Yapay zeka destekli e-seçimler: demokrasi için fırsatlar ve tehditler
Öz
Dijitalleşme çağında seçim süreçleri giderek teknoloji ile daha yoğun bir biçimde bütünleşmektedir. Özellikle yapay zekâ tabanlı uygulamaların seçim sistemlerine dâhil edilmesi, demokratik süreçler üzerinde hem dönüştürücü fırsatlar hem de ciddi riskler yaratmaktadır. Bu çalışma, yapay zekâ destekli e-seçimlerin sunduğu potansiyel yararlar ve karşı karşıya bıraktığı tehditleri kapsamlı bir perspektifle değerlendirmektedir. Öncelikle seçim teknolojilerinin tarihsel gelişimi ve elektronik oylamanın ortaya çıkışı incelenmiş, dijital dönüşümün seçim güvenliği ve meşruiyet üzerindeki etkileri tartışılmıştır. Uluslararası örnekler ışığında Türkiye’deki güncel tartışmalar da ele alınmış, mevcut altyapı ve uygulama potansiyelleri analiz edilmiştir. Bulgular, yapay zekânın oy verme süreçlerini hızlandırma, seçim güvenliğini artırma, seçmen davranışlarını çözümleme, sahte bilgileri filtreleme ve yurtdışı seçmen katılımını kolaylaştırma gibi olumlu katkılar sunduğunu ortaya koymaktadır. Ancak dijital otoriterliğin güçlenmesi, algoritmik önyargılar, veri güvenliği açıkları ve seçim manipülasyonu riskleri de önemli tehditler arasında yer almaktadır. Çalışmanın sonucunda, teknolojinin demokratik süreçlere sağlıklı biçimde entegre edilebilmesi için yalnızca teknik çözümler değil, aynı zamanda etik ilkeler, şeffaflık, hesap verebilirlik ve vatandaş katılımını esas alan mekanizmaların geliştirilmesi gerektiği vurgulanmaktadır.
Anahtar Kelimeler
Kaynakça
- Aktaş, E., & Arap, İ. (2023). Seçim güvenliği bağlamında elektronik ve yapay zekâ destekli oylama sistemleri: Türkiye için fırsatlar ve riskler. Kamu Yönetimi Araştırmaları Dergisi, 9(2), 45–68.
- Akgül, A. (2019). Türkiye’de dijital demokrasi ve e-devlet uygulamaları. Bilişim ve Toplum, 5(1), 23–41.
- Alvarez, R. M., & Hall, T. E. (2008). Electronic elections: The perils and promises of digital democracy. Princeton University Press.
- Bryson, J. J. (2018). Patiency is not a virtue: The design of intelligent systems and systems of governance. Ethics and Information Technology, 20(1), 15–26. https://doi.org/10.1007/s10676-018-9448-6
- Cadwalladr, C., & Graham-Harrison, E. (2018). Revealed: 50 million Facebook profiles harvested for Cambridge Analytica in major data breach. The Guardian. https://www.theguardian.com
- Carter, D., & Ferguson, N. (2021). Cybersecurity and elections: Artificial intelligence as a double-edged sword. Journal of Cyber Policy, 6(3), 355–372. https://doi.org/10.1080/23738871.2021.1980463
- Chen, Y., Xu, L., & Li, Z. (2020). Artificial intelligence and cybersecurity in election systems. IEEE Security & Privacy, 18(4), 38–46. https://doi.org/10.1109/MSEC.2020.2984012
- Çarkoğlu, A., & Kalaycıoğlu, E. (2009). Türkiye’de seçmen davranışı. İstanbul Bilgi Üniversitesi Yayınları.
Ayrıntılar
Birincil Dil
Türkçe
Konular
Siyaset Bilimi (Diğer)
Bölüm
Araştırma Makalesi
Yazarlar
Zeynep Özkan
*
Türkiye
Yayımlanma Tarihi
30 Haziran 2026
Gönderilme Tarihi
20 Eylül 2025
Kabul Tarihi
23 Mart 2026
Yayımlandığı Sayı
Yıl 2026 Cilt: 6 Sayı: 1