağkalım ile birlikte, ölüm riskini azaltarak cinsel sağlığı ve yaşam kalitesini iyileştirmektedir. Böbrek nakli alıcılarının yaklaşık %40’ını doğurganlık çağındaki kadın ve erkekler oluşturmaktadır. Böbrek transplantasyonu, böbrek yetersizliği hastalarına anne veya baba olmak için bir umut ışığı olsa da transplantasyonun beraberinde getirdiği birtakım zorluk-lar yer almaktadır. Cinsel işlev bozuklukları ve plansız gebe-likler bunların başında gelmektedir. Böbrek transplantasyonu sonrası immünsupresif tedavi alan kadınlarda cinsel fonksiyon bozuklukları, olumsuz gebelik sonuçları, emzirme endişeleri görülürken, immünsupresif tedavi alan erkeklerde cinsel işlev bozuklukları sık görülmektedir. Nakil sürecinde hasta bakımı ve izlemi trasplant cerrahı, nefrolog, nefroloji, transplantasyon hemşireleri ve organ nakil koordinatörü vd. içeren multidisip-liner bir ekip yaklaşımı gerektirmektedir. Böbrek transplantas-yonu öncesi, sırası ve sonrası nefroloji ve transplantasyon hem-şireleri ile diğer nakil ekibine önemli sorumluluklar düşmek-tedir. Nefroloji ve transplantasyon hemşirelerinin hastaya bütüncül yaklaşarak cinsellik ve üreme konusunda danışmanlık vermesi ayrıca greftin sağkalımını ve yaşam kalitesini en üst düzeye çıkarmak için hastanın ameliyat öncesi ve sonrası bakımını yönetmesi gerekmektedir.
Böbrek transplantasyonu, son dönem böbrek yetersizliğinde altın standart tedavi olarak kabul edilmektedir. Transplantasyon uzun vadeli sağkalım ile birlikte, ölüm riskini azaltarak cinsel sağlığı ve yaşam kalitesini iyileştirmektedir. Böbrek nakli alıcılarının yaklaşık %40’ını doğurganlık çağındaki kadın ve erkekler oluşturmaktadır. Böbrek transplantasyonu, böbrek yetersizliği hastalarına anne veya baba olmak için bir umut ışığı olsa da transplantasyonun beraberinde getirdiği birtakım zorluk-lar yer almaktadır. Cinsel işlev bozuklukları ve plansız gebe-likler bunların başında gelmektedir. Böbrek transplantasyonu sonrası immünsupresif tedavi alan kadınlarda cinsel fonksiyon bozuklukları, olumsuz gebelik sonuçları, emzirme endişeleri görülürken, immünsupresif tedavi alan erkeklerde cinsel işlev bozuklukları sık görülmektedir. Nakil sürecinde hasta bakımı ve izlemi trasplant cerrahı, nefrolog, nefroloji, transplantasyon hemşireleri ve organ nakil koordinatörü vd. içeren multidisip-liner bir ekip yaklaşımı gerektirmektedir. Böbrek transplantas-yonu öncesi, sırası ve sonrası nefroloji ve transplantasyon hem-şireleri ile diğer nakil ekibine önemli sorumluluklar düşmek-tedir. Nefroloji ve transplantasyon hemşirelerinin hastaya bütüncül yaklaşarak cinsellik ve üreme konusunda danışmanlık vermesi ayrıca greftin sağkalımını ve yaşam kalitesini en üst düzeye çıkarmak için hastanın ameliyat öncesi ve sonrası bakımını yönetmesi gerekmektedir.
Anahtar Kelimeler
Kaynakça
- 1. Chaudhry D, Chaudhry A, Peracha J, Sharif A. Survival for waitlisted kidney failure patients receiving transplantation versus remaining on waiting list: systematic review and meta-analysis. BMJ. 2022 Mar 1;376:e068769. DOI: 10.1136/bmj-2021-068769.
- 2. Sağlık Bakanlığı Organ, Doku Transplantasyonu ve Diyaliz Hizmetleri Daire Başkanlığı Güncel Veriler, Erişim Adresi: https://organkds.saglik.gov.tr/dss/PUBLIC/Transplant_Kidney.aspx Erişim Tarihi: 22.08. 2022.
- 3. Agarwal KA, Pavlakis M. Sexuality, Contraception, and pregnancy in kidney transplantation. Kidney Med. 2021 Jul 29;3(5):837-847. DOI: 10.1016/j.xkme.2021.05.009.
- 4. Hart A, Smith JM, Skeans MA, Gustafson SK, Wilk AR, Robinson A, et al. OPTN/SRTR 2016 annual data report: kidney. Am J Transplant. 2018 Jan;18 Suppl 1(Suppl 1):18-113. DOI: 10.1111/ajt.14557.
