Hemodiyaliz Tedavisi Alan Hastaların Sıvı Kontrolüne Yönelik Uyumlarının Belirlenmesi
Öz
Amaç:
Hemodiyaliz tedavisi alan hastalarda tedavinin etkin olabilmesi için
diyete, ilaçlara, tedaviye ve sıvı kısıtlamasına uyum sağlamak gerekmektedir.
Tedavi rejimine uyumsuzluk morbidite, düşük yaşam kalitesi ve mortaliteyi
beraberinde getirmektedir. Hastaların sıvı alımına yönelik uyumlarının bilinmesi
sıvı kontrolünün sağlanmasında önemlidir. Bu çalışmanın amacı hemodiyaliz
tedavisi alan hastaların sıvı kontrolüne ilişkin uyumlarını belirlemektir.
Gereç ve Yöntemler:
Tanımlayıcı tipteki çalışmanın verileri dört özel hemodiyaliz
merkezi ve bir üniversite hastanesi hemodiyaliz ünitesinde hemodiyaliz tedavisi
alan 184 hastanın katılımıyla Temmuz 2016-Aralık 2017 tarihleri arasında
gerçekleştirilmiştir. Çalışma öncesinde kurum ve etik kurul izni alınmıştır.
Verilerin toplanmasında “Hasta Tanıtım Formu” ve hastaların sıvı kontrolüne
uyumunu değerlendirmek amacıyla “Hemodiyaliz Hastalarında Sıvı Kontrol
Ölçeği” kullanılmıştır. Veriler SPSS 20.0 paket programında Ki kare, Kruskal
Wallis ve korelasyon testleri kullanılarak analiz edilmiştir.
Bulgular:
Hastaların %54.3’ünün kadın, %77.7’sinin evli, %82.1’inin ilköğretim
mezunu, diyaliz yaşının 52.9±15.3 ay ve yaş ortalamasının 58.5±14.3 yıl olduğu
saptandı. Hastaların %91.8’i hekim, hemşire, diyetisyen gibi sağlık çalışanlarından
sıvı ve tuz kısıtlaması hakkında bilgi aldıklarını belirtti. Hastaların toplam
ölçek puan ortalamasının 52.2±5.8 ile ortalamanın üzerinde olduğu, ölçeğin
“bilgi” alt boyutunda 18.0±2.7 ile ortalamanın üzerinde, “tutum” alt boyutunda
9.1±2.3 ile ortalamanın altında ve “davranış” alt boyutunda 25.1±4.1 ile
ortalamanın üzerinde puana sahip olduğu belirlendi.
Sonuç:
Çalışmada hemodiyaliz tedavisi alan hastaların sıvı kısıtlamasına ilişkin
uyumlarının ortalamanın üzerinde olduğu ancak tutum puanlarının ortalamanın
altında kaldığı belirlenmiştir. Hemşirelerin, bakımından sorumlu oldukları
hastaların sıvı kontrolüne yönelik bilgi, davranış ve tutumlarını izlemelerini,
eğitimlerle hastaların bilgi ve farkındalığı arttırmalarına katkı sağlamalarını ve
hastaların sıvı kontrolünü sağlamada özyönetim becerilerini desteklemelerini
önermekteyiz.
Anahtar Kelimeler
Kaynakça
- 1. Seyahi N. Türk Nefroloji Derneği 2017 Yılı Türk Böbrek Kayıt Sistemi Raporu. http://www.nefroloji.org.tr/folders/file/TND-2017-Kayit-Sistemi-Verileri.pdf Erişim tarihi:11.11.2018
- 2. Akyol AD. Üriner sistem hastalıklarında bakım. 1.baskı, İzmir, Nefroloji Diyaliz ve Transplantasyon Hemşireleri Derneği Yayınları, 2005
- 3. Griva K, Nandakumar M, Ng JH, Lam KFY, McBain H et al. Hemodialysis self-management intervention randomized trial (HED-SMART): A practical low intensity intervention to improve adherence and clinical markers in patients receiving hemodialysis. American Journal of Kidney Diseases 2018;71(3):371-381.
- 4. Akbulut ÖÇ. (2016). Hemodiyaliz hastalarının tedaviye ve diyete uyumları ile yaşam kalitesi düzeylerinin değerlendirilmesi Türk Böbrek Vakfı Diyaliz Merkezi Örneği. Yüksek lisans tezi. Namık Kemal Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü
- 5. Günalay S, Taşkıran E, Mergen H. Hemodiyaliz hastalarında diyet ve sıvı kısıtlamasına uyumsuzluğunun değerlendirilmesi. FNG & Bilim Tıp Dergisi 2017;3(1):9-14.
