Hemodiyaliz Hastalarında Sıvı Kontrolü ve Etkileyen Faktörler/ Fluid Control and Affecting Factors in Individuals Undergoing Hemodialysis Treatment

Öz

Kronik böbrek yetmezliği; glomerül filtrasyon hızının azalma-sıyla ortaya çıkan, tedavi edilmediğinde hayati riskleri olan ve görülme sıklığı günden güne artan hastalıkların başında gelmek-tedir. Hastanın üremiye bağlı komplikasyonlardan korunması için böbrek görevi gören hemodiyaliz, periton diyalizi ve böbrek nakli gibi renal replasman tedavileri gerekmektedir. Dünyada ve ülkemizde en sık başvurulan renal replasman tedavisi hemodiyalizdir. Yaşam boyu süren hemodiyaliz tedavisinde; yaşam kalitesini ve süresini arttıran en önemli faktör tedaviye uyumdur. Hastaların tedaviye uyum düzeyleri değerlendirilirken diyet, sıvı kontrolü, ilaç tedavisi ve diyaliz programına katılım gibi parametreler dikkate alınmaktadır. Bu parametrelerden sıvı kontrolü, hastaların en çok zorluk yaşadıkları alandır. Sıvı kontrolüne dikkat edilmediğinde, sıvı volüm fazlalığı ya da hipervolemi gelişebilmektedir. Hipervolemi ise bu bireylerde hipertansiyon, pulmoner ödem ve kalp yetmezliği gibi hayatı tehdit edici komplikasyonlara sebep olmaktadır. Bu nedenle hemodiyaliz hastalarında sıvı kontrolünü sağlamak hayati önem taşımaktadır. Bu derleme çalışmasında amaç hemodiyaliz tedavisi uygulanan hastalarda sıvı kontrolünün önemini ve etkileyen faktörleri açıklamaktır. Hemodiyaliz hastalarında cinsiyet, bazı sosyo-demografik özellikler, eğitim seviyesi ve hemşire tarafından eğitim verilmesi durumu sıvı alımını etkilemektedir. Sıvı alımı kontrolü yetersiz olan bireylerde ya da hasta gruplarında eğitim verilmesi ve takiplerin dikkatli yapılması ile tedaviye uyum sağlanabilir.

Anahtar Kelimeler

• Hemodiyaliz;
• Kronik Böbrek Yetmezliği;
• Sıvı Uyumu

Destekleyen Kurum

yoktur

Proje Numarası

yok

Teşekkür

yok

Fluid Control and Affecting Factors in Individuals Undergoing Hemodialysis Treatment

Öz

Introduction: Chronic renal failure is one of the diseases that arises due to a decrease in glomerular filtration rate, poses life-threatening risks if left untreated, and its incidence is steadily increasing. To protect patients from complications related to uremia, renal replacement therapies such as hemodialysis, peritoneal dialysis, and kidney transplantation, which function as a substitute for the kidneys, are necessary. Hemodialysis is the most commonly employed renal replacement treatment worldwide and in our country. In the context of lifelong hemodialysis treatment, adherence to the prescribed treatment stands out as the most crucial factor for improving both the quality and duration of life. When assessing patients' adherence to treatment, parameters such as diet, fluid control, medication management, and attendance in the dialysis program are taken into account. Among these parameters, fluid control is the area where patients often face the greatest challenges. Inadequate attention to fluid control can lead to issues such as excessive fluid volume or hypervolemia. Hypervolemia, in turn, can trigger life-threatening complications like hypertension, pulmonary edema, and heart failure in these individuals. Therefore, maintaining proper fluid control is of paramount importance in hemodialysis patients. The aim of this compilation article is to elucidate the significance of fluid control and the factors that influence it in patients undergoing hemodialysis treatment. Factors such as gender, specific socio-demographic characteristics, education level, and education provided by healthcare professionals can impact fluid intake in hemodialysis patients. By offering education and conducting vigilant follow-up for individuals or patient groups with inadequate fluid intake control, treatment adherence can be enhanced. In this article, we have attempted to elucidate the importance of fluid control in patients undergoing hemodialysis treatment, the factors influencing fluid control, and interventions that can aid in treatment adherence by taking these factors into account.

