İdrar Yolu Enfeksiyonu Takipli Hasta ve Ebeveynlerinin Hastalıkları ile İlgili Verilen Sağlık Eğitimi Öncesi ve Sonrası Bilgi, Tutum ve Davranışlarının Karşılaştırılması
Öz
Amaç: Bu çalışma Akdeniz Üniversitesi Tıp Fakültesi Çocuk Nefroloji Bilim
Dalı polikliniğine Mart-Ağustos 2016 tarihleri arasında tekrarlayan idrar yolu
enfeksiyonu nedeni ile başvuran çocuk hastalar ile birlikte ailelerine verilen sağlık
eğitiminin, öncesi ve sonrası çocuk ve ebeveynlerin bilgi, tutum ve davranışlarına
etkisinin karşılaştırılması amacıyla yapılmıştır.
Metod: Çalışmaya, çocuk Nefroloji polikliniğinde tekrarlayan İYE saptanan,
ürolojik anomalisi olmayan hastalar gönüllülük esasına göre dahil edildi. Tüm
çocuklara ve ailelerine eğitim öncesi ve sonrasında idrar yolu enfeksiyonu
belirtilerini, nedenlerini, korunma yollarını ve doğru idrar kültür örneği alınması
hakkındaki bilgilerini değerlendirmeye yönelik çoktan seçmeli ve birden fazla
seçeneği olan, tamamı kapalı uçlu soru içeren 10 sorudan oluşan anket uygulandı.
Tüm çocuklara ve ailelerine araştırmacı tarafından uzman görüşü alınarak
hazırlanan eğitim rehberi doğrultusunda, idrar yolu enfeksiyonunu tanıma ve
korunma yolları hakkında eğitim verildi.
Bulgular: Araştırmaya dahil edilen 23 hastanın tamamı kız, yaş ortalaması 8.2
1±2.93 yıldı. On katılımcı (%43.5) lise mezunuydu.Eğitim sonrasında idrar yolu
enfeksiyonunu tanıma, belirtilerini anlama ve korunma konusunda bilgi sahibi
olma oranlarının belirgin arttığı görüldü. Eğitim öncesi dönemde sadece 7 kişi
(%30.4) klozet kullanan çocukların ayaklarının yere değmesi gerektiğini bilirken,
eğitim sonrası 23 hastanın tamamı biliyordu. Doğru idrar kültür alınmasını eğitim
öncesi 14 kişi bilirken eğitim sonrası hepsi biliyordu.İYE den korunmak için
tuvalet sonrası temizliğin önden arkaya doğru yıkayarak ve kurulayarak yapılması
gerektiğini eğitim öncesi 18 kişi (%78,3) doğru yanıtlarken, eğitim sonrası 23
(%100) kişi doğru yanıtladı. Kabızlığın idrar yolu enfeksiyonu nedeni olduğunu
eğitim öncesi 5 kişi (%21.6) bilirken eğitim sonrası 23 kişi (%100) biliyordu.
Çişini uzun süre yapmayıp tutmanın idrar yolu enfeksiyonu nedeni olduğunu
eğitim öncesi 14 kişi (%60.2) bilirken, eğitim sonrası 23 kişi (%100) biliyordu.
Sonuç: Tekrarlayan İYE tanısı ile poliklinik izleminde olan hastalara poliklinik
muayene şartlarında bilgilendirme yapılmasına rağmen, ailelerin idrar yolu
enfeksiyonu belirtilerini tanıma, enfeksiyondan korunma konularındaki bilgi,
tutum ve davranışlarının yetersiz olduğu görüldü. Sağlık eğitimi ile bu konudaki
bilgi, tutum ve davranışlar olumlu yönde değiştirilebilir. Özellikle bu tür hastaların
takip ve tedavisinin yapıldığı kliniklerde ve polikliniklerde hasta eğitimi
sürekli olmalı, eğitim hemşireliğinin oluşturulmasına ve yaygınlaştırılmasına
önem verilmelidir.
Anahtar Kelimeler
Kaynakça
- 1. Hasanoğlu E, Darendeliler F, Bideci A, Kutluk T, Bakkaloğlu S, Düşünsel R, Soylu A, Balat. Çocuklarda İdrar Yolu Enfeksiyonlarının Tanı Ve Tedavisi. Türkiye Milli Pediatri Derneği Çocuk Nefroloji Derneği Ortak Kılavuzu (13). Aralık 2014,url: http://millipediatri.org.tr/Uploads/EditorImages/files/kilavuz-13.pdf (erişim tarihi 10.01.2017).
- 2. Hodson EM, Craig JC. Urinary tract infections. In: Pediatric Nephrology (7th edn), Avner ED, Harmon WE, Niaudet P, Yoshikawa N, Emma F, Goldstein SL (eds). Springer-Verlag, Berlin Heidelberg 2016, Ss696-1710.
- 3. Subcommittee on Urinary Tract Infection, Steering Committee on Quality Improvement and Management, Roberts KB.Urinary tract infection: clinical practice guideline for the diagnosis and management of the initial UTI in febrile infants and children 2 to 24 months. Pediatrics. 2011;128:595-610.
- 4. Görgen Ö. Genel Bir Bakış: Çocukluk Çağı İdrar Yolları Enfeksiyonu. Nefroloji Hemşireliği Dergisi, 2016, Temmuz - Aralık 2. Sayı, sayfa (50-64) Neyzi O, Ertuğrul T. Pediatri (3. baskı) Nobel Tıp Kitabevi, İstanbul. 2002;18:1203-1208
- 5. Türkiye 2015 Yılı Ulusal Nefroloji, Diyaliz ve Transplantasyon Kayıt Sistemi Raporu, url: http://www.tsn.org.tr/ folders/file/2015_REGISTRY_kontrol_v2.pdf (erişim tarihi 26.12.2016).
- 6. Nebigil I, Tümer N.Asymptomatic urinary tract infection in childhood. Eur J Pediatr. 1992;151:308-309.
- 7. NICE Clinical Guidelines. Urinary tract infection in under 16s: diagnosis and management, May 23, 2014, url: https://www.nice.org.uk/guidance/cg54 (erişim tarihi 18.12 2016).
- 8. Özçakar ZB, Yalçınkaya F. İdrar yolu enfeksiyonları. Türkiye Klinikleri Pediatri Dergisi. 2007; 3:99-104.
Ayrıntılar
Birincil Dil
Türkçe
Konular
-
Bölüm
Araştırma Makalesi
Yazarlar
Meltem Bozkurt
Bu kişi benim
Akdeniz Üniversitesi, Pediatrik Nefroloji Bilim Dalı Antalya, Türkiye
Türkiye
Sema Akman
Bu kişi benim
Akdeniz Üniversitesi, Pediatrik Nefroloji Bilim Dalı Antalya, Türkiye
Türkiye
Atilla Gemici
Bu kişi benim
Akdeniz Üniversitesi, Pediatrik Nefroloji Bilim Dalı Antalya, Türkiye
Türkiye
Elif Çomak
Bu kişi benim
Akdeniz Üniversitesi, Pediatrik Nefroloji Bilim Dalı Antalya, Türkiye
Türkiye
Mustafa Koyun
Bu kişi benim
Akdeniz Üniversitesi, Pediatrik Nefroloji Bilim Dalı Antalya, Türkiye
Türkiye
Yayımlanma Tarihi
31 Temmuz 2017
Gönderilme Tarihi
4 Ağustos 2017
Kabul Tarihi
27 Temmuz 2017
Yayımlandığı Sayı
Yıl 2017 Cilt: 12 Sayı: 2
