Acil Hemodiyaliz Uygulanan Hastalarda Vasküler Erişim Tercihleri: Tek Merkez Deneyimi / Vascular Access Preferences in Patients Undergoing Emergency Hemodialysis: A Single Center Experience
Öz
Amaç: Hemodiyaliz (HD) üremik hastalarda yaşam kurtarıcı bir tedavi modelidir. Türkiye dahil birçok ülkede hastalar hemodiyalize başlangıçta santral venöz kateter tercih edilir. Etkin ve
yeterli bir HD için uygun bir vasküler erişim yöntemi hemodiyaliz hastalarının tedavisinde en önemli bileşenlerinden biridir. Bu çalışmada tek bir merkezin HD için vasküler erişim
deneyimi incelenmiştir.
Gereç ve Yöntem: Araştırmanın yeri olarak seçilen merkezde Ocak 2016-Haziran 2018 tarihleri arasında çeşitli endikasyonlarla hemodiyalize alınan hastalar retrospektif olarak tarandı.
Hastaların demografik özellikleri, HD’ye alınma endikasyonları,vasküler erişim yöntemi ve vasküler erişim yöntemini uygulayan klinisyenin uzmanlık alanı kaydedildi.
Bulgular: 30 aylık sürede toplam 429 (kadın/erkek:178/251) olguya HD tedavisi uygulandı. Hastaların yaş ortalaması 66,8±32,3 idi. Olguların %27,04’ünün akut böbrek hasarı ve
zehirlenmeler nedeniyle, %72,96’sının kronik böbrek hastalığı ve ilişkili komplikasyonlar nedeniyle HD’e alındıkları saptandı.Hastaların %3,96’sında arteriyovenöz fistül (AVF),
%96,04’ünde kateter ile HD işlemi gerçekleştiği görüldü. Geçici vasküler erişim tercihleri %66,9 femoral kateter, %25,6 juguler kateter ve %3,49 subklaviyen kateter oranlarında idi. Juguler
kateter tercihinin çalışmanın ilk aylarına göre tedricen artış gösterdiği ve çoğunlukla (n:67 olgu %60,90) nefroloji uzmanı tarafından tercih edildiği görüldü.
Sonuç: Bu çalışmada elde edilen sonuçların; literatürde önerilen vasküler erişim yöntemlerinden farklı olduğu saptanmıştır. Tercih edilen yöntemlerin kararının verilmesinde nefroloji
uzmanının önemli rol oynadığı görüldü. Hemodiyaliz hastalarında yaşamsal önem taşıyan vasküler erişim yolunun doğru seçilmesi için gerekli farkındalığın sağlanması en önemli
önlemlerden olacaktır.
Anahtar Kelimeler
Kaynakça
- 1. Lok CE, Huber TS, Lee T, Shenoy S, Yevzlin AS, Abreo K, Allon M, Asif A, Astor BC, Glickman MH, Graham J, Moist LM, Rajan DK, Roberts C, Vachharajani TJ, Valentini RP; National Kidney Foundation. KDOQI Clinical Practice Guideline for Vascular Access: 2019 Update. Am J Kidney Dis. 2020 Apr;75(4 Suppl 2):S1-S164.
- 2. Allon M. Vascular Access for Hemodialysis Patients: New Data Should Guide Decision Making. Clin J Am Soc Nephrol. 2019 Jun 7;14(6):954-61.
- 3. Hayashi R, Huang E, Nissenson AR. Vascular Access for hemodialysis. Nat Clin Pract Nephrol. 2006;2(9):504-13.
- 4. Woo K, Lok CE. New insights into dialysis vascular access: What is the optimal vascular access type and timing of access creation in CKD and dialysis patients? Clin J Am Soc Nephrol. 2016 ;11(8):1487-94.
- 5. Sequeira A, Naljayan M, Vachharajani TJ. Vascular access guidelines: summary, rationale, and controversies. Tech Vasc Interv Radiol. 2017;20(1):2-8.
- 6. Levey AS, Eckardt KU, Tsukamoto Y, et al. Definition and classification of chronic kidney disease: A position statement from Kidney Disease: Improving Global Outcomes (KDIGO). Kidney Int 2005; 67: 2089-100.
- 7. Süleymanlar G, Utaş C, Arınsoy T, et al. A population based survey of chronic renal disease in Turkey - The CREDIT study. Nephrol Dial Transplant 2011; 26: 1862-71.
- 8. Süleymanlar G, Ateş K, Seyahi N. Türkiye’de Nefroloji, Diyaliz ve Transplantasyon – Registry 2019. Türk Nefroloji Derneği Yayınları, Ankara, 2020. ISBN 978-605–62465–0–0.
Ayrıntılar
Birincil Dil
Türkçe
Konular
Hemşirelik
Bölüm
Araştırma Makalesi
Yazarlar
Filiz Altındal
*
0000-0003-0283-5979
Türkiye
Hasan Kayabaşı
Bu kişi benim
0000-0003-2754-5687
Türkiye
Dede Şit
0000-0003-1954-9784
Türkiye
Ezgi Ersoy Yeşil
Bu kişi benim
0000-0001-5550-6947
Türkiye
Funda Yılmaz
Bu kişi benim
0000-0001-9415-0103
Türkiye
Yağmur Kızılay
Bu kişi benim
0000-0001-8781-1524
Türkiye
Ayten Karakoç
0000-0001-7654-706X
Türkiye
Yayımlanma Tarihi
31 Mayıs 2021
Gönderilme Tarihi
4 Ocak 2021
Kabul Tarihi
24 Mayıs 2021
Yayımlandığı Sayı
Yıl 2021 Cilt: 16 Sayı: 2
