EKOELEŞTİRİ VE GÜLTEN AKIN’IN “YÜKSEK EVDE OTURANIN TÜRKÜSÜ” BAŞLIKLI ŞİİRİ
Öz
Gülten Akın (1933-2015); özgün imge kullanımı, kadın sorunsalına estetik planda eğilmesi ve geleneksel kültürle kurduğu metinlerarası ilişkilerin yanı sıra bireyselle toplumsal olanı ustalıklı bir şekilde birleştirmesiyle modern Türk şiirinin önde gelen isimlerinden biri olarak kabul edilmiştir. Şair, kendisinin de doğrudan ifade ettiği gibi, şiiriyle kişisel yaşantısı ve yaşadığı çağın sorunları arasında her daim yakın bir ilişki kurmuştur. Yaşadığı çağın sorunları bağlamında Akın’ın özellikle dikkat çektiği noktalardan biri kentleşmenin olumsuzlukları ve doğanın yok edilişidir. Makalede söz konusu çerçevede Akın’ın “Yüksek Evde Oturanın Türküsü” başlıklı şiiri örneklem olarak alınmış ve doğaya karşı gösterdiği hassasiyet ekoeleştiri perspektifinden tartışılmıştır. Bu bağlamda çalışmada öncelikle ekoeleştirinin tanımına, temsilcilerine, yönelimlerine ve temel kavramlarına değinilmiş; daha sonra ikinci bölümde Akın’ın “Yüksek Evde Oturanın Türküsü” başlıklı şiiri yükseklik-alçaklık kavramı, doğa-kültür çatışması, insan merkezli/ekomerkezli bakış açısı ve derin ekoloji gibi unsurlar açısından incelenmiştir. Son noktada, ele alınan şiir doğanın içsel değerini bizlere tekrar duyumsatma çabası ve tüm hiyerarşileri ortadan kaldırıp ekomerkezli bir bakışla doğayla bütünleşme çağrısı olarak yorumlanmıştır.
Anahtar Kelimeler
Gülten Akın, ekoeleştiri, modern Türk şiiri, “Yüksek Evde Oturanın Türküsü”
Destekleyen Kurum
Yok
Proje Numarası
Yok
Teşekkür
Yok
Kaynakça
- Akın, Gülten (2000), Toplu Şiirler I, Yapı Kredi Yayınları, İstanbul.
- Akın, Gülten (2001), Şiiri Düzde Kuşatmak, Yapı Kredi Yayınları, İstanbul.
- Asiltürk, Baki (2018), “Gülten Akın Şiirinde Dönemler”, Türklük Araştırmaları Dergisi, C. 1, S. 1, s. 19-38.
- Aykanat, Fatma (2016) “Antroposen Çağının Öykü Anlatıcıları: Sanat ve Edebiyat”, Şarkî: Üç Aylık Edebiyat ve Sanat Dergisi, S. 2, s. 44-57.
- Bauman, Zygmunt (2013), Postmodernizm ve Hoşnutsuzlukları, (Çev.) İsmail Türkmen, Ayrıntı Yayınları, İstanbul.
- Callenbach, Ernest (2011), Ekoloji, (Çev.) Egemen Özkan, Sinek Sekiz Yayınevi, İstanbul.
- Capra, Fritjof (1995), “Deep Ecology: A New Paradigm”, Deep Ecology for the Twenty-First Century, (Editör George Sessions), Shambala, Boston&London.
- Childs Peter, Fowler Roger (2006), The Routledge Dictionary of Literary Terms, Routledge, New York.
- Commoner, Barry (2020), The Closing Circle: Nature, Man, and Technology, Dover Publications, New York.
- Crutzen, Paul Jozef (January 2002), “Geology of Mankind”, Nature, S. 415, s. 23.