Chronic Kidney Disease Associated Pruritus: Evidence for Systematic Assessment in Nephrology Care - A Scoping Review/Kronik Böbrek Hastalığı ile İlişkili Kaşıntı: Nefroloji Bakımında Sistematik Değerlendirme Kanıtları - Bir Kapsam Belirleme İncelemesi

Öz

Chronic kidney disease-associated pruritus is a debilitating symptom with high prevalence in end-stage renal disease. Despite its severity, it is frequently undervalued and underdiagnosed due to the absence of systematic assessment protocols and patient underreporting. This review maps the evidence regarding the necessity of transitioning from subjective observation to standardized, systematic evaluation in nephrology care. A scoping review was conducted following the Joanna Briggs Institute methodology and the Preferred Reporting Items for Systematic reviews and Meta-Analyses extension for Scoping Reviews checklist. Databases MEDLINE (PubMed) and CINAHL were searched for records published between 2016 and 2026, including projections, focusing on adults undergoing hemodialysis. Fifteen studies were included. Findings demonstrate that instruments such as the Worst Itch Numeric Rating Scale and the 5-D Itch Scale possess high clinical sensitivity and reliability, significantly increasing the detection of severe cases that clinical teams, often focused on biochemical markers, typically overlook. A persistent discrepancy exists between healthcare professionals perceptions and the actual symptomatic burden experienced by people with chronic kidney  disease. Evidence strongly supports the integration of systematic assessment protocols into routine nephrology nursing. Utilizing validated instruments is the essential starting point for early symptom recognition, facilitating timely interventions and improving patient quality of life.

Anahtar Kelimeler

• Chronic Kidney Disease
• Hemodialysis
• Nursing Care
• Pruritus
• Systematic Assessment Protocols

Destekleyen Kurum

This research received no specific grant from any funding agency in the public, commercial, or not-for-profit sectors.

Etik Beyan

The study “Chronic Kidney Disease Associated Pruritus: Evidence for Systematic Assessment in Nephrology Care - A Scoping Review” is a review article, therefore does not require ethical approval.

Kronik Böbrek Hastalığı ile İlişkili Kaşıntı: Nefroloji Bakımında Sistematik Değerlendirme Kanıtları - Bir Kapsam Belirleme İncelemesi/Chronic Kidney Disease Associated Pruritus: Evidence for Systematic Assessment in Nephrology Care - A Scoping Review

Öz

Kronik böbrek hastalığı ile ilişkili kaşıntı, son evre böbrek yetmezliği olan hastalarda yaygın görülen ve güçten düşüren bir semptomdur. Ciddiyetine rağmen, sistematik değerlendirme protokollerinin eksikliği ve hastaların durumu yeterince bildirmemesi nedeniyle sıklıkla hafife alınmakta ve yetersiz teşhis edilmektedir. Bu derleme, nefroloji bakımında subjektif gözlemden standart ve sistematik değerlendirmeye geçiş ihtiyacına ilişkin kanıtları ortaya koymaktadır. Joanna Briggs Enstitüsü metodolojisi ve Kapsamlı Derlemeler için Tercih Edilen Raporlama Öğeleri (PRISMA) kontrol listesinin uzantısı izlenerek kapsamlı bir derleme yapılmıştır. Tarama, hemodiyaliz alan yetişkinlere odaklanarak MEDLINE (PubMed) ve CINAHL veri tabanlarında 2016-2026 yılları arasını kapsayacak şekilde gerçekleştirilmiştir. On beş çalışma incelemeye dahil edilmiştir. Bulgular, En Kötü Kaşıntı Sayısal Derecelendirme Ölçeği ve 5-D Kaşıntı Ölçeği gibi araçların yüksek klinik duyarlılığa ve güvenilirliğe sahip olduğunu, genellikle biyokimyasal belirteçlere odaklanan klinik ekiplerin gözden kaçırdığı şiddetli vakaların tespitini önemli ölçüde artırdığını göstermektedir. Sağlık profesyonellerinin algıları ile hastaların yaşadığı gerçek semptom yükü arasında kalıcı bir tutarsızlık mevcuttur. Kanıtlar, sistematik değerlendirme protokollerinin rutin nefroloji hemşireliğine entegre edilmesini güçlü bir şekilde desteklemektedir. Doğrulanmış araçların kullanımı, semptomların erken tanınması için temel başlangıç noktasıdır; bu da zamanında müdahaleye olanak tanıyarak hastaların yaşam kalitesini artırır.

Anahtar Kelimeler

• Hemodiyaliz
• Hemşirelik Bakımı
• Kaşıntı
• Kronik Böbrek Hastalığı
• Sistematik Değerlendirme Protokolleri

Destekleyen Kurum

Bu araştırma, kamu, ticari veya kar amacı gütmeyen sektörlerdeki herhangi bir fon kuruluşundan özel bir hibe almamıştır.