Anahtar Kelimeler

• Hemodialysis;
• Chronic Kidney Failure;
• Fluid Compatibility

Proje Numarası

yok

Kaynakça

1. 1. Pehlivan F, Yüksel Ş, Ahsen A, Coşkun K, Güzel H, Mayda H. Kronik böbrek yetmezliği olan hastaların mizaç ve karakter özellikleri ve yaşam kalitesi. Odu J Med [Internet]. 2016[cited 2023 Sep 27];3(1):13-6. Available from: https://dergipark.org.tr/tr/download/article-file/150882
2. 2. Alemdar H, Pakyüz SÇ. Hemodiyaliz hastalarında öz bakım gücünün yaşam kalitesine etkisinin değerlendirilmesi. J Nephrol Nurs [Internet]. 2015[cited 2023 Sep 27];10(2): 19-30. Available from: https://dergipark.org.tr/tr/download/article-file/292254
3. 3. Flythe JE, Kshirsagar AV, Falk RJ, Brunelli SM. Associations of posthemodialysis weights above and below target weight with all-cause and cardiovascular mortality. Clin J Am Soc Nephrol. 2015;10(5):808–16. doi: 10.2215/CJN.10201014
4. 4. Hoppe LK, Muhlack DC, Koenig W, Carr PR, Brenner H, Schöttker B. Association of abnormal serum potassium levels with arrhythmias and cardiovascular mortality: A systematic review and meta-analysis of observational studies. Cardiovasc Drugs Ther. 2018;32(2):197–212. doi:10.1007/s10557-018-6783-0
5. 5. Özkan İ., Taylan S. Diet and fluid restriction experiences of patients on hemodialysis: A meta-synthesis study. Rev Nefrol Dial Traspl [Internet]. 2022[cited 2023 Sep 27];42(1):22-40. Available from: http://www.scielo.org.ar/pdf/nefro/v42n1/2346-8548- nefro-42-01-22.pdf
6. 6. Hill NR, Fatoba ST, Oke JL, Hirst JA, O’Callaghan CA, Lasserson D.S, Hobbs FR. Global prevalence of chronic kidney disease: A systematic review and meta-analysis. Plos One. 2016 Jul 6;11(7):e0158765. doi:10.1371/journal.pone.0158765
7. 7. Süleymanlar G, Utaş C, Arınsoy T, Ateş K, Altun B, Altıparmak MR, Serdengeçti KA. A population-based survey of chronic renal disease in Turkey the CREDIT study. Nephrol Dial Transplant. 2011;26(6):1862-71. doi: 10.1093/ndt/gfq656
8. 8. Biçer H, Karabulutlu EY. Hemodiyaliz tedavisi alan hastaların öz yeterlik düzeyleri ve sıvı kontrolüne uyumlarının değerlendirilmesi. Hemşirelik Bilimi Dergisi [Internet]. 2020[cited 2023 Sep 27];3(2):1-9. Available from: https://dergipark.org.tr/tr/download/article-file/1374957

9. 9. Karabulutlu EY, Yılmaz MÇ. Hemodiyaliz tedavisi alan bireylerin sıvı kısıtlamasına uyum düzeyleri. AUHSJ, 2019;(3):390-8. doi: 10.31067/0.2018.97
10. 10. Kara B. Diyaliz diyet ve sıvı kısıtlamasına uyumsuzluk ölçeği’nin geçerlik ve güvenirlik çalışması. Journal of Nursology [Internet]. 2009[cited 2023 Sep 27];12(3):20-27. Available from: https://dergipark.org.tr/tr/download/article-file/29470
11. 11. Kulaksız AT, Arslan S. Hemodiyaliz tedavisi alan bireylerin sıvı kısıtlamasına uyumu. STED [Internet]. 2018[cited 2023 Sep 27];27(6):407-14. Available from: https://dergipark.org.tr/tr/download/article-file/629375
12. 12. Karabey T, Karagözoğlu Ş. The effects of fluid management training given to hemodialysis patients on their fluid control skills, pre- and post-dialysis dry weights and quality of life. Turkiye Klinikleri J Intern Med. 2019;4(1):1-12, doi:10.5336/intermed.2018-63843
13. 13. Balım S, Pakyüz SÇ. Hemodiyaliz hastalarının sıvı kısıtlamasına uyumlarının değerlendirilmesi. J Nephrol Nurs [Internet]. 2016[cited 2023 Sep 27];11(1):34-42. Available from: https://dergipark.org.tr/tr/download/article-file/403806