ORHAN PAMUK’UN VEBA GECELERİ ROMANINDA YAPI VE İZLEK
Öz
Hemen her romanıyla büyük yankı uyandıran ve çok tartışılan Orhan Pamuk’un hayalî bir Osmanlı adasında ortaya çıkan bir salgını konu edindiği Veba Geceleri isimli son romanı, okurla buluştuğu ilk günden beri diğer eserleri gibi adından çokça söz ettirdi.
Veba Geceleri, merkezine salgın ve karantinayı almış olsa da romanda iktidar çekişmeleri, aşk, Doğu-Batı çatışması gibi konular da eserin ağırlık kazanan diğer konularıdır. II. Abdülhamit’in Sağlık Başmüfettişi Bonkowski Paşa’nın esrarengiz ölümüyle polisiye özellikler de taşıyan Veba Geceleri, gerek tarihî şahsiyetlere gerek günümüzün siyasi ve sosyal olaylarına atıflarda bulunuyor olması yönüyle alegorik bir eser özelliği taşımaktadır.
Bu çalışmamızda Orhan Pamuk’un bu son romanını yapı ve izlek bakımından inceleyerek romancının hem roman tekniğine ilişkin izlediği yolu hem de alegorik bir dille anlattığı olayları gün yüzüne çıkarmaya çalıştık.
Anahtar Kelimeler
Orhan Pamuk, Veba Geceleri, karantina, iktidar, aşk, cinayet, yapı ve izlek.
Teşekkür
Bu makale İlim Yayma Vakfı bursiyeriyken yazılmıştır. Katkılarından dolayı teşekkür ederim.
Kaynakça
- Aksoy, Ömer Asım. (1989), Atasözleri ve Deyimler Sözlüğü, 1. Cilt, İnkılâp Kitabevi, İstanbul.
- Altuğ, Fatih. (2021), “Veba Geceleri’nde Mesafeler, Topluluk ve Bağışıklık”, Kitap-lık, S 215, Mayıs-Haziran, s. 28-32.
- Ayar, M. ve Kılıç, Y. (2017), “Osmanlı’da Vebanın Sona Erişine Dair Bir Değerlendirme”, Türk Dünyası İncelemeleri Dergisi, 17/2, s. 163-181.
- Bourneur, Roland, Quellet, Réal. (1989), Roman Dünyası ve İncelemesi, (Çev.) Hüseyin Gümüş, Kültür Bakanlığı Yayınları, Ankara.
- Dumantepe, Seçil. (2018), Roman ve Öyküde Zaman -Yöntem ve Uygulama-, Dergâh Yayınları, Ankara.
- Güngör, Bilgin. (2021), “Veba Geceleri: Bir Alegorik Kurgu, İki Büyük Siyasi Figür”, Yazıt Kültür Bilimleri Dergisi, 1(1), s. 18-35.
- Irmak, Erkan. (2021), “Minger’in Taht Oyunları”, Kitap-lık, S 215, Mayıs-Haziran, s. 33-39.
- Karacaoğlu, Emre, (2019), “1901 İstanbul Veba Salgını Sırasında İstanbul’a Çağrılan Veba Uzmanlarına Dâir Bir Araştırma”, History Studies, Volume: 11, Issue 1, s. 179-201.
- Korkmaz, Ramazan. (2015), Yazınsal Okumalar, Kesit Yayınları, İstanbul.
- Öztürk, Şeyda (e-söyleşi), “Orhan Pamuk Veba Geceleri’ni Anlattı: Minger Adası Türkiye’yi Gösteren Bir Alegorinin Çıkış Noktası Değildir”, Gazete Duvar, https://www.gazeteduvar.com.tr/orhan-pamuk-veba-gecelerini-anlatti-minger-adasi-turkiyeyi-gosteren-bir-alegorinin-cikis-noktasi-degildir-haber-1518449 (Erişim Tarihi: 25.03.2022)