- 6. Szczech LA, Reddan DN, Klassen PS, Coladonato J, Chua B et al. Interactions between dialysis-related volume exposures, nutritional surrogates and mortality among ESRD patients. Nephrology Dialysis Transplantation, 2003;18(8):1585-1591.
- 7. Harris D, Elder G, Kaıraıtıs L, Rangan G. Çev: Kazancı G.2008 Klinik diyalizin temel ilkeleri. İstanbul, Nobel Tıp Kitabevleri, 2008
- 8. Tekçe H, Aktaş G, Kürşat S. Son dönem böbrek yetmezliğinde hipertansiyon ve patogenezi: Sodyum ve volüm kontrolünün önemi. Abant Medical Journal 2012;1:(3):177-181.
Ayrıntılar
Birincil Dil
Türkçe
Konular
Hemşirelik
Bölüm
Araştırma Makalesi
Yayımlanma Tarihi
29 Ocak 2019
Gönderilme Tarihi
10 Aralık 2018
Kabul Tarihi
16 Ocak 2019
Yayımlandığı Sayı
Yıl 2019 Cilt: 14 Sayı: 1
APA
Kızılcık Özkan, Z., Ünver, S., Çetin, B., & Ecder, T. (2019). Hemodiyaliz Tedavisi Alan Hastaların Sıvı Kontrolüne Yönelik Uyumlarının Belirlenmesi. Nefroloji Hemşireliği Dergisi, 14(1), 10-16. https://izlik.org/JA49LL38JD
AMA
1.Kızılcık Özkan Z, Ünver S, Çetin B, Ecder T. Hemodiyaliz Tedavisi Alan Hastaların Sıvı Kontrolüne Yönelik Uyumlarının Belirlenmesi. NefroHemDergi. 2019;14(1):10-16. https://izlik.org/JA49LL38JD
Chicago
Kızılcık Özkan, Zeynep, Seher Ünver, Bahar Çetin, ve Tevfik Ecder. 2019. “Hemodiyaliz Tedavisi Alan Hastaların Sıvı Kontrolüne Yönelik Uyumlarının Belirlenmesi”. Nefroloji Hemşireliği Dergisi 14 (1): 10-16. https://izlik.org/JA49LL38JD.
EndNote
Kızılcık Özkan Z, Ünver S, Çetin B, Ecder T (01 Ocak 2019) Hemodiyaliz Tedavisi Alan Hastaların Sıvı Kontrolüne Yönelik Uyumlarının Belirlenmesi. Nefroloji Hemşireliği Dergisi 14 1 10–16.
IEEE
[1]Z. Kızılcık Özkan, S. Ünver, B. Çetin, ve T. Ecder, “Hemodiyaliz Tedavisi Alan Hastaların Sıvı Kontrolüne Yönelik Uyumlarının Belirlenmesi”, NefroHemDergi, c. 14, sy 1, ss. 10–16, Oca. 2019, [çevrimiçi]. Erişim adresi: https://izlik.org/JA49LL38JD
ISNAD
Kızılcık Özkan, Zeynep - Ünver, Seher - Çetin, Bahar - Ecder, Tevfik. “Hemodiyaliz Tedavisi Alan Hastaların Sıvı Kontrolüne Yönelik Uyumlarının Belirlenmesi”. Nefroloji Hemşireliği Dergisi 14/1 (01 Ocak 2019): 10-16. https://izlik.org/JA49LL38JD.
JAMA
1.Kızılcık Özkan Z, Ünver S, Çetin B, Ecder T. Hemodiyaliz Tedavisi Alan Hastaların Sıvı Kontrolüne Yönelik Uyumlarının Belirlenmesi. NefroHemDergi. 2019;14:10–16.
MLA
Kızılcık Özkan, Zeynep, vd. “Hemodiyaliz Tedavisi Alan Hastaların Sıvı Kontrolüne Yönelik Uyumlarının Belirlenmesi”. Nefroloji Hemşireliği Dergisi, c. 14, sy 1, Ocak 2019, ss. 10-16, https://izlik.org/JA49LL38JD.
Vancouver
1.Zeynep Kızılcık Özkan, Seher Ünver, Bahar Çetin, Tevfik Ecder. Hemodiyaliz Tedavisi Alan Hastaların Sıvı Kontrolüne Yönelik Uyumlarının Belirlenmesi. NefroHemDergi [Internet]. 01 Ocak 2019;14(1):10-6. Erişim adresi: https://izlik.org/JA49LL38JD
