Ölçek Geliştirme Çalışması: Hemodiyaliz Hastalarında Konfor

Nuray Şahin Orak; Sezgi Çınar Pakyüz; Arzu Kartal

Ölçek Geliştirme Çalışması: Hemodiyaliz Hastalarında Konfor

Öz

Amaç: Bu çalışmanın amacı; hemodiyaliz hastalarının konforunu değerlendirmek için geçerli ve güvenilir bir ölçüm aracı geliştirmektir. Yöntem: Metodolojik olarak yapılan araştırmanın örneklemini; üç özel hemodiyaliz merkezinde tedavi gören 241 kronik hemodiyaliz hastası oluşturdu. Ölçeğin geçerlik incelemesinde; kapsam geçerliği için kapsam geçerlik oranı (KGO), yapı geçerliği için faktör analizi ve ölçüt bağımlı ölçek geçerliği için Pearson’s korelasyon analizi kullanıldı. Güvenirlik incelemesinde; ölçek iç tutarlığı için madde analizleri ve Cronbach’s alfa güvenirlik katsayısı kullanıldı. Bulgular: Ölçekte yer alan maddelere ilişkin uzman görüşleri arasında uyum olduğu saptandı (KGO= 0.72). Yapı geçerliği için yapılan açıklayıcı faktör analizi sonucunda 9 maddelik 2 faktörlü bir ölçek yapısına ulaşıldı. Ölçüt bağımlı geçerlik için Durumluk Kaygı Envanteri kullanıldı. Durumluk Kaygı Envanteri ile Hemodiyaliz Konfor Ölçeği ortalama puanları (sırayla; X=27.64±6.65 ve X=33.95±8.35) arasında negatif yönde anlamlı korelasyon (r=-0.33; p<0.01) bulundu. Ölçeğin Cronbach’s alfa güvenirlik katsayısı ise 0.87’dir. Sonuç: Geliştirilen Hemodiyaliz Konfor Ölçeği geçerlik ve güvenirliği iyi düzeyde olan bir ölçektir. Hemodiyaliz Konfor Ölçeği beşli Likert tipinde bir ölçek olup, 9 maddeden ve 2 alt boyuttan oluşmaktadır. Bu ölçek, kronik hemodiyaliz tedavisi alan hastaların konforunu belirlemek için kullanılabilecek geçerli ve güvenilir bir ölçektir.

Anahtar Kelimeler

Hemodiyaliz,konfor,geçerlik ve güvenirlik analizler

Kaynakça

1. Dowd T. Katharine Kolcaba: Theory of Comfort. In Alligood MR, Tomey AM, eds. Nursing Theorists and Their Work. 7nd ed., Missouri: Mosby; 2010. p.706-721
2. Çınar Yücel Ş. Kolcaba’nın konfor kuramı. Ege Üniversitesi Hemşirelik Yüksek Okulu Dergisi 2011; 27(2): 79-88.
3. Karabacak Ü, Acaroğlu R. (2011). Konfor kuramı. Maltepe Üniversitesi Hemşirelik Bilim ve Sanatı Dergisi 2011; 4(1): 197-202.
4. Kolcaba K. Y. A taxonomic structure for the concept comfort. Image: Journal of Nursing Scholarship 1991; 23(4): 237-240.
5. Kolcaba K. Holistic comfort: operationalizing the construct as a nurse-sensitive outcome. Advances in Nursing Science 1992; 15(1): 1-10.
6. Kolcaba K. A theory of holistic comfort for nursing. Journal of Advanced Nursing 1994; 19(6): 1178-1184.
7. Kolcaba K. Comfort Theory and Practice: A Vision for Holistic Health Care and Research. Canada: Springer Publishing Company; 2003.
8. Orak NŞ. Konfor kuramı. Ocakçı AF, Alpar ŞE, eds. Hemşirelikte Kavram, Kuram ve Model Örnekleri. 1. Baskı. İstanbul:İstanbul Tıp Kitabevi; 2013. s.39-56.

