TAPU MÜDÜRLÜKLERİNDE VELAYET ALTINDAKİ KÜÇÜĞÜN TAŞINMAZLARININ SATIŞI VE HUKUKİ DAYANAKLARI

Yıl 2026, Cilt: 18 Sayı: 1, 60 - 73, 05.01.2026

Haluk Saruhan

https://doi.org/10.53881/hiad.1719689

Öz

Velayet, yaşı küçük olan çocuklar ile mahkeme kararıyla kısıtlanmış ergin çocukların bakımı, yetiştirilmesi ve onların mallarının idaresi ile ilgili bazı yetki ve hakların anne ve babaya verilmesidir.4721 sayılı Medeni Kanunumuz oluşturulurken, en köklü değişiklikler velayet hakkı ile ilgili yapılan düzenlemeler olmuştur. Bu değişiklikler yapılırken “Birleşmiş Milletler Çocuk Hakları Sözleşmesi” hükümleri dikkate alınmıştır. Türk Medeni Kanunu’nda velayet geniş bir çerçevede ele alınmış ve bu durum çocuklara büyük faydalar sağlamıştır. Zira anne ve babaya tanınan bu yetkilerin, menfaat çatışmaları nedeniyle zaman zaman sorunlara yol açtığı bilinen bir gerçektir. Anne ve babanın ayrılması, boşanması ya da evlilik dışı ilişkilerden doğan çocuklar söz konusu olduğunda, çeşitli problemler ortaya çıkmaktadır. Bu sorunlardan biri de velayet hakkının anne veya babadan hangisine verileceği konusudur. Bir diğer önemli sorun ise korunmaya muhtaç çocuğun bu durumdan nasıl etkileneceği ve geleceğinin ne olacağıdır. Böyle bir durumda Medeni Kanun, çocuğun korunması amacıyla hâkime müdahale yetkisi vermiştir. Anne ve baba, çocuğun olumsuz gelişimine sebep oluyorsa, hâkim her ikisinden de velayeti alabilir ve çocuğu koruyucu aile yanına yerleştirebilir. Yaşı küçük olan çocuğun miras, hibe veya mesleki çalışması sonucu elde ettiği malvarlığının yönetimi de anne ve babaya aittir. Ancak bu yetkinin kullanımı sınırsız değildir. Anne ve baba, bu yetkileri kullanırken tıpkı bir vekil gibi özenli ve sorumlu davranmak zorundadır. Bu konularda bir eksiklik ya da kötü yönetim söz konusu olursa, hâkim bu hakkı anne ve babadan alabilir ve çocuğun malvarlığının yönetimini kayyıma devredebilir. Velayeti bu şekilde tanımladıktan sonra, çalışmamızın esas konusunu oluşturan velayet altındaki çocuğun taşınmaz mallarının tapu müdürlüklerinde satışı süreci ele alınacaktır. Bu kapsamda, satış işleminin aşamaları, hukuki çerçevesi, idarenin görev ve sorumlulukları detaylı olarak incelenecektir. Ayrıca, veli ile çocuk arasında menfaat çatışması yaşanması ya da yaşı küçük çocuğun borç altına sokulmasına yönelik bir talebin bulunması halinde, tapu memurunun yapması gereken işlem ve değerlendirmeler de açıklanacaktır. Devamında, tapu uygulamalarında yaşı küçük çocuğa ait taşınmazların satış ve taksim yöntemleri, örnek işlemlerle birlikte ele alınacak ve son olarak, örnek olaylar ve sonuç değerlendirmesi ile çalışma tamamlanacaktır.

Anahtar Kelimeler

velayet , Velayetin Kaldırılması , Taşınmaz , Vesayet , Menfaat çatışması

Etik Beyan

Hiç bir yerde bu makaleyi yayınlamadım,tüm içerik kendi araştırmalarımdan oluştuğunu beyan ederim

Destekleyen Kurum

YOK

Proje Numarası

1

Teşekkür

Derginizin yetkili kurullarını,diğer tüm çalışanlarını böyle bir imkan sağladıkları için tebrik eder ve şükranlarımı sunarım

