EN
TR
Fizyoterapi ve Rehabilitasyon Bölümü Öğrencilerinin Kanıta Dayalı Uygulamaya Bakış Açılarını Etkileyen Faktörlerin İncelenmesi
Öz
Bu araştırma fizyoterapi ve rehabilitasyon bölümü öğrencilerinin kanıta dayalı uygulamalara yönelik bakış açılarının değerlendirilmesi
ve kanıta dayalı müdahalelere yaklaşımlarını etkileyen faktörlerin incelenmesi amacıyla planlanmıştır. Araştırmaya dört sınıf düzeyinden
toplam 156 (115 kadın, 41 erkek) öğrenci katılmıştır. Katılımcıların sosyodemografik özelliklerine ilişkin veriler araştırmacılar tarafından
hazırlanan sosyodemografik bilgi formu aracılığıyla toplanmıştır. Kanıta dayalı uygulamalara yönelik tutumları, kişilik özellikleri, eleştirel
düşünme eğilimleri ve karar verme stillerine ilişkin değerlendirmeler ise sırasıyla Kanıta Dayalı Uygulama Ölçeği, On Maddelik Kişilik
Ölçeği, Eleştirel Düşünme Eğilimi Ölçeği ve Akılcı ve Sezgisel Karar Verme Ölçeği kullanılarak gerçekleştirilmiştir. Regresyon analizleri
sonucunda, Kanıta Dayalı Uygulama Ölçeği’nin gelecekte kullanım, tutum, bilgi ve kişisel kullanım alt boyutlarının yordayıcıları arasında;
eleştirel açıklık, yansıtıcı şüphecilik, akılcı karar verme ve sezgisel karar verme değişkenlerinin istatistiksel olarak anlamlı bir etkiye sahip
olduğu saptanmıştır (p<0.05). Ayrıca, kişilik özelliklerinden dışadönüklük ve yumuşak başlılık boyutları bilgi ve kişisel kullanım alt
boyutları ile anlamlı ilişkili bulunurken; sorumluluk ve deneyimlere açıklık boyutlarının yalnızca kişisel kullanım üzerinde anlamlı bir
etkiye sahip olduğu saptanmıştır (p<0.05). Bununla birlikte, sınıf düzeyi ve akademik başarı ortalaması değişkenlerinin de kanıta dayalı
uygulamalar üzerinde anlamlı fark oluşturduğu gözlemlenmiştir. Sonuç olarak, bilişsel karar verme stilleri ve eleştirel düşünme becerileri,
fizyoterapi öğrencilerinin kanıta dayalı uygulamaları benimsemesinde önemli bir rol oynamaktadır
Anahtar Kelimeler
Kaynakça
- Abram, B., Radzimska, O., Janiszewska, J., Świniarska, A., Papierkowska, R., Czapla, M., & Uchmanowicz, I. (2025). Evaluation of knowledge, attitudes, and skills in evidencebased nursing practice among master’s degree nursing students. Nursing Reports, 15(4), 117.
- Akın, A., Hamedoğlu, M. A., Arslan, S., Akın, U., Çelik, E., Kaya, Ç., & Arslan, N. (2015). The adaptation and validation of the Turkish version of the critical thinking disposition scale. The International Journal of Educational Researchers, 6(1), 31-35.
- Alperen, A., & Oksay Şahin, A. (2022). Hemşirelerin kanıta dayalı hemşireliğe yönelik bilgi ve tutumlarının değerlendirilmesi: Tanımlayıcı ve kesitsel bir çalışma. Türkiye Klinikleri Journal of Nursing Sciences, 14(1).
- Alshehri, M. A., Alalawi, A., Alhasan, H., & Stokes, E. (2017). Physiotherapists’ behaviour, attitudes, awareness, knowledge and barriers in relation to evidence-based practice implementation in Saudi Arabia: A cross-sectional study. International Journal of Evidence-Based Healthcare, 15(3), 127.
- Atak, H. (2013). On-Maddeli Kişilik Ölçeği’nin Türk Kültürü’ne uyarlanması. Archives of Neuropsychiatry, 50(4).
- Ay, F. A. (2011). Sağlık bakım profesyonellerinde eleştirel düşünme. In Ay, F. A. (Ed.), Sağlık uygulamalarında temel kavramlar ve beceriler (2. Baskı, pp. 106-115). İstanbul: Nobel Tıp Kitabevleri.
- Aynalem, Z. B., Yazew, K. G., & Gebrie, M. H. (2021). Evidencebased practice utilization and associated factors among nurses working in Amhara Region Referral Hospitals, Ethiopia. PloS One, 16(3), e0248834.