Etik Beyan

"Kronik Böbrek Hastalığına Bağlı Kaşıntı: Nefroloji Bakımında Sistematik Değerlendirme İçin Kanıtlar - Kapsamlı Bir Derleme" başlıklı çalışma bir derleme makalesi olduğundan etik kurul onayına gerek duymaz.

Kaynakça

1. Anees M, Butt G, Gull S, Nazeer A, Hussain I, Ibrahim M. Factors affecting dermatological manifestations in patients with end stage renal disease. J Coll Physicians Surg Pak. 2018;28(2):98-102. https://doi.org/10.29271/jcpsp.2018.02.98
2. Jawed A, Moe SM, Moorthi RN, Torke AM, Eadon MT. Increasing nephrologist awareness of symptom burden in older hos-pitalized end-stage renal disease patients. Am J Nephrol. 2020;51(1):11-6. https://doi.org/10.1159/000504333
3. Kljajić M, Parać E, Atić A, Bašić-Jukić N. Uremic pruritus in hemodialysis: mechanisms, burden, and emerging therapies. J Clin Med. 2026;15(2):494. https://doi.org/10.3390/jcm15020494
4. Chang Y, Wang K, Liu M, Zhang Z, Ma H, Gao X, et al. Identifying core symptom clusters based on symptom distress levels in patients with maintenance hemodialysis: a cross-sectional network analysis. Ren Fail. 2025;47(1):2449203. https://doi.org/10.1080/0886022X.2024.2449203
5. Rehman IU, Chohan TA, Bukhsh A, Khan TM. Impact of pruritus on sleep quality of hemodialysis patients: a systematic re-view and meta-analysis. medicina (Kaunas). 2019;55(10):699. https://doi.org/10.3390/medicina55100699
6. Satti MZ, Arshad D, Javed H, Shahroz A, Tahir Z, Ahmed MMH, et al. Uremic pruritus: prevalence and ımpact on quality of life and depressive symptoms in hemodialysis patients. Cureus. 2019;11(7):e5178. https://doi.org/10.7759/cureus.5178
7. Scherer JS, Combs SA, Brennan F. Sleep disorders, restless legs syndrome, and uremic pruritus: diagnosis and treatment of common symptoms in dialysis patients. Am J Kidney Dis. 2017;69(1):117-28. https://doi.org/10.1053/j.ajkd.2016.07.031
8. Hamzi MA, Hassani K, Asseraji M, El Kabbaj D. Insomnia in hemodialysis patients: A multicenter study from morocco. Saudi J Kidney Dis Transpl. 2017;28(5):1112-8. https://doi.org/10.4103/1319-2442.215152

9. Siriwardana AN, Hoffman AT, Brennan FP, Li K, Brown MA. Impact of renal supportive care on symptom burden in dialysis patients: a prospective observational cohort study. J Pain Symptom Manage. 2020;60(4):725-36. https://doi.org/10.1016/j.jpainsymman.2020.04.030
10. Liossatou A, Masià-Plana A. A nurse’s guide to chronic kidney disease associated pruritus: understanding, communication and support [Internet]. Hergiswil (CH): EDTNA/ERCA; 2025 [cited 2026 Apr 29]:24. Available from: edtnaerca.org.
11. Kelepouris E, Rhee CM. CKD-associated pruritus: a patient-centered approach to reduce symptom burden. Kidney Med. 2025 15;7(12):101150. https://doi.org/10.1016/j.xkme.2025.101150
12. Esteve-Simó V, Perez-Morales R, Buades-Fuster JM, Arenas Jimenez MD, Areste-Fosalba N, Alcalde Bezhold G, et al. Chronic kidney disease-associated pruritus and quality of life: learning from our patients. J Clin Med. 2023;12(13):4505. https://doi.org/10.3390/jcm12134505
13. Faraji A, Bagheri-Nesami M, Azadbakht M, Mousavi Nasab N, Espahbodi F, Asgari Rad H, et al. The effect of topical herbal lipogel containing extracts of ziziphus jujube and echium amoenum on pruritus in hemodialysis patients: A double-blind randomized placebo trial. Nurs Midwifery Stud. 2024;13(1):18-25. https://doi.org/10.48307/nms.2024.412827.1253
14. Fontao SM, Manso P, Audije-Gil J, Gascueña DH, Dapena F, Aresté N, et al. Quality of life and clinical data in hemodialysis patients with different degrees of pruritus. Sci Rep. 2025;15(1):6222. https://doi.org/10.1038/s41598-024-83833-2
15. Chuang YC, Zhang Y, Chuang KH, Wang X, Wu J. The correlation between traditional Chinese medicine constitu-tions and chronic kidney disease-associated pruritus among hemodialysis patients in Macau. Medicine (Baltimore). 2025;104(46):e45952. https://doi.org/10.1097/MD.0000000000045952