- 5. Sikora-Grabka E, Adamczak M, Kuczera P, Wiecek A. Serum sex hormones concentrations in young women in the early period after successful kidney transplantation. Endokrynol. Pol. 2018;69:150–155. DOI: 10.5603/EP.2018.0019.
- 6. Vranješ IM, Školka I, Jakab J, Krajina I, Krajina V, Šantić A, Zibar L. Sexual function in hemodialysis and post-renal transplant women in a relationship: a cross-sectional study. Int Urol Nephrol. 2022 Aug;54(8):2037-2046. DOI: 10.1007/s11255-021-03095-z.
- 7. Abarca-Durán X, Fernández-Medina IM, Jiménez-Lasserrotte MDM, Dobarrio-Sanz I, Martínez-Abarca AL, Fernández-Sola C. Sexuality in kidney transplant recipients: a qualitative study. Healthcare (Basel). 2021 Oct 24;9(11):1432. DOI: 10.3390/healthcare9111432.
- 8. Körükcü Ö, Boran ÖF, Güngör Ö, Boran M, Bakacak Z, Bozan MB, Çalışır F, Güzel FB, Kutludemırkol M. An underestimated human need after renal transplantation: sexuality. Sex Disabil 2020;38:699-714. DOI:10.1007/s11195-020-09647-y.
Ayrıntılar
Birincil Dil
Türkçe
Konular
Hemşirelik
Bölüm
Derleme
Yayımlanma Tarihi
30 Eylül 2022
Gönderilme Tarihi
5 Eylül 2022
Kabul Tarihi
27 Eylül 2022
Yayımlandığı Sayı
Yıl 2022 Cilt: 17 Sayı: 3
APA
Karayurt, Ö., & Savsar, A. (2022). Böbrek Transplantasyonu Sonrası Cinsel Yaşam, Gebelik ve Danışmanlık/Sexual Life, Pregnancy and Counseling After Renal Transplantation. Nefroloji Hemşireliği Dergisi, 17(3), 104-120. https://doi.org/10.47565/ndthdt.2022.59
AMA
1.Karayurt Ö, Savsar A. Böbrek Transplantasyonu Sonrası Cinsel Yaşam, Gebelik ve Danışmanlık/Sexual Life, Pregnancy and Counseling After Renal Transplantation. NefroHemDergi. 2022;17(3):104-120. doi:10.47565/ndthdt.2022.59
Chicago
Karayurt, Özgül, ve Adile Savsar. 2022. “Böbrek Transplantasyonu Sonrası Cinsel Yaşam, Gebelik ve Danışmanlık/Sexual Life, Pregnancy and Counseling After Renal Transplantation”. Nefroloji Hemşireliği Dergisi 17 (3): 104-20. https://doi.org/10.47565/ndthdt.2022.59.
EndNote
Karayurt Ö, Savsar A (01 Eylül 2022) Böbrek Transplantasyonu Sonrası Cinsel Yaşam, Gebelik ve Danışmanlık/Sexual Life, Pregnancy and Counseling After Renal Transplantation. Nefroloji Hemşireliği Dergisi 17 3 104–120.
IEEE
[1]Ö. Karayurt ve A. Savsar, “Böbrek Transplantasyonu Sonrası Cinsel Yaşam, Gebelik ve Danışmanlık/Sexual Life, Pregnancy and Counseling After Renal Transplantation”, NefroHemDergi, c. 17, sy 3, ss. 104–120, Eyl. 2022, doi: 10.47565/ndthdt.2022.59.
ISNAD
Karayurt, Özgül - Savsar, Adile. “Böbrek Transplantasyonu Sonrası Cinsel Yaşam, Gebelik ve Danışmanlık/Sexual Life, Pregnancy and Counseling After Renal Transplantation”. Nefroloji Hemşireliği Dergisi 17/3 (01 Eylül 2022): 104-120. https://doi.org/10.47565/ndthdt.2022.59.
JAMA
1.Karayurt Ö, Savsar A. Böbrek Transplantasyonu Sonrası Cinsel Yaşam, Gebelik ve Danışmanlık/Sexual Life, Pregnancy and Counseling After Renal Transplantation. NefroHemDergi. 2022;17:104–120.
MLA
Karayurt, Özgül, ve Adile Savsar. “Böbrek Transplantasyonu Sonrası Cinsel Yaşam, Gebelik ve Danışmanlık/Sexual Life, Pregnancy and Counseling After Renal Transplantation”. Nefroloji Hemşireliği Dergisi, c. 17, sy 3, Eylül 2022, ss. 104-20, doi:10.47565/ndthdt.2022.59.
Vancouver
1.Özgül Karayurt, Adile Savsar. Böbrek Transplantasyonu Sonrası Cinsel Yaşam, Gebelik ve Danışmanlık/Sexual Life, Pregnancy and Counseling After Renal Transplantation. NefroHemDergi. 01 Eylül 2022;17(3):104-20. doi:10.47565/ndthdt.2022.59
