EN
TR
Diyaliz Hastalarında Malnütrisyon ve Beslenme/Malnutrition and Nutrition in Dialysis Patients
Öz
Malnütrisyon, diyaliz hastalarında sık görülen ve yüksek morbidite ile mortaliteye neden olan önemli bir komplikasyondur. Yetersiz besin alımı, vücut ağırlığı ve enerji depolarında azalmaya, kas kütlesinde kayba ve visseral protein seviyelerinde düşüşe yol açar. Bu durum enfeksiyon riskini artırır, bağışıklığı baskılar ve yara iyileşmesini geciktirir. Malnütrisyonun başlıca nedenleri arasında iştahsızlık, kısıtlayıcı diyetler, ilaç yan etkileri, metabolik asidoz, inflamasyon, bağırsak mikrobiyotasındaki değişiklikler ve diyaliz sırasında yaşanan besin kayıpları yer alır. Diyaliz hastalarında protein ihtiyacı sağlıklı bireylere göre daha yüksektir ve günde kilogram başına 1,2 g protein alımı önerilmektedir. Enerji ihtiyacı ise yaş ve fiziksel aktivite düzeyine bağlı olarak günde 30-35 kcal/kg’dır. Malnütrisyonun değerlendirilmesinde biyokimyasal parametreler, diyet protein alımı, antropometrik ölçümler ve vücut kompozisyon analizleri kullanılmaktadır. Serum albümin seviyesi en yaygın kullanılan parametre olup düşük seviyeler yüksek ölüm oranı ile ilişkilidir. Malnütrisyon, mortalite riskini artırırken yaşam kalitesini olumsuz etkiler. Beslenme yönetimi, bireyselleştirilmiş diyet planları ve psikososyal destek ile bu durumun önlenmesi ve tedavisi hedeflenmelidir. Bu derlemenin amacı, diyaliz hastalarında malnütrisyonun görülme sıklığını, nedenlerini ve sonuçlarını mevcut literatür doğrultusunda kapsamlı şekilde değerlendirmektir.
Anahtar Kelimeler
Kaynakça
- 1. Seyahi N, Koçyiğit İ, Eren N, Tonbul HZ, Tatar E, Yılmaz Z, et al. Current Status of Kidney Replacement Therapy in Türkiye: A Summary of 2023 Turkish Society of Nephrology Registry Report. Turk J Nephrol. 2025;34(2):141-8. doi: 10.5152/turkjnephrol.2025.24978
- 2. National Kidney Foundation. KDOQI Clinical Practice Guideline for Nutrition in Chronic Kidney Disease: 2020 Update. Am J Kidney Dis. 2020;76(3 Suppl 1):S1-107. doi:10.1053/j.ajkd.2020.05.006
- 3. Rashid I, Sahu G, Tiwari P, Willis C, Asche CV, Bagga TK, et al. Malnutrition as a potential predictor of mortality in chronic kidney disease patients on dialysis: A systematic review and meta-analysis. Clin Nutr. 2024;43(7):1760-9. doi: 10.1016/j.clnu.2024.05.037.
- 4. Wang L, Zhang X, Li Y, Chen J, Liu Q, Zhao Y, et al. Malnutrition as a predictor of mortality among patients with chronic kidney disease on dialysis: A systematic review and meta-analysis. J Ren Nutr. 2025;35(2):101-12. doi:10.1016/j.jrn.2025.01.005
- 5. Nelson EE, Hong CD, Pesce AL, Peterson DW, Singh S, Pollak VE. Anthropometric norms for the dialysis population. Am J Kidney Dis. 1990;16:32-7. doi: 10.1016/s0272-6386(12)80782-7
- 6. Blumenkrantz MJ, Kopple JD, Gutman RA, Chan YK, Barbour GL, Roberts C, et al. Methods for assessing nutritional status of patients with renal failure. Am J Clin Nutr. 1980;33(7):1567-85. doi:10.1093/ajcn/33.7.1567
- 7. Hakim RM, Levin N. Malnutrition in hemodialysis patients. Am J Kidney Dis. 1993;21(2):125-37. doi: 10.1016/s0272-6386(12)81083-3
- 8. Balcı K, Ural MS, Kavaklı M. Serum albumin trajectories and mortality in hemodialysis patients: A joint model analysis. Ren Replace Ther. 2021;10:67. doi:10.1186/s41100-024-00579-3
Ayrıntılar
Birincil Dil
Türkçe
Konular
Hemşirelik (Diğer)
Bölüm
Derleme
Yayımlanma Tarihi
31 Ocak 2026
Gönderilme Tarihi
19 Nisan 2025
Kabul Tarihi
4 Ocak 2026
Yayımlandığı Sayı
Yıl 2026 Cilt: 21 Sayı: 1
APA
Kürkçü, A., & Akyol, A. (2026). Diyaliz Hastalarında Malnütrisyon ve Beslenme/Malnutrition and Nutrition in Dialysis Patients. Nefroloji Hemşireliği Dergisi, 21(1), 48-55. https://doi.org/10.47565/ndthdt.2026.123
AMA
1.Kürkçü A, Akyol A. Diyaliz Hastalarında Malnütrisyon ve Beslenme/Malnutrition and Nutrition in Dialysis Patients. NefroHemDergi. 2026;21(1):48-55. doi:10.47565/ndthdt.2026.123
Chicago
Kürkçü, Aslı, ve Asiye Akyol. 2026. “Diyaliz Hastalarında Malnütrisyon ve Beslenme/Malnutrition and Nutrition in Dialysis Patients”. Nefroloji Hemşireliği Dergisi 21 (1): 48-55. https://doi.org/10.47565/ndthdt.2026.123.
EndNote
Kürkçü A, Akyol A (01 Ocak 2026) Diyaliz Hastalarında Malnütrisyon ve Beslenme/Malnutrition and Nutrition in Dialysis Patients. Nefroloji Hemşireliği Dergisi 21 1 48–55.
IEEE
[1]A. Kürkçü ve A. Akyol, “Diyaliz Hastalarında Malnütrisyon ve Beslenme/Malnutrition and Nutrition in Dialysis Patients”, NefroHemDergi, c. 21, sy 1, ss. 48–55, Oca. 2026, doi: 10.47565/ndthdt.2026.123.
ISNAD
Kürkçü, Aslı - Akyol, Asiye. “Diyaliz Hastalarında Malnütrisyon ve Beslenme/Malnutrition and Nutrition in Dialysis Patients”. Nefroloji Hemşireliği Dergisi 21/1 (01 Ocak 2026): 48-55. https://doi.org/10.47565/ndthdt.2026.123.
JAMA
1.Kürkçü A, Akyol A. Diyaliz Hastalarında Malnütrisyon ve Beslenme/Malnutrition and Nutrition in Dialysis Patients. NefroHemDergi. 2026;21:48–55.
MLA
Kürkçü, Aslı, ve Asiye Akyol. “Diyaliz Hastalarında Malnütrisyon ve Beslenme/Malnutrition and Nutrition in Dialysis Patients”. Nefroloji Hemşireliği Dergisi, c. 21, sy 1, Ocak 2026, ss. 48-55, doi:10.47565/ndthdt.2026.123.
Vancouver
1.Aslı Kürkçü, Asiye Akyol. Diyaliz Hastalarında Malnütrisyon ve Beslenme/Malnutrition and Nutrition in Dialysis Patients. NefroHemDergi. 01 Ocak 2026;21(1):48-55. doi:10.47565/ndthdt.2026.123