- Beckett, C. D., & Melnyk, B. M. (2018). Evidence-based practice competencies and the new EBP-C credential: Keys to achieving the quadruple aim in health care. Worldviews on Evidence- Based Nursing, 15(6), 412–413. https://doi.org/10.1111/ wvn.12335 PMID: 30507070.
Ayrıntılar
Birincil Dil
Türkçe
Konular
Uygulama Bilimi ve Değerlendirme, Sağlık Hizmetleri ve Sistemleri (Diğer)
Bölüm
Araştırma Makalesi
Yayımlanma Tarihi
31 Ağustos 2025
Gönderilme Tarihi
11 Ekim 2024
Kabul Tarihi
18 Temmuz 2025
Yayımlandığı Sayı
Yıl 2025 Cilt: 15 Sayı: 2
APA
Tok Yaman, Ö. N., Ünal, A., & Aracı, A. (2025). Fizyoterapi ve Rehabilitasyon Bölümü Öğrencilerinin Kanıta Dayalı Uygulamaya Bakış Açılarını Etkileyen Faktörlerin İncelenmesi. Yükseköğretim ve Bilim Dergisi, 15(2), 227-234. https://doi.org/10.5961/higheredusci.1565327
AMA
1.Tok Yaman ÖN, Ünal A, Aracı A. Fizyoterapi ve Rehabilitasyon Bölümü Öğrencilerinin Kanıta Dayalı Uygulamaya Bakış Açılarını Etkileyen Faktörlerin İncelenmesi. J Higher Edu Sci. 2025;15(2):227-234. doi:10.5961/higheredusci.1565327
Chicago
Tok Yaman, Özlem Nur, Ayşe Ünal, ve Ayça Aracı. 2025. “Fizyoterapi ve Rehabilitasyon Bölümü Öğrencilerinin Kanıta Dayalı Uygulamaya Bakış Açılarını Etkileyen Faktörlerin İncelenmesi”. Yükseköğretim ve Bilim Dergisi 15 (2): 227-34. https://doi.org/10.5961/higheredusci.1565327.
EndNote
Tok Yaman ÖN, Ünal A, Aracı A (01 Ağustos 2025) Fizyoterapi ve Rehabilitasyon Bölümü Öğrencilerinin Kanıta Dayalı Uygulamaya Bakış Açılarını Etkileyen Faktörlerin İncelenmesi. Yükseköğretim ve Bilim Dergisi 15 2 227–234.
IEEE
[1]Ö. N. Tok Yaman, A. Ünal, ve A. Aracı, “Fizyoterapi ve Rehabilitasyon Bölümü Öğrencilerinin Kanıta Dayalı Uygulamaya Bakış Açılarını Etkileyen Faktörlerin İncelenmesi”, J Higher Edu Sci, c. 15, sy 2, ss. 227–234, Ağu. 2025, doi: 10.5961/higheredusci.1565327.
ISNAD
Tok Yaman, Özlem Nur - Ünal, Ayşe - Aracı, Ayça. “Fizyoterapi ve Rehabilitasyon Bölümü Öğrencilerinin Kanıta Dayalı Uygulamaya Bakış Açılarını Etkileyen Faktörlerin İncelenmesi”. Yükseköğretim ve Bilim Dergisi 15/2 (01 Ağustos 2025): 227-234. https://doi.org/10.5961/higheredusci.1565327.
JAMA
1.Tok Yaman ÖN, Ünal A, Aracı A. Fizyoterapi ve Rehabilitasyon Bölümü Öğrencilerinin Kanıta Dayalı Uygulamaya Bakış Açılarını Etkileyen Faktörlerin İncelenmesi. J Higher Edu Sci. 2025;15:227–234.
MLA
Tok Yaman, Özlem Nur, vd. “Fizyoterapi ve Rehabilitasyon Bölümü Öğrencilerinin Kanıta Dayalı Uygulamaya Bakış Açılarını Etkileyen Faktörlerin İncelenmesi”. Yükseköğretim ve Bilim Dergisi, c. 15, sy 2, Ağustos 2025, ss. 227-34, doi:10.5961/higheredusci.1565327.
Vancouver
1.Özlem Nur Tok Yaman, Ayşe Ünal, Ayça Aracı. Fizyoterapi ve Rehabilitasyon Bölümü Öğrencilerinin Kanıta Dayalı Uygulamaya Bakış Açılarını Etkileyen Faktörlerin İncelenmesi. J Higher Edu Sci. 01 Ağustos 2025;15(2):227-34. doi:10.5961/higheredusci.1565327