Araştırma Makalesi

“SENLİK BENLİK NEDİR BIRAK” ŞİİRİ BAĞLAMINDA ÂŞIK VEYSEL’İN MANEVİYATI VE DİNDARLIĞI

Sayı: ÂŞIK VEYSEL HATIRASINA GELENEK VE EDEBİYAT ÖZEL SAYISI 1 Ekim 2023
PDF İndir

“SENLİK BENLİK NEDİR BIRAK” ŞİİRİ BAĞLAMINDA ÂŞIK VEYSEL’İN MANEVİYATI VE DİNDARLIĞI

Öz

Âşık Veysel, şiirleri ve türkülerindeki anlam derinliğiyle yirminci yüzyılın en önde gelen ozanlarından biridir. Çocuk iken gözlerini kaybetmesi, yoksulluk ve yoksunluk içinde bir yaşam sürmesi, onun dünyaya farklı bir pencereden bakmasında ve âşıklık sanatına yönelmesinde etkili olmuştur. Din psikolojisinin araştırma alanlarından birisi, edebî şahsiyetlerinden hayat hikâyelerinden, eserlerinden ve onların yaşadıkları dönemin sosyo-psikolojik atmosferinden yola çıkarak dinî düşünce, duygu ve davranışlarını bilimsel yöntemlerle incelemektir. Bu çalışmada öncelikle Âşık Veysel’in hayatından özlü çizgiler sunulmuş ve Din psikolojisi alan yazınında dindarlık ve maneviyat kavramlarına yüklenen anlamlardan genel hatlarıyla bahsedilmiştir. Âşık Veysel’in yaşamının olgunluk döneminde dilinden dökülen “Senlik Benlik Nedir Bırak” adlı şiiri semantik tahlil yöntemi kullanılarak düşünceye dayalı metotla analiz edilmiştir. Bir sehl-i mümteni erbabı olan Âşık Veysel, inandığı dinini bir araçtan ziyade bir amaç olarak görmektedir. O, İslam’ın müntesiplerine birlik ve beraberlik içinde yaşamayı, yaratandan ötürü yaratılanı sevmeyi, dinî düşünce alanındaki farklı yorumları birer kültürel zenginlik olarak görebilmeyi öğütlediğini söylemektedir. Âşık Veysel’i müntesibi olduğu İslam dininden memnun ve dinî yaşayışından zevk alan hümaniter bir dindar ve maneviyatı kuvvetli bir insan şeklinde betimlemek mümkündür.

Anahtar Kelimeler

Kaynakça

  1. Allport, Gordon.W. “The Religious Context of Prejudice”. Journal for the Scientific Study of Religion 5/3 (Autumn 1966), 447-457. https://www.jstor.org/stable/1384172
  2. Allport. Gordon. W.-Ross, J. Michael. “Personal Religious Orientation and Prejudice”. Journal of Personality and Social Psychology, 5/4 (April 1967), 432–443. https://doi.org/10.1037/h0021212
  3. Apaydın, Halil. “Aşık Veysel Şatıroğlu’nda Dini Tecrübe”. Dinbilimleri Akademik Araştırma Dergisi 5/3 (2005), 179-191.
  4. Bahadır, Abdulkerim. İnsanın Anlam Arayışı ve Din: Logoterapik Bir Araştırma, İstanbul: İnsan Yayınları, (2002).
  5. Binyazar, Adnan. Uzun İnce Bir Yolda Âşık Veysel Hayatı, Sanatı, Eserleri Üzerine Bir İnceleme. İstanbul: Tel Yayınları, tarihsiz.
  6. Coşkun, Hasan. “Aşık Veysel’in Türkülerinde Alevi ve Bektaşi Kültürünün İzleri”. Türk Kültürü ve Hacı Bektaş Veli Araştırma Dergisi 96 (2020), 513-530.
  7. Demirci, Berat. (2017). “Âşık Veysel’in Renkleri”. Dünya Ozanı Âşık Veysel Sempozyumu Bildirileri, 1/ 185-188. Sivas: 2017.
  8. Egemen, Bedii Ziya. Din Psikolojisi: Saha, Kaynak ve Metod Üzerine Bir Deneme. Ankara: İlahiyat Fakültesi Yayınları, 1952.

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

Edebi Çalışmalar (Diğer)

Bölüm

Araştırma Makalesi

Yayımlanma Tarihi

1 Ekim 2023

Gönderilme Tarihi

3 Haziran 2023

Kabul Tarihi

20 Ağustos 2023

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2023 Sayı: ÂŞIK VEYSEL HATIRASINA GELENEK VE EDEBİYAT ÖZEL SAYISI

Kaynak Göster

ISNAD
Doğanay, Süleyman. “‘SENLİK BENLİK NEDİR BIRAK’ ŞİİRİ BAĞLAMINDA ÂŞIK VEYSEL’İN MANEVİYATI VE DİNDARLIĞI”. Hikmet - Akademik Edebiyat Dergisi. ÂŞIK VEYSEL HATIRASINA GELENEK VE EDEBİYAT ÖZEL SAYISI (01 Ekim 2023): 225-239. https://doi.org/10.28981/hikmet.1309345.

ULAKBİM-DERGİPARK Bünyesinde Faaliyet Gösteren HİKMET-Akademik Edebiyat Dergisi (Journal Of Academic Literature) 

Türk Dili ve Edebiyatı Alanında Yayımlanan Uluslararası Hakemli Bir Dergidir.