Kaynakça

• Adlı, Z., ve Menteş, S. (2011). Mevzuatımızda Tapu ve Kadastro (1. baskı, s. 687). Semih Ofset Matbaacılık.
• Akıntürk, T. (2009). Eşya hukuku (s. 302–303). Beta Yayınları.
• Altınkan, O. (2021). Ana ve babanın çocuk mallarına ilişkin tasarruf işlemi yapmalarının hukuki durumu. Akdeniz Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dergisi, 11(1), 96–97.
• Artemis Hukuk. (2025, Mayıs 28). Velayet hakkına sahip ana babanın yetki sınırı. www.artemishukuk.com. https://www.artemishukuk.com (Erişim: 28.05.2025)
• Saim İncekaş. (2025, Mayıs 29). TMK m. 335. www.av-saimincekas.com. https://www.av-saimincekas.com (Erişim: 29.05.2025)
• Ayan, M. (2016). Eşya hukuku II (9. baskı, s. 157–159). Seçkin Yayıncılık.
• Aybay, R., ve Hatemi, H. (2014). Eşya hukuku (4. baskı, s. 172–173). Vedat Kitapçılık.
• Baygın, C., ve Doğan, M. (2005). Çocuk mallarının yönetimi ve sarfı. Ankara Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dergisi, IX(1–2), 380–382.
• Dörtgöz, G. Ö. (2001). Tapu işlemleri. Takav Matbaacılık.
• Dörtgöz, G. Ö. (2005). Açıklamalı tapu sicili (s. 459). Birlik Matbaacılık.
• Dörtgöz, G. Ö. (2013). Tapu ve kadastro ile ilgili talimatlar ve yorumlar (s. 59–60). Biofset Matbaacılık.
• Dörtgöz, G. Ö. (2014). Yeni tüzüğe göre tapu işlemleri (s. 133). Bilofset Matbaacılık.
• Ertaş, Ş. (2014). Eşya hukuku (11. baskı, s. 149–151). Barış Yayınları, Fakülteler Kitabevi.
• Ertaş, Ş. (2016). Eşya hukuku (13. baskı, s. 151). Barış Yayınları, Fakülteler Kitabevi.
• Esener, T., ve Güven, K. (2015). Eşya hukuku (Genişletilmiş 6. baskı, s. 130–135). Yetkin Yayınları.
• İmamoğlu, M. A. (2015). Tapu sicilinin tutulmasından devletin sorumluluğu (1. baskı, s. 38). Sonsöz Gazetecilik Matbaacılık.
• Oğuzman, M. K., Seliçi, Ö., ve Özdemir, S. (2016). Eşya hukuku (19. baskı, s. 143). Filiz Kitabevi.
• Sirmen, A. L. (2016). Eşya hukuku (4. baskı, s. 119). Yetkin Yayınları.
• Tapu ve Kadastro Genel Müdürlüğü. (2014). Tapu sicil uygulamaları (1. baskı, s. 3). Keramet Yayınları.
• Tapu ve Kadastro Genel Müdürlüğü. (2014, Haziran 11). 2014/4 (1756) sayılı Genelge. tkgm.gov.tr. https://www.tkgm.gov.tr (Erişim: 27.05.2025)
• Tapu ve Kadastro Genel Müdürlüğü. (2023). 2023/1 sayılı Genelge. tkgm.gov.tr. https://www.tkgm.gov.tr/mevzuat (Erişim: 29.05.2025)
• Ünal, M., ve Başpınar, V. (2007). Şekli eşya hukuku (3. baskı, s. 278–282). Yetkin Yayınları.
• Yakuppur, S. (2013). Tapu kütüğüne güven ilkesi (Yayımlanmamış doktora tezi). İstanbul Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, İstanbul.
• Yargıtay 1. Hukuk Dairesi. (2012, Mart 1). E. 2012/1785, K. 2012/2199. Legalbank.net. https://www.legalbank.net (Erişim: 24.05.2025)
• Yargıtay 1. Hukuk Dairesi. (2015). E. 2014/17937, K. 2015/12241. Yargıtay Karar Arama Sitesi. https://karar.yargitay.gov.tr (Erişim: 29.05.2025)
• Yargıtay 1. Hukuk Dairesi. (2019, Nisan 18). E. 2019/1073, K. 2019/2827. Yargıtay Karar Arama Sitesi. https://karar.yargitay.gov.tr (Erişim: 27.05.2025)
• Yargıtay 14. Hukuk Dairesi. (2014, Şubat 17). E. 2013/16771, K. 2014/2013. Yargıtay Karar Arama Sitesi. https://karar.yargitay.gov.tr (Erişim: 28.05.2025)
• Yargıtay 2. Hukuk Dairesi. (1958, Şubat 11). E. 514, K. 731. Hukukplatformu.com. https://www.hukukplatformu.com (Erişim: 26.05.2025)
• Yargıtay 2. Hukuk Dairesi. (2016, Nisan 14). E. 2016/4126, K. 2016/7637. Yargıtay Karar Arama Sitesi. https://karar.yargitay.gov.tr (Erişim: 28.05.2025)
• Yargıtay 2. Hukuk Dairesi. (2017, Kasım 2). E. 2016/19351, K. 2017/12079. Yargıtay Karar Arama Sitesi. https://karar.yargitay.gov.tr (Erişim: 27.05.2025)
• Yargıtay 2. Hukuk Dairesi. (2019, Mayıs 16). E. 2019/158, K. 2019/6208. Yargıtay Karar Arama Sitesi. https://karar.yargitay.gov.tr (Erişim: 28.05.2025)