Egzersiz ve Kronik Böbrek Yetmezliği
Öz
Kronik böbrek yetmezliği glomerüler filtrasyon hızına göre beş evreye ayrılmaktadır.
Evre V, Son dönem böbrek yetmezliği (SDBY) olup, GFH 15ml/dk/1,73 m2 nin altına
indiği hayatı tehdit edici bir durumdur. SDBY hastalarının büyük çoğunluğu diyaliz ile
yaşamlarını sürdürse de, üremik kardiyomiyopati, kardiyovasküler hastalıklar, anemi,
diyabetes mellitus, kemik hastalıkları, dekondüsyon, yorgunluk, güçsüzlük, inaktivite
ve psikolojik problemlerin eşlik etmesi nedeniyle yaşam kaliteleri ve fonksiyonel
kapasiteleri azalmaktadır. Ayrıca SDBY hastaların çoğunluğunun sedanter yaşam
tarzına sahip olması fiziksel fonksiyonlarının bozulmasında önemli bir etken olmakla
birlikte, hastaların fiziksel açıdan hareketsiz olmaları kaslarda atrofi gelişmesine ve
kapiller yoğunluğun azalmasına buna bağlı olarak da kas gücünde azalmaya neden
olmaktadır. Son yıllarda egzersiz kronik hastalıkları önleme ve rehabilite etmede
önemli bir müdahale aracı olarak kabul edilmektedir. Egzersiz; “kas gruplarının
kontraksiyon ve relaksasyonu ile gerçekleşen kas direncini, eklem fonksiyonlarını
korumak ve sürdürmek amacı ile yapılan çalışmaların bütününe” verilen addır. Böbrek
hastalarında egzersiz yapılmaması ve sedanter yaşam tarzının sürdürülmesi bir dizi
problemlere yol açmaktadır ve fiziksel egzersizin bu problemleri düzeltmede veya
durdurmada önemli köprü görevi üstlendiği kabul edilmektedir. Bu alandaki
çalışmalar; fiziksel egzersizin, diyaliz tedavisi alan hastaların egzersiz kapasitesini,
fiziksel fonksiyonunu, kas gücünü, fonksiyonel kapasitesini ve yaşam kalitesini
geliştirdiğini, kan basıncı kontrolü sağladığını, diyabet gelişim riskini ve
kardiyovasküler hastalık riskini azalttığını, depresyon ve anksiyete semptomlarını
hafiflettiğini, sağ kalım ve diyaliz etkinliğini arttırdığını göstermiştir. Bu derlemede
egzersizin böbrek hastaları için önemi ve egzersizin tipleri anlatılmaktadır.
Anahtar Kelimeler
Kaynakça
- 1. Akyol AD. Son Dönem Böbrek Yetmezliği (SDBY) Olan Hastada Palyatif Bakım. Cumhuriyet Hemşirelik Dergisi 2013; 2(1): 31-41.
- 2. Süleymanlar G, Utaş C, Arinsoy T, Ateş K, Altun B et al. A population-based survey of chronic renal disease in Turkey the CREDIT study. Nephrology Dialysis Transplantation 2011; 26(6): 1862-1871.
- 3. Özcan Y, Utaş C, Oymak O, Baştürk M, Aslan SS. Hemodiyaliz Uygulanan Hastalarda Eritropoetin Kullanımının Depresyon, Anksiyete ve Yaşam Kalitesi Üzerine Etkileri. Klinik Psikofarmakoloji Bülteni 1999; 9(2): 109-111.
- 4. Soyupek F, Aşkın A. Diyaliz Hastalarında Egzersizin Önemi. Süleyman Demirel Üniversitesi Tıp Fakültesi Dergisi 2010; 17(1): 33-37.
- 5. Heiwe S, Jacobson SH. Exercise training for adults with chronic kidney disease (Review). The Cochrane Database of Systematic Reviews 2011; 10: 1-57.
- 6. Orcy RB, Dias PS, LC-Seus T, Barcellos FC, Bohlke M. Combined resistance and aerobic exercise is better than resistance training alone to improve functional performance of haemodialysis patients- Results of a randomized controlled trial. Physiotherapy Research International 2012; 17(4): 235-243.
- 7. Dziubek W, Bulinska K, Rogowski L, Golebiowski T, Kusztal M et al. The effect of aquatic exercises on physical fitness and muscle function in dialysis patients. Biomed Research İnternational 2015; 1-9.
- 8. Sawant A, House AA, Overend TJ. Anabolic effect of exercise training in people with end-stage renal disease on hemodialysis: A systematic review with meta-analysis. Physiotherapy Canada 2014; 66(1): 44-53.
Ayrıntılar
Birincil Dil
Türkçe
Konular
Hemşirelik
Bölüm
Derleme
Yazarlar
Dilek Taş
Bu kişi benim
EGE ÜNİVERSİTESİ, SAĞLIK BİLİMLERİ ENSTİTÜSÜ, İÇ HASTALIKLARI HEMŞİRELİĞİ (DR)
Türkiye
Asiye Akyol
Bu kişi benim
Ege Üniversitesi, Hemşirelik Fakültesi, İç Hastalıkları Hemşireliği ABD
Türkiye
Yayımlanma Tarihi
31 Ocak 2017
Gönderilme Tarihi
7 Kasım 2016
Kabul Tarihi
6 Aralık 2016
Yayımlandığı Sayı
Yıl 2017 Cilt: 12 Sayı: 1