9. Esin MN. Veri toplama yöntem ve araçları & Veri toplama araçlarının güvenirlik ve geçerliği. Erdoğan S, Nahcivan N, Esin MN. Eds. Hemşirelikte Araştırma: Süreç, Uygulama ve Kritik. İstanbul: Nobel Tıp Kitabevleri; 2014. s.193-234.
10. Şencan H. Sosyal ve Davranışsal Ölçümlerde Güvenilirlik ve Geçerlilik. Ankara: Seçkin Yayıncılık; 2005.
11. Özdamar K. Güvenirlik ve soru analizi. Paket Programlar ile İstatistiksel Veri Analizi. 4. Baskı. Eskişehir: Etam AŞ; 2002. s.511-525.
12. Öner N, LeCompte A. Durumluk-Sürekli Kaygı Envanteri El Kitabı. 2. Baskı. İstanbul: Boğaziçi Üniversitesi Matbaası; 1985.
13. Süleymanlar G, Ateş K, Seyahi N. Türkiye’de Nefroloji, Diyaliz ve Transplantasyon, T.C. Sağlık Bakanlığı ve Türk Nefroloji Derneği Ortak Raporu 2014. Ankara: Türk Nefroloji Derneği Yayınları; 2015. s.7-9 Erişim adresi: http://www.tsn.org.tr/folders/file/2014-REGISTRY-KITABI.pdf (Erişim Tarihi: 17.05.2017)
14. Akgöz N, Arslan S. Hemodiyaliz tedavisi alan hastalarda yaşanan semptomların incelenmesi. Nefroloji Hemşireliği Dergisi 2017;1(12): 20-28.
15. Coşar AA, Çınar Pakyüz S. Scale development study: Fluid control in hemodialysis patients. Japan Journal of Nursing Science 2016; 13: 174-182.
16. Murray AM, Tupper D, Knopman DS, Gilbertson DT, Pederson SL, Li S. et al. Cognitive impairment in hemodialysis patient is common. Neurology 2006; 67: 216-223.
17. Odagiri G, Sugawara N, Kikuchi A., Takahashi I, Umeda T., Satoh H. Et al. Cognitive function among hemodialysis patients in Japan. Annals of General Psyciatry 2011; 10: 1-5.
18. Büyüköztürk Ş. Testlerin Geçerlik ve Güvenirlik Analizlerinde Kullanılan Bazı İstatistikler. Sosyal Bilimler için Veri Analizi El Kitabı. 15. Baskı. Ankara: Pegem Akademi; 2011. s.167-182.
19. Erefe İ. Veri toplama araçlarının niteliği. Erefe İ. ed. Hemşirelikte Araştırma İlke Süreç ve Yöntemleri. İzmir: Odak Ofset; 2002. s. 169-88.
20. 20.Akgül A. Korelasyon Analizi. Tıbbi Araştırmalarda İstatistik Analiz Teknikleri: SPSS Uygulamaları. 2. Baskı. Ankara: Emek Ofset Ltd. Şti; 2003. s.382-403.
21. Karasar N. Ölçme ve Araçlarında Aranan Nitelikler. Bilimsel Araştırma Yöntemi. 19. Baskı. Ankara: Nobel Yayın Dağıtım; 2009. s. 147-153.
22. Orak NŞ, Alpar ŞE. Hemşirelerin Profesyonel Değerleri Ölçeği’nin geçerlik ve güvenirlik çalışması. MÜSBED 2012; 2(Suppl. 1): 22-31.
23. Öner N. Türkiye’de Kullanılan Psikolojik Testler Bir Başvuru Kaynağı. 2. Baskı. İstanbul: Boğaziçi Üniversitesi Yayınevi; 1996.
24. Büyüköztürk Ş. Çok Değişkenli İstatistikler. Sosyal Bilimler için Veri Analizi El Kitabı. 15. Baskı. Ankara: Pegem Akademi; 2011. s. 145-144.

