Amaç: Bu çalışmanın amacı, hemodiyaliz hastalarında kırılganlığın günlük yaşam aktiviteleri ve tedaviye uyum üzerindeki etkisini ayrıntılı olarak incelemektir.
Gereç ve Yöntem: Araştırma, Temmuz-Eylül 2023 tarihleri arasında Türkiye’nin doğusunda yer alan bir üniversite hastanesi ve özel hastanenin hemodiyaliz ünitelerinde yürütülmüş olup, kesitsel desende tanımlayıcı bir çalışmadır. Araştırmaya, hemodiyaliz tedavisi gören toplam 135 hasta dahil edilmiştir. Veriler, Hasta Bilgi Formu, Kırılganlık Ölçeği, Katz Günlük Yaşam Aktiviteleri Ölçeği ve Morisky İlaç Uyumu Ölçeği kullanılarak toplanmıştır.
Bulgular: Hastaların Kırılganlık Ölçeği, Katz Günlük Yaşam Aktiviteleri Ölçeği ve Morisky İlaç Uyumu Ölçeği ortalama puanları sırasıyla 2,19±1,58; 16,18±2,76 ve 2,58±1,27 olarak belirlenmiştir. Yaş, hem kırılganlık hem de günlük yaşam aktiviteleri üzerinde anlamlı bir etkiye sahip bulunurken, eğitim düzeyi yalnızca günlük yaşam aktiviteleri üzerinde anlamlı bir etkiye sahiptir (p<0,05). Kırılganlık ile günlük yaşam aktiviteleri arasında orta düzeyde negatif bir ilişki (r=-0,489), kırılganlık ile ilaç uyumu arasında orta düzeyde pozitif bir ilişki (r=0,302) saptanmıştır (p<0,001). Bulgular, hastaların kırılganlık düzeyleri azaldıkça günlük yaşam aktiviteleri puanlarının arttığını ve ilaç uyumlarının iyileştiğini göstermektedir.
Sonuç: Araştırma, hemodiyaliz hastalarının önemli ölçüde kırılgan olduğunu ve kırılganlığın hem günlük yaşam aktiviteleri hem de ilaç tedavisine uyum üzerinde anlamlı bir etkisi bulunduğunu ortaya koymaktadır. Bu bulgular, kırılganlığın klinik olarak değerlendirilmesi gerektiğini, hastaların günlük yaşam aktivitelerine ve tedaviye uyumunun artırılmasına yönelik çalışmalar yapılması gerektiğini vurgulamaktadır.
Günlük Yaşam Aktiviteleri Kırılganlık Hemodiyaliz İlaç Tedavisi Hemşirelik
Etik Kurul Onayı: Etik onay bir üniversitenin Girişimsel Olmayan Klinik Araştırmalar Etik Kurulu'ndan (Tarih: 24/01/2023, karar no: 2023/4349) alınmıştır. Araştırma protokolü Helsinki Bildirgesi'ne (Dünya Tabipler Birliği 2013) uygun olarak planlanmıştır. Çalışmaya katılan hastalardan aydınlatılmış onam alınmıştır. Tüm katılımcılara verilerin gizliliği konusunda bilgi verilmiştir.
Bu araştırmada herhangi bir fon desteği bulunmamaktadır.
Bu çalışmaya katılan tüm hemodiyaliz hastalarına teşekkür ederiz.
Aim: This study aimed to examine in detail the impact of frailty on activities of daily living and treatment adherence among hemodialysis patients.
Materials and Methods: The study was conducted between July and September 2023 in the hemodialysis units of a university hospital and a private hospital located in eastern Türkiye, using a cross-sectional descriptive design. A total of 135 patients receiving hemodialysis treatment were included in the study. Data were collected using the Patient Information Form, Frailty Assessment Scale, Katz Index of Activities of Daily Living, and the Morisky Medication Adherence Scale.
Results: The mean scores of the Frailty Assessment Scale, Katz Index of Activities of Daily Living, and Morisky Medication Adherence Scale were 2.19±1.58, 16.18±2.76, and 2.58±1.27, respectively. Age was found to significantly affect both frailty and activities of daily living, whereas educational level had a significant effect only on activities of daily living (p<0.05). A moderate negative correlation was observed between frailty and activities of daily living (r=-0.489), and a moderate positive correlation was observed between frailty and medication adherence (r=0.302) (p<0.001). The findings indicate that as patients’ frailty levels decreased, their activities of daily living scores increased, while their medication adherence improved.
Conclusion: The study revealed that hemodialysis patients are significantly frail and that frailty has a considerable impact on both activities of daily living and adherence to treatment. These findings underscore the need for clinical assessment of frailty and the implementation of interventions aimed at improving daily functioning and treatment adherence in this patient population.
Activities of Daily Living Frailty Hemodialysis Medication Nursing
Ethıcs Commıttee Approval: Ethical approval was obtained from the Non-Interventional Clinical Research Ethics Committee of a University (Date: 24/01/2023, decision no: 2023/4349). The research protocol was planned in accordance with the Declaration of Helsinki (World Medical Association 2013). Informed consent was obtained from the patients participating in the study. All participants were informed about the confidentiality of the data.
There is no funding support in this research.
We thank all hemodialysis patients who participated in this study.
| Birincil Dil | İngilizce |
|---|---|
| Konular | Nefroloji Hemşireliği |
| Bölüm | Araştırma Makalesi |
| Yazarlar | |
| Gönderilme Tarihi | 22 Kasım 2025 |
| Kabul Tarihi | 26 Ocak 2026 |
| Yayımlanma Tarihi | 31 Ocak 2026 |
| Yayımlandığı Sayı | Yıl 2026 Cilt: 21 Sayı: 1 |
Nefroloji Hemşireliği Dergisi/ Journal of Nephrology Nursing
Creative Commons Atıf-GayriTicari-Türetilemez 4.0 Uluslararası Lisansı ile lisanslanmıştır.