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

Hemşirelik

Bölüm

Araştırma Makalesi

Yazarlar

Nuray Şahin Orak Bu kişi benim
MARMARA ÜNİVERSİTESİ, SAĞLIK BİLİMLERİ FAKÜLTESİ, HEMŞİRELİK BÖLÜMÜ, HEMŞİRELİK ESASLARI ANABİLİM DALI
Türkiye

Sezgi Çınar Pakyüz Bu kişi benim
Manisa Celal Bayar Üniversitesi, Sağlık Bilimleri Fakültesi, Hemşirelik Bölümü. Manisa
Türkiye

Arzu Kartal Bu kişi benim
Türkiye

Yayımlanma Tarihi

31 Temmuz 2017

Gönderilme Tarihi

24 Temmuz 2017

Kabul Tarihi

28 Temmuz 2017

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2017 Cilt: 12 Sayı: 2

IZ

https://izlik.org/JA35KC33KN

Kaynak Göster

RIS / Bibtex

APA

Şahin Orak, N., Çınar Pakyüz, S., & Kartal, A. (2017). Ölçek Geliştirme Çalışması: Hemodiyaliz Hastalarında Konfor. Nefroloji Hemşireliği Dergisi, 12(2), 68-77. https://izlik.org/JA35KC33KN

AMA

1.Şahin Orak N, Çınar Pakyüz S, Kartal A. Ölçek Geliştirme Çalışması: Hemodiyaliz Hastalarında Konfor. NefroHemDergi. 2017;12(2):68-77. https://izlik.org/JA35KC33KN

Chicago

Şahin Orak, Nuray, Sezgi Çınar Pakyüz, ve Arzu Kartal. 2017. “Ölçek Geliştirme Çalışması: Hemodiyaliz Hastalarında Konfor”. Nefroloji Hemşireliği Dergisi 12 (2): 68-77. https://izlik.org/JA35KC33KN.

EndNote

Şahin Orak N, Çınar Pakyüz S, Kartal A (01 Temmuz 2017) Ölçek Geliştirme Çalışması: Hemodiyaliz Hastalarında Konfor. Nefroloji Hemşireliği Dergisi 12 2 68–77.

IEEE

[1]N. Şahin Orak, S. Çınar Pakyüz, ve A. Kartal, “Ölçek Geliştirme Çalışması: Hemodiyaliz Hastalarında Konfor”, NefroHemDergi, c. 12, sy 2, ss. 68–77, Tem. 2017, [çevrimiçi]. Erişim adresi: https://izlik.org/JA35KC33KN

ISNAD

Şahin Orak, Nuray - Çınar Pakyüz, Sezgi - Kartal, Arzu. “Ölçek Geliştirme Çalışması: Hemodiyaliz Hastalarında Konfor”. Nefroloji Hemşireliği Dergisi 12/2 (01 Temmuz 2017): 68-77. https://izlik.org/JA35KC33KN.

JAMA

1.Şahin Orak N, Çınar Pakyüz S, Kartal A. Ölçek Geliştirme Çalışması: Hemodiyaliz Hastalarında Konfor. NefroHemDergi. 2017;12:68–77.

MLA

Şahin Orak, Nuray, vd. “Ölçek Geliştirme Çalışması: Hemodiyaliz Hastalarında Konfor”. Nefroloji Hemşireliği Dergisi, c. 12, sy 2, Temmuz 2017, ss. 68-77, https://izlik.org/JA35KC33KN.

Vancouver

1.Nuray Şahin Orak, Sezgi Çınar Pakyüz, Arzu Kartal. Ölçek Geliştirme Çalışması: Hemodiyaliz Hastalarında Konfor. NefroHemDergi [Internet]. 01 Temmuz 2017;12(2):68-77. Erişim adresi: https://izlik.org/JA35KC33KN